Chiến lược pháo đài ngầm của Iran tại đảo Qeshm án ngữ eo biển Hormuz

Với diện tích khoảng 1.445 km2 và nằm án ngữ ngay cửa ngõ eo biển Hormuz, đảo Qeshm được ví như một "tàu sân bay không thể chìm" của Iran. Diện tích rộng lớn cùng vị trí đắc địa giúp hòn đảo lớn nhất vùng Vịnh này nắm giữ quyền kiểm soát huyết mạch hàng hải năng lượng quan trọng nhất hành tinh.

Vị trí chiến lược và hệ thống tác chiến bất đối xứng

Cách thành phố cảng Bandar Abbas chỉ 22 km về phía Nam, đảo Qeshm chiếm ưu thế tuyệt đối tại eo biển Clarence (còn gọi là Kuran). Theo các chuyên gia phân tích, vị trí này biến hòn đảo thành bàn đạp chiến lược cho sức mạnh hải quân "bất đối xứng" của Iran tại vùng Vịnh.

Sức mạnh quân sự của Qeshm không nằm ở bề mặt mà ẩn sâu trong những mê cung đá vôi và muối. Cựu Chuẩn tướng Hassan Jouni, chuyên gia quân sự và chiến lược người Lebanon, cho biết hòn đảo này chứa "năng lực tấn công của Iran" bên trong những "thành phố tên lửa" nằm sâu dưới lòng đất.

Hệ thống căn cứ này không chỉ đơn thuần là kho chứa, mà là những tổ hợp quân sự hoàn chỉnh với các bệ phóng di động và tàu tấn công nhanh có khả năng xuất kích bất ngờ từ lòng núi ra biển. Mục đích cốt lõi của mạng lưới ngầm này là kiểm soát hoặc phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz khi cần thiết.

Chi tiết kho vũ khí trong lòng 'thành phố tên lửa'

Dựa trên các dữ liệu hình ảnh và phân tích kỹ thuật, kho vũ khí tại các hầm ngầm trên đảo Qeshm bao gồm các hệ thống tấn công đa dạng:

• Thiết bị bay không người lái (Drone): Bao gồm Drone "cảm tử" Abadil-2/3 triển khai từ bệ phóng đường ray; Shahed-136 phiên bản hải quân dùng để tấn công tàu chở dầu và mục tiêu ven biển; cùng xuồng không người lái Zolfaqar mang thuốc nổ hoạt động theo bầy đàn.
• Tên lửa hành trình chống hạm (ASCM): Hệ thống Ghadir có tầm bắn hơn 300 km và tên lửa Nasr-1 tầm ngắn độ chính xác cao, cả hai đều có thể triển khai từ bệ phóng di động trong đường hầm.
• Tên lửa bán đạn đạo: Dòng Khalij Fars được trang bị đầu dò quang - điện tử để tiêu diệt các mục tiêu di động trên biển.
• Hệ thống thủy lôi: Thủy lôi Maham kích nổ bằng cảm biến âm thanh/từ tính và thủy lôi tiếp xúc Sadaf-02 thường được triển khai từ các tàu gỗ truyền thống (dhow) hoặc tàu cao tốc.

Sự giao thoa giữa quân sự và di sản thế giới

Bên cạnh vai trò quân sự, đảo Qeshm còn là một trong những khu vực đa dạng sinh thái nhất Trung Đông. Nơi đây sở hữu Công viên Địa chất Qeshm, di sản được UNESCO công nhận vào năm 2006. Những kỳ quan thiên nhiên nổi bật bao gồm hang muối Namakdan dài hơn 6 km và hẻm núi Chahkooh với vách đá vôi dựng đứng.

Hiện tại, hòn đảo là nơi sinh sống của khoảng 148.000 cư dân, chủ yếu là người Hồi giáo dòng Sunni. Người dân địa phương vẫn duy trì các nét văn hóa đặc trưng như lễ hội Nowruz Sayyadi, đồng thời nỗ lực bảo tồn các kỳ quan địa chất triệu năm tuổi giữa bối cảnh hòn đảo đang trở thành tâm điểm của các chiến lược quân sự và năng lượng toàn cầu.

Thành Vinh