Mỹ xây dựng chiến lược vô hiệu hóa mạng lưới hơn 500 vệ tinh quân sự của Trung Quốc

Chính phủ Mỹ đang chuẩn bị các phương án tấn công nhằm vô hiệu hóa hệ thống vệ tinh của Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột chiến lược. Động thái này đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi không gian vũ trụ chính thức trở thành mặt trận cạnh tranh trực tiếp giữa hai cường quốc quân sự hàng đầu thế giới.

Năng lực giám sát và "chuỗi tiêu diệt" của Trung Quốc

Bà Kari Bingen, Giám đốc Dự án An ninh hàng không vũ trụ tại Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS), cho biết quân đội Trung Quốc hiện vận hành hơn 500 vệ tinh tình báo, giám sát và trinh sát (ISR). Hệ thống này cho phép Bắc Kinh duy trì khả năng quan sát liên tục các mục tiêu chiến lược trên toàn cầu.

Đáng chú ý, các chuyên gia quân sự Mỹ đã quan sát thấy Trung Quốc tiến hành các đợt diễn tập trên sa mạc Gobi. Các bài tập này mô phỏng hoạt động tấn công vào cảng biển, tàu chiến và sân bay của Mỹ bằng cách kết hợp cảm biến không gian với mạng lưới tác chiến mặt đất. Quy trình này được gọi là hoàn thiện "chuỗi tiêu diệt", cho phép chuyển đổi dữ liệu trinh sát từ vệ tinh thành tọa độ tấn công chính xác trong thời gian thực.

Chiến lược phản công và dự án "Vòm vàng" của Mỹ

Trước sự phát triển nhanh chóng của đối phương, Washington đang thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chỉ tập trung vào phòng thủ, giới chức Mỹ bắt đầu công khai thảo luận về năng lực tấn công quỹ đạo. Mục tiêu chính là gây rủi ro cho các khí tài không gian mà Trung Quốc sử dụng để nhắm vào lực lượng Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong khuôn khổ chiến lược mới, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy dự án lá chắn tên lửa mang tên "Vòm vàng". Dự án này dự kiến bao gồm các hệ thống đánh chặn đặt trực tiếp trong không gian, được thiết kế để đi vào vận hành trước khi kết thúc nhiệm kỳ năm 2029. Bên cạnh đó, Mỹ cũng tăng cường các biện pháp trừng phạt kinh tế nhắm vào các công ty công nghệ không gian của Trung Quốc. Cụ thể, Bộ Tài chính Mỹ đã áp lệnh trừng phạt đối với MizarVision, một công ty khởi nghiệp về tình báo tại Hàng Châu, với cáo buộc hỗ trợ phân tích các hoạt động triển khai quân đội của Mỹ.

Sự trỗi dậy của Lực lượng hàng không vũ trụ Trung Quốc

Bắc Kinh đã có những bước tiến dài trong việc tổ chức lại cơ cấu quân đội để tối ưu hóa tác chiến không gian. Năm 2016, các đơn vị quân sự không gian được sáp nhập vào Lực lượng hỗ trợ chiến lược. Đến năm 2024, lực lượng này tiếp tục được nâng cấp thành Lực lượng hàng không vũ trụ độc lập, trực thuộc Quân ủy Trung ương Trung Quốc.

Trung Quốc hiện đang đạt được nhiều tiến bộ kỹ thuật trong các lĩnh vực lưỡng dụng như liên lạc vệ tinh, tiếp tế không gian và đặc biệt là vũ khí chống vệ tinh. Mặc dù Bắc Kinh khẳng định các kế hoạch này mang tính hòa bình, nhưng Washington nhận định nhiều công nghệ trong số đó có khả năng quân sự hóa cao. Trung Quốc cũng cảnh báo rằng dự án "Vòm vàng" của Mỹ có nguy cơ biến không gian vũ trụ thành một chiến trường thực thụ.

Rủi ro từ việc thiếu hụt cơ chế đối thoại

Một trong những mối lo ngại lớn nhất hiện nay là sự thiếu hụt các kênh liên lạc an toàn giữa Washington và Bắc Kinh trong lĩnh vực không gian. Bà Kari Bingen nhấn mạnh rằng, khác với cơ chế liên lạc trực tiếp đã được thiết lập với Nga từ thời Chiến tranh Lạnh, Mỹ và Trung Quốc hiện không có đường dây nóng tương tự.

Bà Heather Williams, Giám đốc Dự án các vấn đề hạt nhân của CSIS, cho biết tình trạng đóng băng đối thoại quân sự đã lan sang cả lĩnh vực quỹ đạo. Việc thiếu các quy tắc ứng xử và kênh liên lạc chuyên nghiệp khiến nguy cơ xảy ra va chạm vô tình hoặc hiểu lầm chiến thuật giữa vệ tinh của hai nước trở nên cực kỳ nguy hiểm. Các chuyên gia cảnh báo nếu không sớm thiết lập một cơ chế đối thoại, bất kỳ sự cố nhỏ nào trên quỹ đạo cũng có thể leo thang thành một cuộc xung đột toàn diện dưới mặt đất.

Thành Vinh