Vòng lặp ngoại giao trong đàm phán hòa bình Ukraine
Sau thời gian dài rơi vào bế tắc, hồ sơ đàm phán hòa bình Ukraine bất ngờ "nóng" trở lại qua động thái ngoại giao tại Moskva. Dù phái đoàn E3 (Anh, Pháp, Đức) chủ động tiếp cận, triển vọng hạ nhiệt xung đột vẫn vấp phải rào cản lớn, do bất đồng sâu sắc về điều kiện tiên quyết giữa các bên.
Theo RT, cục diện ngoại giao bàn về đàm phán hòa bình Ukraine được định hình từ những bước đi có tính toán của nhóm "Bộ 3 châu Âu" (E3 - gồm Anh, Pháp, Đức).
Ngày 7/6, lãnh đạo các quốc gia E3 đồng loạt phát đi tín hiệu mới. Họ ủng hộ sự tham gia tích cực của Mỹ và châu Âu vào tiến trình đàm phán hòa bình Ukraine, đồng thời thúc đẩy một lệnh ngừng bắn ngay lập tức dựa trên đường ranh giới tiếp xúc hiện tại. Dù vậy, đề xuất này đi kèm các điều kiện cứng rắn: Duy trì phong tỏa tài sản của Nga, tiếp tục viện trợ quân sự cho Kiev và thiết lập các cam kết bảo đảm an ninh quốc tế cho Ukraine.
Ngày 10/6, trước các tín hiệu từ phương Tây, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov xác nhận các đại sứ E3 đã chủ động "đề xuất gặp" Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Galuzin. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Nga bày tỏ sự hoài nghi về tính xây dựng của cuộc gặp. Ông Lavrov lưu ý rằng, rất khó để kỳ vọng vào kết quả đột phá khi các nhà lãnh đạo phương Tây – bao gồm Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron liên tục có các tuyên bố công kích trực diện vào Moskva.
Chiều 11/6, cuộc gặp chính thức diễn ra tại trụ sở Bộ Ngoại giao Nga. Ba Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Nga gồm: Nigel Casey (Anh), Nicolas de Rivière (Pháp) và Alexander Lambsdorff (Đức) – đã có 1,5 giờ làm việc với Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Galuzin. Sau cuộc hội đàm, phía Pháp đánh giá đây là một "cuộc thảo luận hiệu quả". Phía đại sứ E3 khẳng định họ đến để truyền đạt lập trường ngày 7/6 của lãnh đạo cấp cao, đồng thời, ủng hộ kêu gọi của Tổng thống Volodymyr Zelensky về một cuộc đối thoại trực tiếp có sự bảo trợ của Mỹ và EU.
Mặc dù các cuộc gặp cho thấy nỗ lực duy trì kênh đối thoại ngoại giao, nhưng những động thái sau đó phản ánh một thực tế rằng, các bên vẫn chưa đạt được tiếng nói chung.
Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Nga khẳng định, đã thẳng thắn chỉ trích "chính sách phá hoại" của phương Tây. Người phát ngôn Maria Zakharova nhận định các nước E3 chỉ đang "giả vờ kêu gọi hòa bình". Theo góc nhìn của Moskva, việc phương Tây vừa đề xuất đàm phán hòa bình Ukraine, vừa đẩy mạnh sản xuất vũ khí tầm xa cho Kiev là một nghịch lý, biến các điều kiện hòa bình trở thành "bất khả thi ngay từ đầu".
Điểm mấu chốt khiến tiến trình ngoại giao hiện tại thiếu đi sự tin tưởng chính là bài học lịch sử từ mùa Xuân năm 2022. Ngoại trưởng Lavrov đã nhắc lại sự kiện các nước E3 từng can thiệp để ngăn cản ông Zelensky ký kết thỏa thuận ngừng bắn đã được thống nhất tại Istanbul vào tháng 4/2022.
Việc nhắc lại "dấu ấn tiêu cực" này là cách Moskva muốn gửi thông điệp rằng, phương Tây cần thay đổi bản chất tiếp cận thay vì chỉ thay đổi hình thức ngoại giao. Chừng nào các đề xuất hòa bình của châu Âu vẫn gắn liền với việc duy trì hỗ trợ quân sự và phong tỏa tài sản Nga, thì các cuộc đàm phán cũng chỉ dừng lại ở mức thăm dò lập trường, chưa thể mở ra một chương mới cho giải pháp chính trị toàn diện.