Tiêm kích tàng hình F-35 bị hư hại tại Iran: Phân tích lỗ hổng từ cảm biến hồng ngoại
CENTCOM xác nhận tiêm kích F-35 phải hạ cánh khẩn cấp sau nhiệm vụ tại Iran. Chuyên gia nhận định hệ thống EO/IR có thể đã phát hiện ra bức xạ nhiệt của máy bay.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) đã xác nhận một tiêm kích tàng hình F-35 buộc phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên không phận Iran. Theo các chuyên gia quân sự, đây là lần đầu tiên dòng máy bay thế hệ thứ năm này ghi nhận bị hư hại trong điều kiện thực chiến, dấy lên những nghi vấn về khả năng thực sự của công nghệ tàng hình trước các hệ thống cảm biến hiện đại.
Thách thức đối với huyền thoại vô hình F-35
F-35 Lightning II, do Lockheed Martin phát triển, vốn được coi là biểu tượng của sức mạnh không quân hiện đại với diện tích phản xạ radar (RCS) cực thấp. Thiết kế đặc biệt và lớp vật liệu hấp thụ sóng radar cho phép nó hoạt động trong các vùng không phận bị phòng thủ nghiêm ngặt mà không bị phát hiện bởi radar điện từ truyền thống.
Tuy nhiên, sự cố tại Iran cho thấy một góc nhìn khác. Quân đội Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã nhắm mục tiêu thành công vào một máy bay Mỹ trên vùng trời miền Trung nước này. Mặc dù máy bay vẫn có thể hạ cánh, nhưng việc nó bị trúng hỏa lực cho thấy các hệ thống phòng thủ của Iran đã tìm ra cách vượt qua lớp vỏ bọc tàng hình.
Lỗ hổng từ bức xạ nhiệt và cảm biến hồng ngoại
Yue Gang, cựu đại tá Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), nhận định rằng chiếc F-35 có thể đã bị tấn công bởi một loại vũ khí dẫn đường bằng hồng ngoại thay vì radar. Dựa trên các hình ảnh hồng ngoại do Tehran công bố, ông suy đoán máy bay không bị trúng đạn từ các hệ thống phòng không quy ước như S-300 vì sức công phá của chúng thường khiến máy bay rơi tại chỗ.
Ông Yue Gang dự đoán tên lửa tấn công có thể là loại không đối không cải tiến, ví dụ như dòng R-27T do Nga sản xuất mà Iran đang sở hữu. Loại tên lửa này sử dụng đầu dò dẫn đường bằng hồng ngoại, tập trung vào nhiệt lượng tỏa ra từ động cơ máy bay. Mặc dù F-35 tối ưu để đối phó radar, nhưng khả năng ẩn mình trước các hệ thống dò tìm hồng ngoại (EO/IR) vẫn là một điểm yếu đáng kể.
Phương thức tác chiến thụ động của Iran
Đồng quan điểm, nhà phân tích quân sự Song Zhongping cho rằng Iran có thể đã sử dụng các cảm biến EO/IR thụ động để phát hiện F-35. Điểm mạnh của các cảm biến này là chúng không phát ra sóng điện từ, khiến phi công đối phương rất khó nhận biết máy bay mình đang bị theo dõi hoặc khóa mục tiêu.
"Khả năng bộc lộ thấp của F-35 không có nghĩa là nó hoàn toàn không thể bị phát hiện. Đó chỉ là một huyền thoại," ông Song Zhongping khẳng định. Ông cũng cho biết thêm rằng các quốc gia như Trung Quốc hiện đã hoàn thiện các mạng lưới cảnh báo sớm kết hợp giữa radar quang - điện tử và các hệ thống phát hiện mục tiêu tàng hình tiên tiến.
Vụ việc này nối dài danh sách tổn thất khí tài của quân đội Mỹ trong khu vực. Trước đó, các báo cáo cho thấy lực lượng Mỹ đã mất khoảng 12 máy bay không người lái MQ-9 Reaper và một số máy bay khác gặp sự cố tương tự. Sự kiện F-35 bị hư hại buộc giới quân sự quốc tế phải đánh giá lại hiệu quả thực tế của các dòng tiêm kích tàng hình đắt đỏ trước những giải pháp phòng thủ chi phí thấp nhưng hiệu quả cao.