48 giờ giải cứu phi công Mỹ: Chiến dịch đắt giá sâu trong lãnh thổ Iran
Sự cố một chiếc tiêm kích F-15E bị bắn rơi đã châm ngòi cho một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn quân sự phức tạp và tiêu hao nhất của Mỹ tại Trung Đông. Hàng trăm lính đặc nhiệm được triển khai, các hoạt động tình báo nghi binh được kích hoạt, và cái giá phải trả là những chiếc vận tải cơ khổng lồ bị chính tay người Mỹ phá hủy.
Sự cố một chiếc tiêm kích F-15E bị bắn rơi đã châm ngòi cho một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn quân sự phức tạp và tiêu hao nhất của Mỹ tại Trung Đông. Hàng trăm lính đặc nhiệm được triển khai, các hoạt động tình báo nghi binh được kích hoạt, và cái giá phải trả là những chiếc vận tải cơ khổng lồ bị chính tay người Mỹ phá hủy...
SỰ CỐ TRÊN DÃY ZAGROS
Diễn biến bắt đầu vào thứ Sáu tuần trước, ngày 3/4/2026. Trong một đợt không kích nhắm vào lãnh thổ Iran, một chiếc tiêm kích hạng nặng F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ trúng hỏa lực. Hai thành viên phi hành đoàn buộc phải kích hoạt ghế phóng, rơi xuống vùng núi non hiểm trở thuộc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, miền tây nam Iran.
Theo AFP, trong khi phi công chính được lực lượng Mỹ trích xuất ngay trong ngày, viên sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí (WSO) lại rơi xuống một khu vực cách xa, khởi đầu cho 48 giờ ẩn náu căng thẳng.
Viên sĩ quan tiếp đất với nhiều thương tích, mang theo hành trang sinh tồn tiêu chuẩn: một bộ đàm mã hóa GPS liên tục phát tín hiệu định vị, nước uống, đồ sơ cứu cơ bản và một khẩu súng lục.
Nhận thức rõ giá trị của việc bắt giữ một sĩ quan Mỹ trong bối cảnh xung đột đang leo thang, giới chức Iran lập tức huy động lực lượng an ninh và các nhóm dân quân địa phương triển khai mạng lưới tìm kiếm quy mô lớn.
HOẠT ĐỘNG NGHI BINH Ở ĐỘ CAO 2.100 MÉT
Viên sĩ quan ẩn náu trong một khe núi, chỉ có thể được theo dõi thông qua năng lực tình báo của CIA.
Nguồn tin quan chức Mỹ tiết lộ với Axios
Cuộc chạy đua tìm kiếm diễn ra trong suốt những ngày cuối tuần. Các nguồn tin cho hay, giữa địa hình núi đá dốc đứng, viên sĩ quan Mỹ buộc phải di chuyển men theo một sườn núi lên độ cao hơn 2.100 mét nhằm lẩn tránh các đội tuần tra của Iran.
Phía trên không phận, mạng lưới vệ tinh và máy bay trinh sát Mỹ liên tục bám sát mục tiêu. Để bảo vệ viên phi công trước các đợt truy quét dưới mặt đất, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã kích hoạt một chiến dịch tác chiến thông tin.
Cụ thể, thông qua các tín hiệu giả và thông tin nhiễu loạn, hoạt động nghi binh này nhằm đánh lạc hướng các cơ quan chức năng Iran, tạo ấn tượng rằng viên phi công đã được tìm thấy và trích xuất khỏi khu vực. Khoảng thời gian trì hoãn này đã tạo điều kiện để Lầu Năm Góc lên kế hoạch cho một cuộc đột kích quy mô lớn.
ĐỘT KÍCH VÀ RÚT LUI
Hôm qua (5/4), chiến dịch trích xuất được triển khai. Theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Washington đã huy động "hàng chục máy bay" cùng hàng trăm lính đặc nhiệm, trong đó có sự tham gia của Đội 6 Đặc nhiệm Hải quân dưới sự yểm trợ của các biên đội máy bay tấn công.
Lực lượng đặc nhiệm tiếp cận mục tiêu trong bối cảnh lực lượng an ninh Iran cũng đang tiến về khu vực này. Một cuộc giao tranh dữ dội đã nổ ra giữa hai bên. Lực lượng Mỹ buộc phải sử dụng hỏa lực áp chế để cản bước tiến của đối phương, thiết lập hành lang an toàn đưa viên sĩ quan lên trực thăng.
Chiến dịch kết thúc với việc phi công được đưa ra ngoài an toàn. Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó đã phải đính chính lại thông tin ban đầu, xác nhận viên sĩ quan này đang trong tình trạng "trọng thương".
KHÍ TÀI BỊ PHÁ HỦY VÀ NGUY CƠ LEO THANG
Việc đưa được phi công trở về không đồng nghĩa với một chiến dịch hoàn toàn suôn sẻ. Cái giá phải trả bằng khí tài quân sự đã phản ánh mức độ khốc liệt của chiến dịch này.
Về phía Iran, Tướng Ebrahim Zolfaghari - Phát ngôn viên quân đội - tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đã "làm thất bại hoàn toàn" nỗ lực của Mỹ.
Theo đó, đặc nhiệm Mỹ đã sử dụng một sân bay bỏ hoang ở tỉnh Isfahan làm bãi đáp trung chuyển. Iran khẳng định đã tiêu diệt 4 máy bay Mỹ, bao gồm 2 vận tải cơ C-130 và 2 trực thăng Black Hawk tại đây, đồng thời ghi nhận 5 người thiệt mạng trong vùng giao tranh.
Truyền thông nhà nước Iran liên tục phát sóng hình ảnh tàn tích của các động cơ và cánh quạt cháy đen trên sa mạc.
Về phía Mỹ, các nguồn tin giấu tên tiết lộ với Wall Street Journal rằng hai chiếc máy bay vận tải C-130 đã bị mắc kẹt tại căn cứ do sự cố. Để tránh các công nghệ quân sự lọt vào tay đối phương, lực lượng Mỹ đã phải tự đánh bom phá hủy chính máy bay của mình trước khi rút lui.
Trước đó vào hôm 3/4, một phi công cường kích A-10 của Mỹ cũng bị bắn hạ nhưng may mắn thoát hiểm sang lãnh thổ Kuwait.
Hơn một tháng kể từ khi xung đột bùng nổ, sự kiện tại Isfahan gợi nhớ lại những rủi ro quân sự trong "Chiến dịch Móng vuốt Đại bàng" (Eagle Claw) năm 1980. Những mảnh vỡ cháy đen trên sa mạc là minh chứng rõ nét cho sự khốc liệt của cuộc chiến. Cùng với việc Tổng thống Mỹ đưa ra "tối hậu thư" 48 giờ, chiến dịch đột kích sâu vào lãnh thổ Iran này đang đẩy chảo lửa Trung Đông đứng trước nguy cơ lan rộng thành một cuộc xung đột toàn diện khó lường.
Hoàng Bách