Quản lý vùng giáp ranh xã, phường: Đừng để tình trạng việc chung không ai lo - Bài cuối: Cần sớm xây dựng quy chế phối hợp quản lý liên vùng
Thực tế này cho thấy, cấp ủy, chính quyền các địa phương cấp xã, phường cần nêu cao trách nhiệm quản lý vùng giáp ranh, đồng thời, nên xây dựng quy chế phối hợp quản lý liên vùng để giải quyết dứt điểm các tồn tại, ngăn ngừa phát sinh mới những vấn đề phức tạp.
Nội dung: Nhật Lân - Tiến Đông | Thiết kế: Hữu Quân • 07/05/2026
Những vụ việc nêu ở bài trước, chỉ là những ví dụ cụ thể đang diễn ra trên các vùng giáp ranh các xã, phường của tỉnh. Thực tế này cho thấy, cấp ủy, chính quyền các địa phương cấp xã, phường cần nêu cao trách nhiệm quản lý vùng giáp ranh, đồng thời, nên xây dựng quy chế phối hợp quản lý liên vùng để giải quyết dứt điểm các tồn tại, ngăn ngừa phát sinh mới những vấn đề phức tạp.
Tìm hiểu về hành vi lấn chiếm đất rừng phòng hộ thuộc địa bàn xã Tương Dương giáp ranh với xã Na Ngoi, chúng tôi nhìn nhận, sở dĩ vụ việc chậm được xử lý dứt điểm có nguyên nhân mang yếu tố lịch sử, bên cạnh đó, còn vì UBND 2 xã có “độ trễ” trong phối hợp, và thiếu sự thống nhất về quan điểm xử lý vi phạm.
Điều này thể hiện khá rõ tại các văn bản trao đi đổi lại giữa UBND xã Tương Dương và UBND xã Na Ngoi. Cụ thể, vì ông L.N.R là công dân bản Nậm Khiên 2, xã Na Ngoi nên UBND xã Tương Dương có gửi Quyết định số 88/QĐ-XPVPHC ngày 23/1/2026 đến Đảng ủy, HĐND và UBND xã Na Ngoi. Nội dung trong quyết định có mục đề nghị UBND xã Na Ngoi phối hợp, đôn đốc, theo dõi việc chấp hành Quyết định số 88/QĐ-XPVPHC. Tuy nhiên, đến hơn 1 tháng sau, vào ngày 25/2/2026, UBND xã Na Ngoi mới có Văn bản số 192/UBND-KT phúc đáp. Điều đáng nói là tại văn bản này, UBND xã Na Ngoi đặt ra vấn đề cần làm rõ lại ranh giới hành chính giữa 2 xã; đồng thời, đề nghị UBND xã Tương Dương rà soát lại hồ sơ, bản đồ, nhất là các tài liệu liên quan đến giải phóng mặt bằng để mở đường tuần tra biên giới, để xác định chính xác vị trí vi phạm thuộc loại đất nào…
Trong khi đó, với kết quả kiểm tra hiện trường ngày 19/1/2026 có sự tham gia của UBND xã Na Ngoi, hành vi vi phạm của ông L.N.R đã được xác định; tại Quyết định số 88/QĐ-XPVPHC ngày 23/1/2026, UBND xã Tương Dương cũng nêu cụ thể hành vi lấn chiếm đất rừng phòng hộ của ông L.N.R. Và theo quy định của pháp luật, người thực hiện hành vi này sẽ phải chịu hình thức xử phạt và bị buộc phải khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất. Như vậy, UBND xã Na Ngoi và UBND xã Tương Dương đã “chưa gặp nhau” về cách tiếp cận vấn đề, trước một sự việc cần giải quyết thì chưa có sự thống nhất về quan điểm xử lý, mặt khác, dù hai bên có phối hợp nhưng rất chậm, những điều này dẫn đến quá trình xử lý vi phạm bị kéo dài.
Ở vụ cháy bãi rác ở phường Thái Hòa, dù lửa được dập tắt hoàn toàn nhưng lo ngại ô nhiễm môi trường nên người dân xóm Đông Quang (xã Đông Hiếu) đã tổ chức lực lượng lập chốt canh, ngăn không cho đưa rác vào bãi tập kết. Vì vậy, ngày 28/4/2026, chính quyền các phường Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu đã tổ chức họp, đi đến thống nhất đóng cửa bãi rác. Toàn bộ rác phát sinh mới được chuyển về nhà máy xử lý rác tập trung tại phường Hoàng Mai để xử lý. Có thể khẳng định, đây là giải pháp đúng đắn, rất kịp thời để xử lý được vấn đề rác thải sinh hoạt hàng ngày cho người dân trên địa bàn, đồng thời, giải tỏa phần nào nỗi lo của người dân xóm Đông Quang.
