Quân đội Mỹ bí mật điều phối tàu thương mại qua eo biển Hormuz
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) được cho là đã bí mật dẫn đường cho khoảng 70 tàu thương mại qua eo biển Hormuz trong bối cảnh giao thông hàng hải sụt giảm mạnh.
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) đã triển khai một chiến dịch bí mật nhằm điều phối và dẫn đường cho các tàu thương mại di chuyển qua eo biển Hormuz trong suốt ba tuần qua. Đây là nỗ lực nhằm duy trì lưu thông trên tuyến hàng hải huyết mạch này sau khi Iran tuyên bố đóng cửa đường thủy đối với các tàu từ các quốc gia bị coi là đối địch.
Bối cảnh phong tỏa eo biển Hormuz
Tình hình căng thẳng leo thang từ ngày 28/2 sau chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhắm vào Iran. Ngay sau đó, phía Iran đã tiến hành đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vốn đảm nhận vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên toàn thế giới. Nước Cộng hòa Hồi giáo này chỉ cho phép tàu thuyền từ các quốc gia thứ ba đi qua nếu chấp nhận trả phí và tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ thị quân sự.
Chiến thuật điều hướng bí mật và sự thất bại của Dự án Tự do
Theo thông tin từ tờ New York Times (NYT), để thực hiện các chuyến hành trình qua khu vực do Iran kiểm soát, CENTCOM đã hướng dẫn khoảng 70 tàu thương mại tắt thiết bị phát tín hiệu định vị. Việc trở thành các "tàu tối" (dark ships) giúp họ tránh được sự giám sát của lực lượng radar và hải quân Iran. Các tàu này chủ yếu sử dụng tuyến đường vận tải biển nằm sát ven bờ biển Oman thay vì các luồng hàng hải thông thường.
Đáng chú ý, hoạt động bí mật này diễn ra sau sự thất bại nhanh chóng của một sáng kiến công khai. Vào tháng 4/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng công bố "Dự án Tự do" với mục tiêu hộ tống các tàu thương mại bị mắc kẹt. Tuy nhiên, sáng kiến này đã bị đình chỉ chưa đầy 48 giờ sau khi ra mắt. Nguyên nhân chính được cho là do phía Saudi Arabia từ chối cấp quyền sử dụng không phận hoặc Căn cứ Không quân Hoàng tử Sultan cho lực lượng Mỹ phục vụ chiến dịch này.
Hệ lụy đối với an ninh hàng hải quốc tế
Dù một thỏa thuận ngừng bắn đã được ký kết vào ngày 8/4, lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz vẫn không có dấu hiệu phục hồi đáng kể. Trước khi xung đột xảy ra, trung bình có khoảng 150 tàu qua lại mỗi ngày, nhưng con số này đã sụt giảm xuống còn chưa đầy 10 tàu. Theo ước tính, có khoảng 1.600 đến 2.000 tàu chở hàng, dầu khí cùng hàng chục nghìn thủy thủ hiện vẫn đang bị mắc kẹt trong khu vực Vịnh Ba Tư.
Về phía Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết trong 24 giờ tính đến ngày 31/5, có 28 tàu đã được phép đi qua eo biển sau khi hoàn tất các thủ tục theo quy định của nước này. Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran và đã chặn bắt tổng cộng hơn 100 tàu chở hàng kể từ tháng 4/2026, khiến tình hình an ninh tại điểm nghẽn chiến lược này luôn trong trạng thái báo động cao.