Phân tích kỹ thuật và khả năng tác chiến của tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik

Thành Vinh26/05/2026 17:00

Oreshnik là hệ thống tên lửa đạn đạo tầm trung mới nhất của Nga với tốc độ Mach 11 và công nghệ MIRV, có khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại.

Ngày 24/5/2026, Nga đã triển khai tên lửa siêu vượt âm Oreshnik trong đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Kiev. Đây là lần thứ ba loại vũ khí này xuất hiện trên chiến trường kể từ năm 2024, đánh dấu bước tiến mới trong việc sử dụng các khí tài thử nghiệm có tầm bắn và sức hủy diệt vượt trội hơn hẳn các dòng tên lửa truyền thống.

Tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik trên bầu trời Kiev ngày 24/5/2026.
Tên lửa Nga, được Không quân Ukraine nhận định là tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik, bay trên bầu trời Kiev trong đợt tập kích bằng tên lửa và UAV của Nga nhằm vào Ukraine ngày 24/5/2026. (Ảnh: Reuters/Gleb Garanich)

Đặc tính kỹ thuật và tầm bắn chiến lược

Oreshnik (nghĩa là "cây phỉ") là hệ thống tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) với tầm bắn dao động từ 3.000 km đến 5.500 km. Với phạm vi này, tên lửa có khả năng bao phủ toàn bộ khu vực châu Âu. Về mặt kỹ thuật, giới chuyên gia quân sự từ CNA nhận định Oreshnik có thể là biến thể phát triển từ tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-26 Rubezh.

Điểm đáng chú ý nhất của Oreshnik là tốc độ di chuyển cực lớn. Theo thông tin từ giới chức quân sự Ukraine, tên lửa này đạt vận tốc Mach 11 (tương đương 13.580 km/h). Với tốc độ này, Oreshnik chỉ mất khoảng 11 phút để tiếp cận các mục tiêu tại Ba Lan và 17 phút để tới trụ sở NATO tại Brussels kể từ khi phóng.

Binh sĩ Nga triển khai hệ thống Oreshnik tại Belarus cuối năm 2025.
Các binh sĩ tham gia triển khai hệ thống tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Nga tại Belarus, trong hình ảnh trích từ video do Bộ Quốc phòng Nga công bố ngày 30/12/2025. (Ảnh: Reuters/Bộ Quốc phòng Nga)

Công nghệ đa đầu đạn MIRV và sức hủy diệt

Sức mạnh của Oreshnik nằm ở hệ thống nhiều đầu đạn có khả năng tấn công độc lập (MIRV). Cụ thể, tên lửa mang theo 6 đầu đạn chính, mỗi đầu đạn lại chứa 6 bom con. Thiết kế này cho phép một lần phóng tạo ra tới 36 đòn đánh riêng biệt xuống khu vực mục tiêu, tối ưu hóa khả năng phá hủy các công trình kiên cố hoặc diện rộng.

Bên cạnh đó, nhiệt độ tại tâm vụ nổ của Oreshnik được mô tả là cực cao, có khả năng biến các cấu trúc vật chất thành bụi mịn. Tên lửa được thiết kế để phá hủy cả các boongke nằm sâu từ 3 đến 4 tầng dưới lòng đất. Đáng chú ý, hệ thống này hoàn toàn có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, mặc dù trong các đợt tập kích thực tế, Nga chỉ sử dụng đầu đạn thông thường hoặc đầu đạn thử nghiệm.

Mảnh vỡ hệ thống Oreshnik tại hiện trường vùng Lviv tháng 1/2026.
Một phần của hệ thống tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Nga tại hiện trường vụ tập kích tên lửa ở vùng Lviv, Ukraine, ngày 9/1/2026. (Ảnh: Cơ quan An ninh Ukraine/Reuters)

Khả năng đánh chặn và so sánh với Kinzhal

So với tên lửa siêu vượt âm Kinzhal (phóng từ máy bay), Oreshnik được đánh giá là khó đánh chặn hơn do quỹ đạo và tốc độ giai đoạn cuối. Tuy nhiên, các chuyên gia từ Viện Các vấn đề quốc tế Ba Lan (PISM) chỉ ra rằng, khác với các vũ khí siêu vượt âm thực thụ, đầu đạn của Oreshnik không thực hiện các động tác cơ động linh hoạt khi lao vào khí quyển, điều này về lý thuyết vẫn để lại cơ hội cho các hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến nhất trong tương lai.

Cận cảnh linh kiện tên lửa Oreshnik tại vùng Lviv.

Tác động chiến lược trên chiến trường

Việc triển khai Oreshnik không chỉ mang ý nghĩa quân sự thuần túy mà còn là công cụ gây sức ép tâm lý đáng kể. Khả năng vươn tới các căn cứ chiến lược trên khắp châu Âu giúp Moskva gửi đi thông điệp về năng lực tấn công tầm xa mà chưa cần sử dụng đến kho vũ khí hạt nhân chính thức.

Trong đợt tấn công ngày 24/5 tại khu vực Kiev, Oreshnik cùng các loại UAV và tên lửa khác đã gây hư hại nặng nề cho nhiều cơ sở hạ tầng dân sự và quân sự, bao gồm trung tâm thương mại và trường học. Sự xuất hiện thường xuyên hơn của loại vũ khí này cho thấy giai đoạn thử nghiệm có thể đã kết thúc, chuyển sang giai đoạn vận hành chiến đấu chính thức.

Hiện trường thiệt hại sau đợt tập kích tại Kiev ngày 25/5/2026.
Hiện trường một tòa chung cư trúng tên lửa và UAV Nga trong các đợt tập kích gần đây ở Kiev, Ukraine, ngày 25/5/2026. (Ảnh: Reuters/Valentyn Ogirenko)

Thành Vinh