WB dự báo giá năng lượng năm 2026 tăng 24% lên mức cao kỷ lục
Ngân hàng Thế giới cảnh báo giá năng lượng và phân bón sẽ tăng mạnh vào năm 2026 do gián đoạn nguồn cung, đẩy lạm phát tại các nước đang phát triển lên mức 5,1%.
Giá năng lượng toàn cầu dự kiến tăng 24% trong năm 2026, đạt mức cao nhất kể từ sau cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022. Theo báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa của Ngân hàng Thế giới (WB), sự gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz và rủi ro xung đột leo thang là những yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này.
Rủi ro từ nguồn cung dầu thô và eo biển Hormuz
WB dự báo giá hàng hóa toàn cầu có thể tăng tổng cộng 16% trong năm 2026. Trong đó, giá dầu Brent được kỳ vọng đạt mức trung bình 86 USD/thùng, tăng mạnh so với mức 69 USD/thùng ghi nhận vào năm 2025. Trong kịch bản tiêu cực nhất, nếu cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị tấn công, giá dầu có thể chạm ngưỡng 115 USD/thùng.
Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến đường chiếm 35% lượng dầu thô giao dịch bằng đường biển trên thế giới - vẫn đang bị hạn chế đáng kể. WB nhận định các cuộc tấn công vào hạ tầng và gián đoạn vận tải đã gây ra cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, tác động trực tiếp đến tính ổn định của thị trường năng lượng quốc tế.
Áp lực từ giá phân bón và an ninh lương thực
Bên cạnh năng lượng, giá phân bón được dự báo sẽ tăng 31% vào năm 2026. Riêng giá urê, loại phân đạm phổ biến nhất, có khả năng tăng tới 60% do chi phí khí tự nhiên đầu vào leo thang. Sự tăng giá này gây áp lực trực tiếp lên thu nhập của nông dân và đe dọa năng suất cây trồng toàn cầu.
Chương trình Lương thực Thế giới ước tính có thể có thêm 45 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng nếu các cuộc xung đột hiện tại tiếp tục kéo dài. Giá lương thực và phân bón cao không chỉ làm giảm năng suất mà còn gây ra các hệ lụy xã hội trên diện rộng.
Tác động đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế
Ông Indermit Gill, Kinh tế trưởng của WB, nhận định cú sốc chiến sự đang lan rộng theo chuỗi: bắt đầu từ năng lượng, lan sang lương thực, đẩy lạm phát tăng cao và buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất ở mức đắt đỏ. Các chỉ số vĩ mô dự kiến sẽ có những biến động tiêu cực:
- Lạm phát: Tại các nền kinh tế đang phát triển, lạm phát dự báo đạt trung bình 5,1% trong năm 2026, cao hơn 1 điểm phần trăm so với các dự báo trước đó.
- Tăng trưởng GDP: Các nền kinh tế đang phát triển được dự báo chỉ tăng trưởng 3,6% vào năm 2026, giảm so với mức ước tính 4% trước khi xung đột xảy ra.
Tóm lại, kịch bản cơ sở của WB giả định hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ chỉ phục hồi dần từ tháng 10/2026. Tuy nhiên, tổ chức này nhấn mạnh rủi ro giá tăng vẫn chiếm ưu thế, đòi hỏi các quốc gia cần có những phương án dự phòng cho tình trạng lạm phát kéo dài và chi phí vay nợ gia tăng.