Nhà thiết kế tiêm kích J-20 Yang Wei bị xóa tên khỏi hồ sơ chính thức của Trung Quốc

Ông Yang Wei, một trong những nhân vật quyền lực và có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc, đã chính thức bị xóa tên khỏi các hồ sơ nhân sự cấp cao. Sự biến mất đột ngột của người đứng đầu chương trình tiêm kích thế hệ thứ năm J-20 đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới quan sát quân sự quốc tế.

Sự nghiệp thăng tiến và vai trò then chốt của Yang Wei

Yang Wei bắt đầu sự nghiệp tại Tập đoàn Công nghiệp Máy bay Thành Đô (CAIG) từ giữa những năm 1980. Với tài năng vượt trội, ông đã đạt đến vị trí đứng đầu tập đoàn này vào năm 2001 khi mới 38 tuổi. Trước khi đảm nhận dự án J-20, Yang Wei đã ghi dấu ấn đậm nét khi quản lý quá trình chế tạo tiêm kích FC-1 Xiaolong (sau này là JF-17 hợp tác cùng Pakistan) và tham gia phát triển Chengdu J-10.

Với vai trò là nhà thiết kế và người tổ chức chính, Yang Wei được giao trọng trách phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm đầu tiên của Trung Quốc là Chengdu J-20. Sau khoảng 10 năm nghiên cứu, chiếc máy bay này đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào năm 2011. Tính đến nay, hơn 300 chiếc J-20 đã được sản xuất, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia hiếm hoi vận hành phi đội tiêm kích tàng hình quy mô lớn.

Nghi vấn về lỗi thiết kế tàng hình trên J-20

Theo báo cáo từ South China Morning Post, một trong những nguyên nhân khiến Yang Wei bị "thất sủng" có thể xuất phát từ các thiếu sót kỹ thuật trong thiết kế của J-20. Cụ thể, khả năng tàng hình của J-20 vẫn là chủ đề gây tranh cãi lớn trong giới chuyên môn.

J-20 hiện là mẫu tiêm kích thế hệ thứ năm duy nhất trên thế giới sử dụng cấu hình cánh đuôi ngang phía trước (canards). Mặc dù giải pháp này giúp tăng tính linh hoạt, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng nó làm tăng diện tích phản xạ radar (RCS), khiến máy bay dễ bị phát hiện hơn so với các đối thủ như F-22 hay F-35 của Mỹ. Có giả thuyết cho rằng những khiếm khuyết này không được khắc phục triệt để, dẫn đến sự không hài lòng từ lãnh đạo cấp cao.

Cáo buộc tham nhũng và đấu tranh nội bộ

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, giả thuyết về tham nhũng cũng được đặt ra. Yang Wei đã bị loại khỏi danh sách lãnh đạo của Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) từ một năm trước và hiện tiếp tục bị xóa tên khỏi danh sách viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

Trong bối cảnh Bắc Kinh đang đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng trong lĩnh vực quốc phòng và công nghiệp hàng không, việc một nhân vật quan trọng như Yang Wei biến mất có thể là kết quả của các cuộc thanh tra gắt gao. Đây cũng có thể là một phần trong quá trình tái cơ cấu nhân sự và giải quyết những mâu thuẫn nội bộ trong các tập đoàn quân sự nhà nước.

Dù lý do chính xác là gì, việc thiếu vắng sự dẫn dắt của Yang Wei chắc chắn sẽ để lại khoảng trống lớn trong lộ trình nâng cấp các dòng chiến đấu cơ chủ lực của Không quân Trung Quốc trong tương lai.

Thành Vinh