Tại sao laptop hoạt động tốt hơn khi được cắm sạc?
Nhiều người nhận thấy laptop hoạt động mượt mà khi cắm sạc nhưng lại chậm đi đáng kể ngay sau khi chuyển sang dùng pin. Điều này không hẳn là lỗi thiết bị mà xuất phát từ cách các nhà sản xuất tối ưu hiệu năng và thời lượng pin.
Tại sao laptop thường hoạt động tốt hơn khi cắm sạc?
Nếu từng chơi game, chỉnh sửa video hoặc xử lý các tác vụ nặng trên laptop, bạn có thể nhận thấy máy hoạt động ổn định và mạnh mẽ khi cắm nguồn.
Tuy nhiên, ngay khi rút sạc và chuyển sang dùng pin, hiệu năng có thể giảm đáng kể, thậm chí xuất hiện hiện tượng giật, lag hoặc tốc độ xử lý chậm hơn.
Thực tế, trong đa số trường hợp, đây không phải là dấu hiệu cho thấy laptop gặp sự cố. Nguyên nhân chính nằm ở khả năng cung cấp điện của pin.
Các bộ vi xử lý (CPU) và chip đồ họa (GPU) hiện đại có thể tiêu thụ lượng điện năng rất lớn khi hoạt động ở công suất tối đa. Khi cắm sạc, laptop được cấp nguồn trực tiếp từ bộ đổi nguồn nên có thể duy trì hiệu năng cao trong thời gian dài.
Ngược lại, khi sử dụng pin, hệ thống sẽ tự động giảm xung nhịp CPU và GPU nhằm hạn chế mức tiêu thụ điện năng và kéo dài thời lượng pin. Đây là cơ chế được thiết kế để bảo vệ pin và tránh tình trạng cạn pin quá nhanh.
Laptop gaming bị ảnh hưởng rõ rệt nhất
Hiện tượng suy giảm hiệu năng khi dùng pin đặc biệt dễ nhận thấy trên các mẫu laptop chơi game hoặc máy trạm hiệu năng cao.
Ví dụ, một laptop gaming có thể tiêu thụ tới 200 W điện năng khi vận hành các tựa game nặng ở thiết lập đồ họa cao nhất. Trong khi đó, pin của máy thường chỉ có khả năng cung cấp khoảng 70 - 90 W điện năng.
Do không đủ nguồn điện để duy trì hiệu suất tối đa, hệ thống buộc phải giảm tốc độ hoạt động của CPU và GPU. Kết quả là tốc độ khung hình (FPS) giảm mạnh, thời gian xử lý kéo dài và trải nghiệm sử dụng không còn mượt mà như khi cắm sạc.
Thử nghiệm cho thấy hiệu năng có thể giảm một nửa
Kênh công nghệ Jerrod's Tech đã thực hiện nhiều bài kiểm tra trên các mẫu laptop gaming bằng công cụ đánh giá hiệu năng Cinebench 2024.
Các thử nghiệm được tiến hành ở chế độ hiệu năng cao nhất mà nhà sản xuất cho phép, không ép xung, không giảm điện áp và không thay đổi các thiết lập nguồn nâng cao.
Kết quả cho thấy hiệu năng giảm đáng kể khi laptop hoạt động bằng pin. Đặc biệt, điểm số hiệu năng đa nhân của CPU trên nhiều mẫu máy giảm tới một nửa hoặc hơn so với khi cắm nguồn.
Điều này cho thấy việc giảm hiệu năng khi sử dụng pin là hành vi được thiết kế chủ động, chứ không phải lỗi phần cứng.
Có thể cải thiện hiệu năng bằng cách thay đổi chế độ nguồn
Trong các tác vụ văn phòng thông thường như duyệt web, soạn thảo văn bản hoặc xem video, laptop hiếm khi tiêu thụ quá 70 W điện năng. Vì vậy, nếu máy chậm đi rõ rệt ngay khi rút sạc, nguyên nhân có thể là hệ điều hành đang tự động chuyển sang chế độ tiết kiệm pin.
Người dùng có thể điều chỉnh cài đặt nguồn để ưu tiên hiệu năng cao hơn.
Trên Windows, mở Cài đặt (Settings) > chọn Hệ thống (System) > vào mục Nguồn và pin (Power & Battery) > tìm phần Chế độ nguồn (Power Mode) > chọn Hiệu suất tốt nhất (Best Performance) khi dùng pin.
Thiết lập này giúp CPU và GPU hoạt động mạnh hơn khi không cắm sạc, nhưng đổi lại thời lượng pin sẽ giảm.
Trên MacBook, mở Cài đặt hệ thống (System Settings) > chọn Pin (Battery) > tại mục Chế độ năng lượng thấp (Low Power Mode), chọn Không bao giờ (Never).
Đối với một số dòng MacBook Pro cao cấp sử dụng các chip như M1 Max, M4 Pro hoặc M5 Max, Apple còn cung cấp Chế độ năng lượng cao (High Power Mode).
Khi kích hoạt chế độ này, máy sẽ ưu tiên hiệu năng tối đa khi dùng pin, phù hợp với các công việc nặng như dựng video, thiết kế đồ họa hoặc xử lý dữ liệu lớn. Tuy nhiên, quạt tản nhiệt có thể hoạt động mạnh hơn và pin sẽ hao nhanh hơn.
Đừng bỏ qua tình trạng của pin
Không phải lúc nào hiệu năng giảm khi rút sạc cũng xuất phát từ cài đặt nguồn. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân có thể đến từ chính viên pin đã xuống cấp.
Pin laptop thường có tuổi thọ trung bình từ 2 đến 5 năm, tùy theo cường độ sử dụng và cách bảo quản. Sau thời gian này, khả năng lưu trữ và cung cấp điện năng sẽ suy giảm đáng kể.
Nếu laptop của bạn đã sử dụng nhiều năm và thường xuyên xuất hiện tình trạng hiệu năng giảm mạnh, thời lượng pin ngắn hoặc máy tự tắt nguồn bất thường, việc kiểm tra sức khỏe pin là điều cần thiết.
Trong trường hợp pin đã chai nặng, thay pin mới có thể giúp khôi phục khả năng cung cấp điện ổn định và cải thiện hiệu năng khi sử dụng laptop mà không cần cắm sạc.
Việc laptop hoạt động chậm hơn khi dùng pin là hiện tượng bình thường trên hầu hết các thiết bị hiện nay. Nguyên nhân chủ yếu là hệ thống tự động giảm hiệu năng để tiết kiệm năng lượng và kéo dài thời gian sử dụng pin.
Tuy nhiên, người dùng vẫn có thể tối ưu hiệu suất bằng cách điều chỉnh chế độ nguồn phù hợp hoặc kiểm tra tình trạng pin nếu thiết bị đã sử dụng trong thời gian dài./.