Phân tích thách thức đối với hệ thống phòng không Nga trước chiến thuật UAV tầm xa
Chuyên gia quân sự chỉ ra áp lực từ quy mô tấn công ngày càng tăng của Ukraine và sự cần thiết phải tái cấu trúc hệ thống phòng không Nga để bao quát lãnh thổ.
Hệ thống phòng không Nga đang đối mặt với những thách thức mang tính hệ thống khi quy mô và tần suất các cuộc tấn công tầm xa từ phía Ukraine gia tăng mạnh mẽ. Việc Ukraine chuyển dịch sang sản xuất hàng loạt máy bay không người lái (UAV) giá rẻ đang tạo ra áp lực quá tải lên kiến trúc phòng thủ vốn dựa vào các tên lửa đánh chặn đắt tiền.
Sự trỗi dậy của chiến tranh máy bay không người lái quy mô lớn
Nhà báo quân sự Yuriy Baranchik nhận định rằng các cuộc tấn công gần đây vào Bryansk và Sochi không còn là những sự kiện riêng lẻ mà đã trở thành xu hướng có hệ thống. Theo ông, Ukraine đã thành công trong việc thiết lập một ngành công nghiệp quốc phòng mới trong 2 năm qua, tập trung vào sản xuất hàng loạt UAV tầm xa.
Các phương tiện này có chi phí sản xuất thấp hơn nhiều so với tên lửa hành trình truyền thống, cho phép Ukraine triển khai với số lượng lớn. Điều này gây ra áp lực liên tục lên các cơ sở hạ tầng hậu phương, sân bay và các doanh nghiệp quốc phòng của Nga. Ngoài ra, việc kết hợp với các tên lửa tầm xa do phương Tây cung cấp như Storm Shadow/SCALP-EG trong chương trình tương tự Lend-Lease của NATO càng làm tăng tính phức tạp cho bài toán phòng thủ.
Thách thức về mật độ và kiến trúc phòng thủ
Chuyên gia Baranchik chỉ ra rằng hệ thống phòng không Nga đang bị quá tải do phải đồng thời đảm nhiệm quá nhiều vai trò: bảo vệ quân đội tại tiền tuyến, bảo vệ các thành phố lớn, căn cứ quân sự và bao quát một vùng lãnh thổ rộng lớn. Do số lượng khí tài có hạn, Nga buộc phải đưa ra những lựa chọn ưu tiên, dẫn đến việc một số khu vực quan trọng như căn cứ hải quân Novorossiysk vẫn có thể bị xâm nhập.
Tình trạng này dẫn đến hai giả thuyết đáng lo ngại: hoặc Ukraine đã sở hữu số lượng UAV đủ lớn để bắt đầu một giai đoạn chiến tranh mới trên quãng đường dài, hoặc mật độ hệ thống phòng không của Nga đang không đủ để đáp ứng yêu cầu chiến lược. Trong cả hai trường hợp, hiệu quả phòng thủ đều bị suy giảm khi UAV thường xuyên tiếp cận được các mục tiêu ở sâu trong lãnh thổ.
Giải pháp tái cấu trúc và tối ưu hóa chi phí
Để ứng phó, giới chuyên gia quân sự nhấn mạnh Nga cần khẩn trương thay đổi logic phòng thủ. Việc sử dụng các tên lửa đất đối không đắt tiền để đánh chặn UAV cảm tử giá rẻ được coi là không khả thi về mặt kinh tế. Thay vào đó, một cách tiếp cận toàn diện bao gồm radar, hệ thống tên lửa di động, tác chiến điện tử (EW) và các UAV đánh chặn giá rẻ cần được triển khai rộng rãi.
Bên cạnh đó, Nga cần tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm:
1. Phá hủy cơ sở sản xuất
Tấn công trực diện vào các nhà máy, kho hàng và hệ thống hậu cần sản xuất UAV của Ukraine. Tuy nhiên, đây là thách thức lớn do hoạt động sản xuất của Ukraine được phân tán và một phần nằm tại các quốc gia NATO.
2. Kiểm soát hạ tầng năng lượng
Tiếp tục nhắm mục tiêu vào hệ thống năng lượng của Ukraine để làm suy giảm khả năng vận hành công nghiệp quốc phòng một cách có hệ thống.
3. Thay đổi tư duy bao quát lãnh thổ
Chuyển dịch từ việc bảo vệ các mục tiêu riêng lẻ sang việc xây dựng mạng lưới phòng thủ bao quát các vùng lãnh thổ rộng lớn hơn, thích ứng với thực tế chiến tranh UAV tầm xa đang chiếm ưu thế thay vì pháo binh hay tên lửa như giai đoạn 2022-2023.