Điều trị ung thư: Kỳ vọng từ những bước tiến mới
Trong bối cảnh bệnh ung thư đang trẻ hóa đáng báo động, đề xuất BHYT chi trả 30 loại thuốc thế hệ mới được kỳ vọng là bước tiến nhân văn nhằm giúp bệnh nhân, nhất là bệnh nhân nghèo được tiếp cận điều trị tiên tiến. Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An có cuộc trò chuyện với ThS.BS. Nguyễn Viết Bình - Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An xung quanh những vấn đề liên quan.
.png)
Trong bối cảnh bệnh ung thư đang trẻ hóa đáng báo động, đề xuất BHYT chi trả 30 loại thuốc thế hệ mới được kỳ vọng là bước tiến nhân văn nhằm giúp bệnh nhân, nhất là bệnh nhân nghèo được tiếp cận điều trị tiên tiến. Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An có cuộc trò chuyện với ThS.BS. Nguyễn Viết Bình - Phó Giám đốc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An xung quanh những vấn đề liên quan.
.png)
P.V: Thưa bác sĩ, thông tin đề xuất bổ sung 30 loại thuốc ung thư thế hệ mới vào danh mục BHYT chi trả trong năm 2026 đang mở ra kỳ vọng lớn cho cộng đồng. Ở góc độ một người làm quản lý và điều trị tại địa phương, ông nhìn nhận thế nào về giá trị mà chính sách này mang lại cho bệnh nhân, nhất là bệnh nhân nghèo?
ThS.BS. Nguyễn Viết Bình: Đề xuất bổ sung các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, đặc biệt là thuốc đích và miễn dịch vào danh mục BHYT chi trả là một chính sách mang tính nhân văn sâu sắc.
Thực tế hiện nay, chi phí cho các thuốc này còn rất cao. Nhiều loại thuốc mới chưa được BHYT chi trả là rào cản lớn đối với nhiều bệnh nhân, nhất là bệnh nhân nghèo. Nếu chính sách được triển khai, sẽ tạo ra cơ hội tiếp cận công bằng hơn với các phương pháp điều trị tiên tiến, giúp thay đổi đáng kể tiên lượng bệnh.
Từ góc độ cơ sở điều trị, chúng tôi tin rằng chính sách này sẽ góp phần chuẩn hóa phác đồ theo hướng tiếp cận quốc tế, đồng thời giảm gánh nặng tài chính, tăng tỷ lệ tuân thủ điều trị của người bệnh.
P.V: Chính sách mở ra cơ hội, nhưng thực tế cung ứng lại đang đứng trước nhiều thách thức. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu bị ảnh hưởng bởi các biến động chính trị, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An đã có phương án dự phòng ra sao để đảm bảo thuốc thiết yếu, đặc biệt là các dòng kháng thể điều trị chuyên sâu, không bị đứt gãy giữa chừng?
ThS.BS. Nguyễn Viết Bình: Trước những biến động của tình hình quốc tế có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng dược phẩm, đặc biệt là các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, bệnh viện đã chủ động xây dựng các phương án đảm bảo nguồn cung một cách bài bản và dài hạn.
.png)
Cụ thể, chúng tôi đã lập kế hoạch đấu thầu thuốc với tầm nhìn 24 tháng, có tính đến xu hướng gia tăng nhu cầu điều trị cũng như nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu, nhằm đảm bảo cung ứng đầy đủ, liên tục cho người bệnh.
Bên cạnh đó, bệnh viện chỉ đạo Khoa Dược chủ động tăng cường dự trữ thuốc, đặc biệt là các thuốc thiết yếu và thuốc điều trị chuyên sâu, với mức tồn kho được nâng lên gấp 3-4 lần so với thông thường để ứng phó với các tình huống bất thường, phòng tránh tình trạng gián đoạn cung ứng thuốc.
.png)
Với cách tiếp cận chủ động này, đến thời điểm hiện tại, bệnh viện vẫn đảm bảo đầy đủ thuốc phục vụ điều trị, không để xảy ra tình trạng gián đoạn, góp phần ổn định tâm lý và đảm bảo quyền lợi cho người bệnh.
