Lockheed Martin nâng cấp hệ thống Patriot nhằm xóa bỏ lỗ hổng vùng chết

Tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin vừa nhận được khoản tài trợ bổ sung trị giá 61 triệu USD từ Quân đội Mỹ để thực hiện chương trình hiện đại hóa sâu rộng hệ thống tên lửa phòng không Patriot. Gói thầu này tập trung vào việc khắc phục các hạn chế kỹ thuật phát sinh trong quá trình vận hành thực tế tại các chiến trường hiện đại.

Giải quyết lỗ hổng vùng chết trên thực địa

Theo báo cáo từ Military Review và Defense Blog, mục tiêu quan trọng nhất của đợt nâng cấp là xóa bỏ "vùng chết" – một điểm yếu chí mạng của hệ thống Patriot. Radar tiêu chuẩn AN/MPQ-65 hiện nay vốn có phạm vi quan sát hạn chế về phương vị, khiến hệ thống không thể phát hiện hoặc tấn công các mục tiêu tiếp cận từ những hướng nằm ngoài tầm nhìn của radar.

Trong các chiến dịch quân sự tại Ukraine và Trung Đông, các loại tên lửa đạn đạo của Nga và Iran đã khai thác triệt để lỗ hổng này. Bằng cách điều hướng tấn công từ những góc độ không ngờ tới, vũ khí đối phương có thể xuyên thủng lưới phòng không khi các bệ phóng cố định của Patriot chưa kịp phản ứng hoặc bị giới hạn bởi góc quét của radar chính.

Hai thành phần cốt lõi trong gói nâng cấp

Để giải quyết triệt để vấn đề, Lockheed Martin sẽ tập trung phát triển hai công nghệ then chốt:

• Hệ thống phóng tên lửa tăng cường phân đoạn (MSE Containerized Launcher): Thiết kế dựa trên container vận chuyển tiêu chuẩn. Cải tiến này không chỉ giúp đơn giản hóa quy trình hậu cần mà còn cho phép triển khai trận địa nhanh chóng hơn trong các tình huống khẩn cấp.
• Hệ thống điều khiển đánh chặn từ xa 360 độ (RIG-360): Đây là thiết bị liên lạc điều khiển bằng phần mềm, cho phép tên lửa PAC-3 có khả năng tác chiến toàn diện 360 độ. RIG-360 giúp tên lửa không còn phụ thuộc hoàn toàn vào hướng quay của radar chính để nhận lệnh điều khiển.

Tích hợp mạng lưới và khả năng tác chiến đa hướng

Điểm đáng chú ý là RIG-360 sẽ được tích hợp trực tiếp vào kiến trúc Hệ thống tác chiến Tích hợp chỉ huy (IBCS). Sự kết hợp này cho phép Patriot tiếp nhận dữ liệu mục tiêu từ bất kỳ cảm biến nào trong mạng lưới kết nối, thay vì chỉ dựa vào radar đi kèm khẩu đội. Sau khi nâng cấp, Patriot sẽ hoạt động tương tự như một hệ thống phóng thẳng đứng cổ điển, có khả năng đánh chặn mục tiêu từ mọi hướng mà không cần thay đổi vị trí toàn bộ trận địa.

Dự kiến, hợp đồng nâng cấp này sẽ hoàn thành vào ngày 31/5/2027. Tuy nhiên, song song với nỗ lực cải tiến Patriot, giới chuyên gia quân sự cũng bày tỏ lo ngại về các dự án phòng thủ quy mô lớn hơn của Lầu Năm Góc.

Thách thức về chi phí và hiệu quả phòng thủ

Bên cạnh việc nâng cấp Patriot, dự án phòng thủ tên lửa "Vòm Vàng" của Mỹ đang đối mặt với nhiều hoài nghi. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ nhận định chi phí thực tế của chương trình có thể vượt xa con số 1,2 nghìn tỷ USD dự kiến ban đầu.

Nhiều chuyên gia thừa nhận rằng, ngay cả với nguồn ngân sách khổng lồ, hệ thống này vẫn khó có thể cung cấp sự bảo vệ tuyệt đối. Các phân tích kỹ thuật chỉ ra rằng mạng lưới phòng thủ hiện tại chủ yếu hiệu quả với các dòng tên lửa thế hệ cũ và có nguy cơ bị khuất phục trước những công nghệ vũ khí mới nhất đang được Nga và Trung Quốc phát triển.

Thành Vinh