Giá đường nội địa thấp nhất 3 năm dù giá thế giới chạm đỉnh 5 tháng
Sự trái chiều giữa thị trường đường trong nước và quốc tế đang đặt ngành mía đường Việt Nam trước sức ép lớn từ nguồn cung dồi dào, đường nhập lậu và sự trỗi dậy của đường lỏng HFCS.
Báo cáo mới nhất từ Hiệp hội Mía Đường Việt Nam (VSSA) cho thấy một nghịch lý đang diễn ra trên thị trường: trong khi giá đường thế giới liên tục lập đỉnh mới, giá đường nội địa lại rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua. Hiện tại, ngành đường Việt Nam đang trong vụ ép 2024/25 với sản lượng lũy kế đạt 7,4 triệu tấn mía, sản xuất được 700.000 tấn đường các loại.
Giá đường thế giới tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị
Theo dữ liệu từ Tổ chức Đường Quốc tế (ISO), tháng 3 chứng kiến xu hướng tăng giá mạnh mẽ của cả đường thô và đường trắng trên các sàn giao dịch kỳ hạn. Cụ thể, giá đường thô trung bình theo chỉ số ISA đã chạm mức 15 USD/pound, mức cao nhất trong 5 tháng qua. Tương tự, chỉ số đường trắng trung bình đạt 432,69 USD/tấn, tăng đáng kể so với mức 405,07 USD/tấn của tháng trước.
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến đà tăng này là do xung đột tại khu vực Vịnh Ba Tư khiến giá dầu leo thang, kéo theo những lo ngại về đứt gãy chuỗi cung ứng và rủi ro địa chính trị toàn cầu.
Thị trường nội địa đối mặt với mức giá thấp kỷ lục
Trái ngược hoàn toàn với diễn biến quốc tế, giá đường tại các thị trường lớn như Hà Nội, khu vực Miền Trung và TP.HCM đang giảm sâu. Hiện giá đường kính trắng dao động phổ biến từ 15.800 – 16.600 đồng/kg, trong khi đường tinh luyện nằm trong khoảng 17.000 – 17.600 đồng/kg. VSSA xác nhận đây là mức giá thấp nhất ghi nhận được trong 3 năm trở lại đây.
Đáng chú ý, khi so sánh với các quốc gia trong khu vực như Philippines, Indonesia và Trung Quốc, giá đường tại Việt Nam hiện đang ở mức rẻ nhất. Nguyên nhân chính được xác định là do nguồn cung dồi dào từ vụ sản xuất mới 2025/26 kết hợp với lượng tồn kho từ vụ trước chưa tiêu thụ hết.
Áp lực kép từ đường nhập lậu và đường lỏng HFCS
Bên cạnh yếu tố cung vượt cầu, ngành mía đường trong nước còn đang bị đe dọa bởi tình trạng đường nhập lậu tràn lan. Tại các địa phương biên giới như tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Tháp, cơ quan chức năng liên tục phát hiện các vụ vận chuyển, sang chiết đường cát không rõ nguồn gốc. Điển hình là vụ việc tại phường Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp, lực lượng chức năng đã khởi tố đối tượng có hành vi sản xuất hàng giả, sang chiết hơn 200 bao đường ngoại để bán ra thị trường.
Ngoài ra, sự trỗi dậy của đường lỏng siro ngô (HFCS) cũng đang chia sẻ mạnh thị phần của đường tinh luyện. Trong tháng 3/2026, lượng HFCS nhập khẩu đạt 19.444 tấn, chủ yếu phục vụ các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát lớn. Việc sử dụng HFCS thay thế đường mía đang khiến tiêu thụ đường sản xuất trong nước xuống mức thấp kỷ lục.
Dự báo thị trường thời gian tới
VSSA dự báo trong các tháng tiếp theo, thị trường đường vẫn sẽ tiếp tục tình trạng thừa cung. Nếu không có các biện pháp kiểm soát quyết liệt đối với đường nhập lậu và các hành vi trốn thuế thông qua thanh toán tiền mặt không hóa đơn, giá đường trong nước khó có thể phục hồi và sẽ tiếp tục duy trì ở mức thấp so với các quốc gia trồng mía khác trong khu vực.