Giá vonfram tăng 557%: Nhật Bản rót 100 triệu USD xây nhà máy, giảm phụ thuộc Trung Quốc

Giá vonfram tăng kỷ lục 557% trong hơn một năm

Theo dữ liệu từ Oilprice, giá vonfram đã tăng 557% kể từ tháng 2/2025 đến tháng 3/2026. Mức tăng này vượt xa tất cả các hàng hóa chủ chốt khác trên thị trường toàn cầu. Sự kết hợp giữa nguồn cung hạn chế, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Trung Quốc và nhu cầu gia tăng mạnh từ lĩnh vực quốc phòng là ba yếu tố chính đẩy giá vonfram lên mức kỷ lục.

Vonfram là kim loại cứng, chịu được nhiệt độ khắc nghiệt, được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp từ chiếu sáng, điện tử đến hàng không vũ trụ, ô tô và quốc phòng.

Theo Project Blue, nhu cầu vonfram riêng trong lĩnh vực quân sự dự kiến tăng 12% trong năm 2026. Hiện tại, Mỹ, Canada và châu Âu đều đã xếp vonfram vào danh mục khoáng sản thiết yếu.

Sumitomo đầu tư 100 triệu USD xây nhà máy vonfram mới

Theo Nikkei Asia, Tập đoàn Sumitomo Electric Industries công bố kế hoạch đầu tư 15,9 tỷ yên (tương đương 100 triệu USD) để xây dựng nhà máy sản xuất vonfram mới tại Nhật Bản.

Nhà máy sẽ được xây liền kề tổ hợp Toyama Works và do ALMT — công ty con chuyên sản xuất bột vonfram — vận hành. Dự án nâng tổng công suất sản xuất vonfram của tập đoàn thêm 50%.

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản hỗ trợ dự án bằng khoản trợ cấp 7,5 tỷ yên, tương đương gần một nửa tổng vốn đầu tư. Bên cạnh xây nhà máy mới, Sumitomo cũng đồng thời tăng cường năng lực tái chế để thu hồi vonfram từ dụng cụ cắt và các sản phẩm đã qua sử dụng.

Hiện khoảng 30% lượng bột vonfram của Sumitomo phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Trung Quốc, và công ty kỳ vọng giảm tỷ lệ này nhờ mở rộng hệ thống tái chế nội địa.

Trung Quốc thống lĩnh gần 79% sản lượng vonfram toàn cầu

Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, năm 2025 Trung Quốc sản xuất 67.000 tấn vonfram trong tổng sản lượng toàn cầu 85.000 tấn, chiếm gần 79% thị trường. Vị trí thứ hai thuộc về Việt Nam với sản lượng khoảng 3.000 tấn — chỉ bằng chưa đến 5% sản lượng của Trung Quốc.

Mỹ đã không sản xuất bất kỳ sản lượng vonfram nào kể từ năm 2015, khi công ty North American Tungsten phá sản và đóng cửa mỏ Cantung nằm trên biên giới vùng Yukon và vùng lãnh thổ Tây Bắc của Canada.

Sự phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu khiến Mỹ và các đồng minh đặc biệt dễ bị tổn thương trước các biện pháp hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc.

Xu hướng đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản chiến lược

Giá vonfram tăng kỷ lục là ví dụ điển hình cho xu hướng các nền kinh tế lớn phải đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản chiến lược. Trung Quốc đã duy trì vị thế thống lĩnh thị trường vonfram trong nhiều thập kỷ, và các biện pháp hạn chế xuất khẩu gần đây buộc Nhật Bản, Mỹ cùng các đối tác phương Tây phải tìm giải pháp thay thế.

Khoản đầu tư của Sumitomo cùng trợ cấp từ chính phủ Nhật Bản cho thấy chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang chuyển từ tuyên bố sang hành động cụ thể.

Ngoài việc xây nhà máy mới, mô hình tái chế vonfram từ sản phẩm đã qua sử dụng cũng được kỳ vọng trở thành nguồn cung bổ sung quan trọng, giúp giảm phụ thuộc vào nguyên liệu thô nhập khẩu.

Tóm lại, giá vonfram đã tăng 557% kể từ tháng 2/2025, trở thành hàng hóa có mức tăng mạnh nhất trên thị trường toàn cầu. Trung Quốc kiểm soát gần 79% sản lượng thế giới với 67.000 tấn/năm, Việt Nam đứng thứ hai với 3.000 tấn.

Sumitomo Electric Industries đầu tư 100 triệu USD xây nhà máy mới tại Nhật Bản, nâng công suất thêm 50%, đồng thời mở rộng tái chế nhằm giảm 30% lượng nhập khẩu từ Trung Quốc. Nhu cầu vonfram trong quốc phòng dự kiến tăng 12% năm 2026.

Quốc Duẩn