.png)
Dù vậy, vẫn đang có những “nút thắt” khác, để chính quyền 2 phường Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu cần phải tập trung giải quyết. Đó là, thúc đẩy thực hiện dự án xây dựng Nhà máy xử lý chất thải Thái Hòa (nằm ngay bên cạnh bãi rác vừa cháy); và xử lý những núi rác đã tồn tại nhiều năm trên bãi tập kết.
Về Dự án Nhà máy xử lý chất thải Thái Hòa, có chủ trương đầu tư xây dựng từ năm 2017 với mục tiêu giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường tại bãi rác tạm và là giải pháp căn cơ cho bài toán rác thải của khu vực. Tuy nhiên, thực tế triển khai đã không suôn sẻ như kỳ vọng. Sau khi được phê duyệt quy hoạch chi tiết vào năm 2018, dự án chậm tiến độ trong nhiều năm do vướng mắc thủ tục pháp lý. Đến tháng 8/2025, dự án mới được khởi động trở lại, nhưng ngay sau đó lại rơi vào tình trạng “đắp chiếu” do chưa có đường điện dẫn vào. Người có trách nhiệm của UBND phường Thái Hòa đã lý giải, theo cơ chế ưu đãi, hệ thống điện được hỗ trợ đến hàng rào dự án. Tuy nhiên, vị trí quy hoạch dự án cách khá xa nguồn điện, việc đấu nối phát sinh chi phí nhưng chưa có sự hỗ trợ từ ngân sách; trong khi đó, doanh nghiệp không đủ nguồn lực để gánh thêm chi phí này. Đối với những núi rác tồn tại trên bãi tập kết, thực sự là mối lo ô nhiễm cho người dân trong khu vực nếu không được xử lý dứt điểm. Nhưng để giải quyết, sẽ phải tổ chức chôn lấp hoặc chuyển đến nhà máy có đủ điều kiện để xử lý. Cả 2 phương án này, để thực hiện đều sẽ có những khó khăn đặt ra. Vì vậy, để tháo gỡ những “nút thắt” này, chính quyền phường Tây Hiếu và xã Đông Hiếu cần phải cộng đồng trách nhiệm với phường Thái Hòa để tìm hướng giải quyết.
Về bãi tập kết phế liệu tại khu vực giáp ranh giữa phường Vinh Lộc và phường Vinh Phú, qua xác minh, đã có những dấu hiệu vi phạm khá rõ trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường… Nhưng điều đáng nói, qua vụ việc này đã bộc lộ một số điểm còn hạn chế của chính quyền 2 địa phương. Thứ nhất, ranh giới hành chính giữa hai phường, cụ thể là tại những vị trí đất đai cài răng lược như khu vực có bãi tập kết phế liệu, đang như là “điểm mờ” khó nhận diện. Thứ hai, công tác kiểm tra, giám sát còn chưa được thực hiện kịp thời; khi phát hiện vụ việc thì chưa vào cuộc quyết liệt để xử lý dứt điểm, dẫn đến phát sinh vi phạm mới; cũng vì vậy, kiến nghị chính đáng của người dân chậm được giải quyết. Thứ ba, ở một vụ việc liên quan đến cả 2 phường thì chính quyền hai bên nên cộng đồng trách nhiệm, phối hợp giải quyết. Tuy nhiên, đang có tình trạng “thân ai, nấy lo”. Nếu giữ lối tư duy này, những vấn đề phức tạp phát sinh ở các vùng giáp ranh rất khó được giải quyết kịp thời, triệt để.
Những vụ việc nêu trên chưa thể bao quát hết được những gì đang diễn ra trên vùng giáp ranh các xã, phường của tỉnh. Nhưng thực tế này đủ để cho thấy, một yêu cầu mang tính cấp bách là phải xây dựng được cơ chế phối hợp quản lý liên vùng một cách rõ ràng, cụ thể, có tính ràng buộc về trách nhiệm.