P.V: Song song với nguồn cung thuốc, việc hiện đại hóa hạ tầng chẩn đoán là yếu tố then chốt. Được biết, hệ thống PET/CT sắp đi vào vận hành tại cơ sở mới của bệnh viện. Điều này sẽ tạo ra bước ngoặt như thế nào trong chẩn đoán và điều trị ung thư tại chỗ và đem lại lợi ích gì cho bệnh nhân Nghệ An, thưa bác sĩ?
ThS.BS. Nguyễn Viết Bình: Việc Bệnh viện Ung bướu Nghệ An đi vào hoạt động ổn định tại cơ sở mới từ giữa năm 2025 đã tạo điều kiện cho các bệnh nhân được khám và điều trị ở một cơ sở khang trang, hiện đại, các khoa phòng được bố trí khoa học, đồng bộ đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho bệnh nhân, không chỉ trong điều trị mà còn nâng cấp chất lượng cung cấp dịch vụ. Bên cạnh nhiều thiết bị hiện đại được đầu tư mới, hiện tại bệnh viện đã lắp đặt xong và đang tiến hành các thủ tục nghiệm thu, cấp phép để vận hành hệ thống PET/CT, dự kiến trong Quý II-III/2026 sẽ đi vào hoạt động - là một bước ngoặt quan trọng trong việc nâng cao chất lượng khám và điều trị cho bệnh nhân ung thư.
Thứ nhất, về chẩn đoán, PET/CT cho phép phát hiện tổn thương ở mức độ chuyển hóa tế bào, giúp phát hiện ung thư sớm, đánh giá chính xác giai đoạn bệnh, từ đó định hướng điều trị tối ưu ngay từ đầu. Đây là bước tiến vượt bậc so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh truyền thống.
.png)
Thứ hai, về điều trị, PET/CT giúp theo dõi đáp ứng điều trị một cách chính xác, hỗ trợ điều chỉnh phác đồ kịp thời, tránh điều trị không cần thiết, từ đó tiết kiệm nguồn lực y tế, đặc biệt là đối với các bệnh ung thư phức tạp.
Quan trọng hơn, người dân Nghệ An và khu vực Bắc Trung Bộ sẽ không còn phải vất vả chuyển tuyến để tiếp cận các kỹ thuật chẩn đoán chuyên sâu. Điều đó không chỉ giúp giảm chi phí, thời gian, áp lực tâm lý cho người bệnh mà còn mở ra cơ hội được điều trị chất lượng cao ngay tại địa phương.
Đây cũng là mục tiêu mà Bệnh viện Ung bướu Nghệ An đang hướng tới: Từng bước phát triển kỹ thuật cao, nâng tầm chuyên môn, để người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế hiện đại ngay trên quê hương mình.
P.V: Chẩn đoán chính xác là tiền đề, nhưng để điều trị hiệu quả thì còn phụ thuộc nhiều yếu tố. Hiện nay, mô hình điều trị đa mô thức và cá thể hóa đang được xem là xu hướng trong điều trị bệnh ung thư. Bệnh viện Ung bướu Nghệ An đã và đang áp dụng mô hình này ra sao để tối ưu hóa kết quả điều trị và kéo dài sự sống cho các bệnh nhân ung thư?
ThS.BS. Nguyễn Viết Bình: Điều trị đa mô thức là nền tảng của ung thư học hiện đại, bởi vì ung thư là căn bệnh phức tạp, cần phối hợp nhiều phương pháp điều trị, cần phối hợp nhiều “vũ khí” để tối ưu hóa hiệu quả điều trị. Hiện nay, bệnh viện đã triển khai đồng bộ các trụ cột điều trị gồm: Phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích, liệu pháp miễn dịch, điều trị nội tiết và chăm sóc giảm nhẹ. Các liệu pháp điều trị được áp dụng đồng bộ trên từng bệnh cụ thể, dựa trên mô bệnh học, giai đoạn bệnh và đặc tính sinh học của khối u để lựa chọn và phối hợp các liệu pháp phù hợp.
