Xã hội

Khám phá bản Bộng, nơi văn hóa của đồng bào Thái được nâng niu, gìn giữ

Thanh Quỳnh • 05/05/2026 16:26

Giữa nhịp sống hiện đại, bản nhỏ ven sông vẫn giữ được hơi thở văn hóa truyền thống trong từng nếp nhà, từng khung cửi. Có lẽ chính điều đó đã giúp bản Bộng (xã Thành Bình Thọ) đạt danh hiệu "Bản, làng văn hóa” cấp tỉnh đầu tiên vào năm 1997 - nơi những lớp trầm tích văn hóa của đồng bào dân tộc Thái được nâng niu, gìn giữ qua bao thế hệ.

Nằm bên tả ngạn sông Con, bản Bộng (xã Thành Bình Thọ) mang trong mình một vẻ đẹp trầm mặc mà sâu lắng. Năm 1997, bản Bộng là 1 trong 4 bản đầu tiên của Nghệ An được UBND tỉnh công nhận danh hiệu “Bản, làng văn hóa”. Danh hiệu này là sự ghi nhận cho sự nỗ lực của bà con trong hành trình gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong nhịp sống mới. Ảnh: Đảng bộ xã Thành Bình Thọ

anh-ban-bong(1).jpg — Từ năm 2019, bản Bộng được sáp nhập cùng hai thôn lân cận, đổi tên thành thôn Hùng Thành. Tuy nhiên, cái tên bản Bộng vẫn không mất đi - vẫn được người dân nhắc nhớ trong đời sống thường ngày, bởi địa danh ấy gắn với một chiều dài lịch sử phát triển đầy dấu ấn. Ảnh: Thanh Quỳnh

1339173983445974477(1).jpg — Chị Lữ Ánh Tuyết – Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Thành Bình Thọ (áo xanh) cho biết, trong tiếng Thái, tên gốc của bản Bộng là “Buung”, từ dùng để miêu tả một bản làng nằm sâu trong thung lũng, giữa bạt ngàn đồi núi. Về sau, để thuận lợi cho sinh hoạt và sản xuất, người dân di dời ra gần dòng sông Con, gây dựng cuộc sống mới. Cái tên bản "Buung" được gọi chệch thành bản Bộng. Và từ đó cái tên này theo chân cư dân, trở thành ký ức nối dài của nhiều thế hệ. Ảnh: Thanh Quỳnh

4055394052318254893(1).jpg — Không chỉ có cảnh quan hữu tình, điều níu chân du khách đến với bản Bộng chính là những giá trị văn hóa vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Ảnh: CSCC

693905036571377938(1).jpg — Một trong những “mạch nguồn” ấy là nghề dệt thổ cẩm. Ảnh: Thanh Quỳnh

2926218967816462163(1).jpg — Trong nhịp sống hôm nay, bản vẫn còn hơn 20 hộ duy trì nghề. Đặc biệt, nhiều gia đình góp chung khung dệt để cùng làm, vừa tăng hiệu quả, vừa giữ lửa nghề truyền thống. Ảnh: Thanh Quỳnh

963292095646193852-1-(1).jpg — Tâm nguyện của nhiều chị em trong bản là giữ cho nghề không đứt đoạn, cho hoa văn thổ cẩm không phai nhạt theo thời gian. Ảnh: Thanh Quỳnh

3891735926113897923(1).jpg — Bà Lương Thị Quỳnh (SN 1974, áo xanh) chia sẻ, "Sản phẩm của chị em bản Bộng dệt đến đâu bán hết đến đó, tạo nên nguồn thu ổn định cuộc sống". Ảnh: Thanh Quỳnh

963292095646193852(1).jpg — Không gian văn hóa cộng đồng của bản vô cùng phong phú khi người dân còn lưu giữ nhiều nhạc cụ truyền thống như cồng chiêng, khắc luống… Đặc biệt, nhà văn hóa của bản đã trở thành điểm gặp gỡ quen thuộc của người dân trong mỗi hoạt động văn hóa cộng đồng. Ảnh: Thanh Quỳnh

4207483947367077426(1).jpg — Bản cũng đã thành lập câu lạc bộ dân ca, dân nhạc, dân vũ với sự tham gia của nhiều thế hệ. Các hoạt động văn hóa được duy trì thường xuyên, trong đó nổi bật là hai lễ hội truyền thống: Lễ Cầu mùa vào mùng 5 tháng Giêng âm lịch và lễ Mừng lúa mới vào mùng 5 tháng 5 âm lịch. Ảnh: Thanh Quỳnh

anh-ban-bong-2(1).jpg — Giữa dòng chảy hiện đại, bản Bộng không đứng ngoài sự đổi thay. Đường làng được bê tông hóa, đời sống vật chất ngày càng nâng cao. Nhưng trong từng bước chuyển mình ấy, người dân vẫn ý thức giữ lấy cốt cách riêng. Và có lẽ, chính những giá trị ấy đã làm nên điều đặc biệt của bản Bộng: Một bản nhỏ nhưng mang trong mình chiều sâu văn hóa, nơi quá khứ và hiện tại luôn song hành trong từng nhịp sống... Ảnh: Thanh Quỳnh

Thanh Quỳnh