Vương quốc Anh công bố lệnh cấm mạng xã hội nghiêm ngặt đối với trẻ em
Chính phủ Vương quốc Anh vừa công bố kế hoạch cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Một động thái được đánh giá là thuộc nhóm biện pháp kiểm soát trực tuyến nghiêm ngặt nhất thế giới hiện nay.
Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 15/6 tuyên bố Chính phủ Anh sẽ triển khai lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Ông nhấn mạnh đây sẽ là một trong những biện pháp mạnh tay nhất thế giới nhằm bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ và tác động tiêu cực từ môi trường trực tuyến.
Ông Starmer cho rằng, những thay đổi này sẽ giúp các bậc phụ huynh dễ dàng xác định đâu là môi trường trực tuyến an toàn và phù hợp với độ tuổi của con em mình, đồng thời giảm thiểu những nguy cơ mà trẻ em đang phải đối mặt trên Internet.
Những nền tảng nào sẽ bị ảnh hưởng?
Theo thông báo của Chính phủ Anh, lệnh cấm sẽ áp dụng đối với các nền tảng cho phép người dùng tương tác với nhau, đăng tải nội dung và sử dụng thuật toán để thúc đẩy hoạt động xã hội trực tuyến.
Nếu được thông qua, trẻ em dưới 16 tuổi sẽ không còn được phép truy cập các nền tảng phổ biến như TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat, YouTube và X.
Tuy nhiên, các dịch vụ nhắn tin như WhatsApp và Signal sẽ không nằm trong phạm vi điều chỉnh của lệnh cấm.
Ngoài mạng xã hội, Chính phủ Anh còn dự kiến áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với một số dịch vụ trực tuyến khác, bao gồm cả các nền tảng trò chơi điện tử.
Nhiều quốc gia đã bắt đầu siết quản lý mạng xã hội với trẻ em
Anh không phải là quốc gia duy nhất theo đuổi hướng tiếp cận này.
Trước đó, vào tháng 2 năm nay, Tây Ban Nha đã cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và yêu cầu các nền tảng triển khai các công cụ xác minh độ tuổi nghiêm ngặt hơn. Trong khi đó, Malaysia cũng bắt đầu thực thi các quy định hạn chế tương tự.
Ngoài ra, Pháp, Đan Mạch và Na Uy đều đã công bố kế hoạch hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội.
Đáng chú ý, Úc là quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội trên quy mô quốc gia khi thông qua quy định này vào cuối năm ngoái.
Lệnh cấm có thực sự hiệu quả?
Dù nhận được sự ủng hộ từ nhiều phụ huynh và tổ chức bảo vệ trẻ em, hiệu quả thực tế của các lệnh cấm vẫn là chủ đề gây tranh luận.
Một cuộc khảo sát do cơ quan an toàn mạng của Úc thực hiện đối với 898 phụ huynh và người chăm sóc trẻ em từ 8 đến 15 tuổi cho thấy khoảng 70% trẻ em đã có tài khoản mạng xã hội trước khi lệnh cấm có hiệu lực vẫn tiếp tục duy trì tài khoản.
Báo cáo được công bố hồi tháng 3 cho thấy mặc dù số lượng trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội đã giảm, vẫn còn một bộ phận đáng kể tìm được cách vượt qua các biện pháp kiểm soát.
Hiện các nền tảng như TikTok, Snapchat, Facebook, Instagram và YouTube đang bị cơ quan chức năng Úc điều tra về việc tuân thủ các quy định mới.
Anh muốn triển khai biện pháp mạnh tay hơn Úc
Theo Chính phủ Anh, kế hoạch mới không chỉ đơn thuần là cấm truy cập mạng xã hội mà còn bao gồm các biện pháp chặn những tính năng được xem là có nguy cơ gây hại cho trẻ em.
Trong đó có việc hạn chế trẻ dưới 16 tuổi sử dụng tính năng phát trực tiếp (livestream) hoặc liên lạc với người lạ trên các nền tảng trực tuyến.
Bộ trưởng Công nghệ Anh Liz Kendall cho biết, chính quyền Luân-đôn sẽ rút kinh nghiệm từ Úc để xây dựng cơ chế thực thi chặt chẽ hơn, khiến việc vượt qua các biện pháp bảo vệ trở nên khó khăn hơn nhiều.
Chính phủ Anh cũng sẽ phối hợp với Cơ quan quản lý truyền thông và viễn thông Anh (Ofcom) để triển khai và giám sát việc thực thi các quy định mới.
Các tổ chức bảo vệ trẻ em phản ứng ra sao?
Theo số liệu của Chính phủ Anh, khoảng 90% phụ huynh nước này ủng hộ kế hoạch hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội.
Nhiều tổ chức bảo vệ trẻ em cũng hoan nghênh động thái trên. Tuy nhiên, họ cho rằng lệnh cấm chỉ là một phần của giải pháp.
Bà Lynn Perry, Giám đốc điều hành tổ chức từ thiện Barnardo's (Anh), nhận định lệnh cấm không phải là “liều thuốc vạn năng” và nhấn mạnh trách nhiệm của các công ty công nghệ trong việc xây dựng môi trường trực tuyến an toàn cho trẻ em.
Trong khi đó, ông Chris Sherwood, Giám đốc điều hành Hiệp hội Quốc gia phòng chống bạo hành trẻ em (NSPCC), gọi đây là một bước ngoặt quan trọng nhưng cho rằng Chính phủ Anh cần tiếp tục gây áp lực mạnh mẽ hơn đối với các tập đoàn công nghệ.
Những người ủng hộ kế hoạch này còn có Hoàng tử Harry và phu nhân Meghan Markle của Hoàng gia Anh. Hai người cho rằng các nền tảng cần được thiết kế an toàn ngay từ đầu và phải đặt lợi ích của trẻ em lên trên các mục tiêu tăng trưởng người dùng hoặc lợi nhuận.
Các công ty công nghệ nói gì?
Phản hồi trước kế hoạch của Chính phủ Anh, công ty mẹ của Facebook và Instagram là Meta cho biết họ đã triển khai nhiều công cụ nhằm bảo vệ thanh thiếu niên trên nền tảng, bao gồm hạn chế người lạ liên hệ và kiểm soát nội dung phù hợp với độ tuổi.
Tuy nhiên, Meta cho rằng lệnh cấm hoàn toàn có thể khiến thanh thiếu niên bị cô lập khỏi các cộng đồng trực tuyến tích cực và có nguy cơ chuyển sang những nền tảng ít được kiểm soát hơn.
Tương tự, Snap Inc., công ty sở hữu Snapchat, cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với các nỗ lực bảo vệ trẻ em trên môi trường số nhưng cho rằng việc cấm hoàn toàn có thể mang lại những hệ quả ngoài mong muốn.
Theo Snap, phần lớn hoạt động trên Snapchat là trao đổi riêng tư giữa bạn bè và gia đình, vì vậy việc ngăn thanh thiếu niên tiếp cận nền tảng chưa chắc giúp tăng cường an toàn mà có thể khiến họ tìm đến những dịch vụ ít được bảo vệ hơn.
Trong khi đó, các công ty công nghệ lớn khác như Google, TikTok và X chưa đưa ra phản hồi chính thức về kế hoạch mới của Chính phủ Anh./.