Trao đổi về vấn đề này, theo ông Phạm Trọng Hoàng - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy: Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An khóa XX, nhiệm kỳ 2025-2030 đã định hướng rõ việc phát triển các vùng kinh tế, hành lang kinh tế, đô thị và khu vực nông thôn theo hướng liên kết, hiện đại, bền vững, gắn với phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng. Theo đó, tỉnh tiếp tục cụ thể hóa và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị và quy hoạch tỉnh, tập trung phát triển các khu vực trọng điểm, các hành lang kinh tế và hệ thống đô thị. Một trong những nội dung quan trọng là hình thành cơ chế điều phối phát triển giữa các đô thị, các tiểu vùng và cụm liên xã. Trong đó, tỉnh giữ vai trò định hướng, chỉ đạo, điều phối chung nhằm bảo đảm sự thống nhất và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Các phường, xã trung tâm sẽ là đầu mối, chủ trì phối hợp với các địa phương liên quan triển khai các nhiệm vụ như quy hoạch không gian, phân khu chức năng; phát triển hạ tầng; quản lý dịch vụ công; bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và thúc đẩy liên kết phát triển.
Ông Phạm Trọng Hoàng trao đổi: “Tăng cường liên kết vùng không chỉ nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, mà còn góp phần bảo đảm sự đồng bộ trong quản lý hạ tầng, phòng, chống dịch bệnh, thiên tai… và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững. Thời gian qua, những nội dung này còn chưa được quan tâm, nhưng tới đây tỉnh sẽ chỉ đạo để các địa phương tập trung thực hiện. Tại cuộc họp của Thường trực Tỉnh ủy mới đây với 6 phường thuộc thành phố Vinh cũ, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng đã chỉ đạo về nội dung này…”.
Trước đó, tại cuộc làm việc của Thường trực Tỉnh ủy với các phường khu vực TP. Vinh (cũ) được tổ chức ngày 1/4/2026, lãnh đạo của 6 phường cũng đã thẳng thắn nêu ra những tồn tại trong công tác quản lý đô thị, đất đai, môi trường…, nhìn nhận trong các nguyên nhân dẫn đến tồn tại thì có nguyên nhân từ việc thiếu sự kết nối, liên kết. Về phía lãnh đạo tỉnh, đã gợi mở việc nghiên cứu xây dựng cơ chế, nghị quyết đặc thù nhằm thúc đẩy liên kết phát triển giữa các phường. Khi các địa phương được xác định là động lực phát triển, thì việc liên kết, phối hợp không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc.
Ông Phan Đức Đồng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trường Vinh cho biết, sau cuộc làm việc giữa Ban Thường vụ Tỉnh ủy với các phường, tỉnh đã giao nhiệm vụ cho các địa phương phối hợp, khâu nối xây dựng đề án tổng thể về thực trạng và giải pháp tăng cường tính liên kết giữa các phường thuộc khu vực TP. Vinh (cũ). Hiện các địa phương đang tích cực phối hợp xây dựng đề án liên kết phát triển, trong đó có nội dung quan trọng liên quan đến công tác quản lý vùng giáp ranh. Đây là bước đi cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của tỉnh, từng bước chuyển từ nhận thức sang hành động, tạo cơ sở để xử lý hiệu quả những vấn đề phát sinh trong thực tiễn…
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An khóa XX, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng nêu rõ tầm quan trọng của việc hình thành cơ chế điều phối phát triển giữa các đô thị, các tiểu vùng và cụm liên xã, với định hướng: “Các phường, xã trung tâm sẽ là đầu mối, chủ trì phối hợp với các địa phương liên quan triển khai các nhiệm vụ như quy hoạch không gian, phân khu chức năng; phát triển hạ tầng; quản lý dịch vụ công; bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và thúc đẩy liên kết phát triển”. Và 6 phường thuộc khu vực TP. Vinh (cũ), từ chỉ đạo của tỉnh, đã bắt tay vào công tác xây dựng đề án tăng cường tính liên kết giữa các phường.
Đây thực sự là nội dung hết sức quan trọng, để các địa phương cấp xã, phường cần chủ động nghiên cứu, phối hợp xây dựng đề án liên kết vùng, đề xuất cấp trên cho phép thực hiện. Vì có được đề án này, thay vì “đứng riêng”, trách nhiệm sẽ được chia sẻ nhưng không bị chia nhỏ, những khoảng trống trong quản lý sẽ dần được lấp đầy, kinh tế - xã hội của các địa phương sẽ được thúc đẩy phát triển bền vững. Với các vùng giáp ranh, cũng sẽ có những quy chế quản lý chung để cộng đồng trách nhiệm, phối hợp giải quyết nhanh, dứt điểm những vấn đề phức tạp nảy sinh.