Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền kiểm tra tiến độ triển khai các khu tái định cư phục vụ Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Theo quy hoạch, đoạn tuyến đi qua Nghệ An dài 85,5 km, qua 18 xã, phường gồm: Hoàng Mai, Quỳnh Văn, Quỳnh Sơn, Quỳnh Lưu, Hùng Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Minh Châu, Diễn Châu, An Châu, Tân Châu, Đông Thành, Thần Lĩnh, Nghi Lộc, Yên Trung, Hưng Nguyên, Hưng Nguyên Nam và Lam Thành.

Tổng diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 519,2 ha, với chi phí dự kiến 6.397 tỷ đồng. Dự án dự kiến ảnh hưởng khoảng 2.150 hộ dân, trong đó có 368 hộ không phải tái định cư và 1.782 hộ phải bố trí tái định cư.

Để phục vụ bố trí dân cư, 16/18 xã, phường phải xây dựng 41 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 102,69 ha, kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng.

Cụ thể, Hoàng Mai 2 khu; Quỳnh Văn 2 khu; Quỳnh Sơn 2 khu; Quỳnh Lưu 1 khu; Hùng Châu 1 khu; Đức Châu 2 khu; Minh Châu 6 khu; Diễn Châu 3 khu; An Châu 1 khu; Tân Châu 3 khu; Thần Lĩnh 2 khu; Nghi Lộc 1 khu; Yên Trung 4 khu; Hưng Nguyên 4 khu; Hưng Nguyên Nam 2 khu; Lam Thành 5 khu.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật bị ảnh hưởng với khối lượng lớn. Đường điện trung thế có 79 điểm giao cắt, đường điện hạ thế 144 điểm giao cắt, dự kiến phải di dời 6 trạm biến áp.

Đoàn công tác đã khảo sát thực địa tại phường Hoàng Mai và các xã: Quỳnh Văn, Quỳnh Lưu, Tân Châu, Thần Lĩnh, Lam Thành; đồng thời nghe lãnh đạo 16 địa phương có bố trí khu tái định cư báo cáo tình hình triển khai.

Qua kiểm tra thực tế và báo cáo của các địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền đánh giá, hiện công tác triển khai hạ tầng tái định cư đang được các địa phương tập trung theo tinh thần chỉ đạo của tỉnh. Tuy nhiên, một số xã tiến độ còn chậm so với mốc hoàn thành trước ngày 30/6/2026 theo Thông báo kết luận của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận - Trưởng ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn.

Bên cạnh đó, bối cảnh triển khai dự án mới đây đã có sự thay đổi khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 nhằm triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội.

Theo đó, Nghị quyết cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành các dự án độc lập, giao UBND các tỉnh làm chủ đầu tư.

UBND tỉnh Nghệ An được giao làm chủ đầu tư dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật đoạn qua địa bàn, với thời gian hoàn thành dự kiến vào quý IV/2028.

Nghị quyết số 98 cũng chỉ rõ: Tiến độ cụ thể có thể được điều chỉnh sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, tùy thuộc quy mô, tính chất kỹ thuật, Bộ Xây dựng sẽ báo cáo Chính phủ xem xét.

Nghị quyết cũng quy định trách nhiệm của địa phương trong việc tổ chức thực hiện toàn bộ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bao gồm cả di dời các công trình điện lực từ 110kV trở lên không thuộc sở hữu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền cho rằng, việc chuyển giao vai trò chủ đầu tư công tác giải phóng mặt bằng về địa phương làm thay đổi đáng kể quy trình triển khai, đòi hỏi các tỉnh phải điều chỉnh phương thức thực hiện để phù hợp với Nghị quyết số 98 của Chính phủ.

Trên cơ sở đó, đồng chí yêu cầu các địa phương, đối với những khu tái định cư đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục, phải khẩn trương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 4; đồng thời, hoàn tất các bước thẩm định, phê duyệt trong cùng thời gian này để đảm bảo điều kiện triển khai.

Sở Xây dựng được giao chủ trì rà soát, thẩm định quy hoạch, đảm bảo các khu tái định cư được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, giúp người dân có nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ, nhưng quy mô, hệ thống hạ tầng phải phù hợp thực tế từng địa bàn, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Đối với các khu tái định cư đã triển khai thi công, trong bối cảnh giá nguyên, vật liệu tăng cao, tỉnh khuyến khích tiếp tục thực hiện; trong quá trình đó đặc biệt lưu ý các yêu cầu về chất lượng công trình, bảo vệ môi trường. Việc vận chuyển vật liệu phải kiểm soát chặt chẽ, không làm ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng hiện hữu và đời sống người dân, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng nóng.

Trong giai đoạn chuyển tiếp giữa kế hoạch trước đây và Nghị quyết số 98, một số vướng mắc liên quan đến trình tự, thủ tục đang phát sinh. Sau chuyến kiểm tra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh sẽ báo cáo Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm để có chỉ đạo cụ thể về tiến độ, thủ tục triển khai các khu tái định cư phù hợp với quy định mới; trong đó, xem xét điều chỉnh tiến độ trong bối cảnh giá xăng dầu, vật liệu xây dựng có nhiều biến động. Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo sẽ ban hành thông báo để các địa phương thống nhất triển khai.

Liên quan đến nguồn cung, giá vật liệu phục vụ thi công, các kiến nghị được đồng chí giao các sở, ngành liên quan chủ trì, tham mưu giải quyết, đảm bảo nguồn cung ổn định, đáp ứng yêu cầu tiến độ dự án.

Thành Duy