Xuất khẩu cao su đạt 860,9 triệu USD, giá bình quân giảm 3,8%

Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cao su của Việt Nam đạt 463,8 nghìn tấn với trị giá 860,9 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng cao su xuất khẩu tăng 2,4% nhưng giá trị lại ghi nhận mức giảm 1,4%.

Áp lực giảm giá và sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc

Giá cao su xuất khẩu bình quân trong 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt 1.856 USD/tấn, giảm 3,8% so với cùng kỳ năm trước. Xu hướng này phản ánh tác động rõ nét từ biến động giá trên thị trường thế giới, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu.

Về cơ cấu thị trường, Trung Quốc tiếp tục là khách hàng lớn nhất, chiếm 66,1% thị phần xuất khẩu của Việt Nam. Hai thị trường lớn tiếp theo là Indonesia và Ấn Độ với tỷ trọng lần lượt đạt 6,6% và 6%. Tuy nhiên, việc phụ thuộc hơn 69% kim ngạch xuất khẩu cao su thiên nhiên vào Trung Quốc khiến ngành hàng dễ bị tổn thương trước các thay đổi chính sách thương mại. Đáng chú ý, từ tháng 5/2026, Trung Quốc dự kiến áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi cho một số quốc gia châu Phi, điều này có thể làm gia tăng áp lực cạnh tranh cho cao su Việt Nam.

Thách thức từ quy định EUDR và rào cản xanh

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR). Theo kế hoạch, từ ngày 30/06/2026, các doanh nghiệp nhỏ và vừa xuất khẩu sang EU bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc. Hiện tại, hơn 50% nguồn cung cao su Việt Nam đến từ các hộ tiểu điền, gây khó khăn lớn trong việc đáp ứng các tiêu chí bền vững này.

Dự báo cả năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cao su có thể chỉ đạt khoảng 3,15 tỷ USD, giảm 7,9% so với năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu do tác động từ các rào cản kỹ thuật và áp lực chi phí vận chuyển, vật tư đầu vào như phân bón vẫn duy trì ở mức cao, làm thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh

Để đối phó với những khó khăn nội tại như diện tích canh tác già cỗi và năng suất giảm, Hiệp hội Cao su Việt Nam cho rằng cần sớm triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc cấp quốc gia và thúc đẩy tín dụng xanh. Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa thị trường ngoài Trung Quốc là hướng đi cấp thiết để giảm rủi ro phụ thuộc.

Về lâu dài, ngành cao su cần đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển các sản phẩm công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, việc hỗ trợ doanh nghiệp ổn định dòng tiền thông qua đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu "Cao su Việt Nam" gắn với tiêu chuẩn bền vững sẽ là nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Thành Vinh