9X về quê tìm lối đi mới cho cam bù Kim Nhan

Dương mang theo tư duy sản xuất bài bản, áp dụng hướng canh tác an toàn, chú trọng mẫu mã, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm lên nền tảng số. Từ cây đặc sản truyền thống, Dương đang từng bước mở rộng đầu ra, nâng hiệu quả kinh tế cho cây cam bù Kim Nhan...

Trở về kế nghiệp, mang theo cách làm mới

Sáng sớm, khi sương còn vương trên cành cây, Trần Văn Dương đã có mặt giữa đồi cam rộng gần 4 ha của gia đình. Tay cầm kéo tỉa cành, mắt quan sát từng tán cây, anh vừa làm, vừa trao đổi với lao động thời vụ về lịch bón phân hữu cơ. Công việc quen thuộc ấy đã trở thành nhịp sống thường ngày của chàng trai từng có 2 năm học đại học nơi phố thị.

Sinh ra trong gia đình gắn bó với cây cam bù sen Kim Nhan gần nửa thế kỷ, Dương lớn lên cùng những mùa cam chín. Sau khi tốt nghiệp THPT, anh thi đỗ vào Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh. Những ngày đầu nơi giảng đường mở ra trước mắt chàng trai vùng cao nhiều cơ hội mới. Nhưng càng đi xa, Dương càng nghĩ nhiều đến vườn cam của gia đình, nơi vẫn sản xuất theo cách truyền thống, đầu ra phụ thuộc thương lái, giá cả bấp bênh.

Sau 2 năm học, Dương quyết định bỏ dở và trở về quê. “Thời gian ở trường giúp tôi thay đổi tư duy. Tôi nhận ra cây cam quê mình có giá trị, nhưng muốn phát triển thì phải làm khác: Sạch hơn, bài bản hơn, có thương hiệu”, Dương chia sẻ.

Trở lại quê nhà, việc đầu tiên anh làm là thay đổi cách chăm sóc vườn cam theo hướng hữu cơ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phân bón hóa học, Dương thuê nhân công thu gom phân bò, gà, dê từ các trang trại trong vùng, kết hợp phụ phẩm nông nghiệp để ủ thành phân hữu cơ. Anh đào bể trữ phân ngay trong vườn, đến kỳ bón sẽ dùng hệ thống bơm tưới trực tiếp cho cây.

Giai đoạn cây nuôi quả, Dương ủ đạm cá, chuối chín thành dịch sinh học để bổ sung dinh dưỡng. Quy trình chăm sóc được chia theo từng giai đoạn sinh trưởng, đảm bảo cây phát triển tự nhiên, hạn chế sâu bệnh. Nhờ đó, quả cam giữ được vị ngọt thanh, mọng nước.

Sau khoảng 5 năm kiên trì theo đuổi trồng cam hữu cơ, vụ gần nhất, 4ha cam cho sản lượng đạt gần 40 tấn, mang về hơn 1,5 tỷ đồng sau khi trừ chi phí. Thành quả ấy không chỉ là con số, mà còn là dấu mốc khẳng định hướng đi mới của chàng trai trẻ đã có “quả ngọt”.

Nâng tầm đặc sản cam bù Kim Nhan

Khi chất lượng sản phẩm được nâng lên, Trần Văn Dương tiếp tục nghĩ đến câu chuyện thị trường. Anh đầu tư bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu cam bù sen của gia đình. Khi sản phẩm được công nhận OCOP, giá trị quả cam tăng rõ rệt, đầu ra cũng ổn định hơn.

Không chỉ bán theo cách truyền thống, Dương tận dụng mạng xã hội để quảng bá. Những video quay tại vườn, hình ảnh quá trình chăm sóc, thu hoạch được đăng tải thường xuyên. Nhờ đó, khách hàng ở nhiều tỉnh, thành biết đến cam bù sen và đặt mua trực tiếp. “Người tiêu dùng bây giờ quan tâm đến nông sản sạch, có nguồn gốc rõ ràng. Nếu mình làm bài bản và biết cách giới thiệu, đặc sản vùng cao hoàn toàn có thể đứng vững”, Dương nói.

Trang trại cam của Dương hiện tạo việc làm thường xuyên cho 2 lao động, cùng hàng chục lao động thời vụ mỗi dịp thu hoạch. Không chỉ vậy, anh còn sẵn sàng chia sẻ kỹ thuật chăm sóc, cách bón phân hữu cơ, phòng trừ sâu bệnh an toàn cho bà con trong vùng. Bên cạnh kỹ thuật, Dương còn hướng dẫn người dân cách quảng bá sản phẩm trên nền tảng số. Những buổi trao đổi ngay giữa vườn cam trở thành nơi học hỏi kinh nghiệm. Từ mô hình của một gia đình, cách làm mới đang dần lan tỏa.

Không dừng lại ở hiện tại, chàng trai trẻ đang ấp ủ kế hoạch mở rộng diện tích, mua lại những vườn cam kém hiệu quả để chăm sóc theo hướng hữu cơ. Anh cũng quy hoạch lại khuôn viên trang trại, trồng thêm chanh tứ quý, mận, tạo cảnh quan sinh thái. Mục tiêu xa hơn là phát triển du lịch trải nghiệm gắn với vườn cam – nơi du khách có thể tham quan, tìm hiểu quy trình trồng cam và thưởng thức đặc sản tại chỗ. “Tôi muốn khi nhắc đến cam bù Kim Nhan, người ta không chỉ nghĩ đến trái cam ngon, mà còn là điểm đến trải nghiệm”, Dương chia sẻ.

Hành trình của Trần Văn Dương cho thấy một xu hướng đáng chú ý ở vùng cao: Những người trẻ rời quê để học hỏi, rồi quay trở về khởi nghiệp ngay trên mảnh đất của mình. Họ mang theo kiến thức mới, cách làm mới và trở thành những “hạt nhân” kinh tế, góp phần tạo chuyển động mới cho nông nghiệp vùng cao.

Thanh Phúc