.png)
Bệnh viện đã thành lập 9 tiểu ban chuyên môn theo từng chuyên khoa như: Đầu cổ, tuyến giáp, lồng ngực, tiêu hoá, vú, phụ khoa, tiết niệu, bệnh máu ghép tuỷ, các bệnh lý ung thư khác (sarcoma, melanoma). Mô hình hội chẩn đa chuyên khoa được duy trì thường quy giữa các chuyên ngành ngoại, nội, xạ trị, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, xét nghiệm, dinh dưỡng trước khi quyết định và lập kế hoạch điều trị cho bệnh nhân, đặc biệt phát huy hiệu quả với các ca bệnh giai đoạn muộn, tái phát hoặc có nhiều bệnh lý đi kèm.
Bên cạnh đó, chúng tôi cũng chú trọng điều trị toàn diện, kết hợp dinh dưỡng, phục hồi chức năng và chăm sóc giảm nhẹ nhằm nâng cao thể trạng và chất lượng sống cho người bệnh. Nhờ cách tiếp cận này, nhiều bệnh nhân ung thư trước đây tiên lượng nặng nay đã có cơ hội kéo dài thời gian sống, kiểm soát bệnh lâu dài và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống.
Cùng với việc triển khai điều trị đa mô thức, mỗi bệnh nhân cũng được quan tâm để được cá thể hoá trong điều trị bằng các xét nghiệm sinh học phân tử, xét nghiệm gene, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp các bác sĩ lựa chọn được các phác đồ điều trị sát, đúng nhất trên mỗi một người bệnh. Từ đó, nâng cao hơn chất lượng và hiệu quả điều trị cho người bệnh, giảm thiểu các chi phí không đáng có và tiết kiệm được các nguồn lực y tế.
.png)
P.V: Trong cuộc đua công nghệ 4.0, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là khái niệm xa vời trong y khoa. Sau những bước đầu ứng dụng AI vào đọc phim X-quang, bệnh viện có kế hoạch như thế nào để AI sẽ hỗ trợ bác sĩ ra quyết định lâm sàng chính xác hơn, thưa bác sĩ?
ThS.BS. Nguyễn Viết Bình: Bệnh viện đã bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đọc phim chụp X-quang tuyến vú và X-quang lồng ngực chẩn đoán ung thư vú và ung thư phổi, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc tăng độ chính xác và phát hiện sớm tổn thương nhỏ.
Hiện tại bệnh viện đang chuẩn bị triển khai nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh đó là: Ứng dụng CT Scanner liều thấp kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong sàng lọc và phát hiện sớm ung thư phổi.
Thời gian tới, Bệnh viện định hướng mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên nền tảng hạ tầng số (bệnh án điện tử) và triển khai đồng bộ, trước mắt tập trung vào hỗ trợ phân tích hình ảnh chẩn đoán phát hiện sớm ung thư. Đồng thời, từng bước nghiên cứu khai thác dữ liệu lớn (big data) nhằm hỗ trợ ra quyết định lâm sàng, hướng tới nâng cao chất lượng điều trị và tối ưu hóa nguồn lực.
Tuy nhiên, chúng ta phải xác định rằng AI không thay thế bác sĩ, mà đóng vai trò là công cụ hỗ trợ, giúp nâng cao độ chính xác, giảm tải áp lực và chuẩn hóa chất lượng chuyên môn.
.png)
P.V: Bên cạnh y học hiện đại, y học cổ truyền cũng đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc giảm tác dụng phụ của hóa, xạ trị và cải thiện chất lượng sống. Sự phối hợp đa chuyên khoa giữa y học hiện đại và y học cổ truyền mang lại lợi ích cụ thể gì cho người bệnh ung thư?
ThS.BS. Nguyễn Viết Bình: Y học cổ truyền đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị cho các bệnh nhân ung thư. Tại bệnh viện, Khoa Y học cổ truyền đã phối hợp nhuần nhuyễn với các khoa để triển khai các thủ thuật về Y học cổ truyền như: Điện châm, thuỷ châm, xông thuốc, xoa bóp, bấm huyệt để điều trị nhiều tác dụng phụ do hoá trị và xạ trị như tổn thương thần kinh ngoại biên, đau mỏi cơ, buồn nôn, nôn.
Ngoài ra, Khoa Y học cổ truyền còn đóng góp trong điều trị các bệnh lý mạn tính kết hợp, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống cho bệnh nhân.
P.V: Cảm ơn bác sĩ về những chia sẻ!