Thuê bao 5G vượt mốc 3 tỷ trên phạm vi toàn cầu
Chỉ sau hơn 7 năm thương mại hóa, công nghệ 5G đã vượt mốc 3 tỷ thuê bao trên toàn cầu, khẳng định vị thế là nền tảng kết nối chủ đạo của kỷ nguyên số.
Tăng trưởng thuê bao và lưu lượng dữ liệu khẳng định vai trò chủ đạo của công nghệ 5G
Theo ấn bản mới nhất của Báo cáo Di động do Ericsson công bố, số lượng thuê bao 5G trên toàn cầu đã đạt khoảng 3,1 tỷ vào quý I/2026, sau khi tăng thêm 162 triệu thuê bao trong 3 tháng đầu năm.
Mức tăng trưởng này tương đương với tốc độ phát triển trong năm 2025, khi thế giới ghi nhận khoảng 660 triệu thuê bao 5G mới, cho thấy đà mở rộng của công nghệ vẫn duy trì ổn định.
Ericsson dự báo từ nay đến cuối năm 2027 sẽ có thêm khoảng 1,2 tỷ thuê bao 5G mới, tương đương trung bình 150 triệu thuê bao mỗi quý. Với tốc độ tăng trưởng này, 5G được kỳ vọng sẽ vượt qua 4G để trở thành công nghệ truy cập di động chiếm ưu thế trên toàn cầu chỉ sau khoảng 9 năm kể từ khi được thương mại hóa. Nhà cung cấp thiết bị viễn thông của Thụy Điển cũng giữ nguyên dự báo rằng số lượng thuê bao 5G toàn cầu sẽ đạt 6,4 tỷ vào năm 2031.
Song song với sự gia tăng thuê bao, vai trò của 5G trong việc vận chuyển lưu lượng dữ liệu di động cũng ngày càng rõ nét. Đến cuối năm 2025, các mạng 5G đã xử lý khoảng 48% tổng lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu và tỷ lệ này được dự báo sẽ tăng lên 85% vào năm 2031.
Một xu hướng đáng chú ý được Ericsson ghi nhận là tốc độ tăng trưởng lưu lượng đường truyền lên (uplink) đang vượt tốc độ tăng trưởng lưu lượng đường truyền xuống (downlink) tại nhiều mạng di động.
Phân tích dữ liệu từ 55 nhà khai thác viễn thông trên toàn cầu cho thấy 43 nhà mạng có mức tăng trưởng lưu lượng uplink cao hơn downlink, trong đó 17 nhà mạng ghi nhận tốc độ tăng trưởng uplink cao hơn ít nhất 1,5 lần.
Theo Ericsson, đây là dấu hiệu cho thấy mô hình sử dụng mạng đang thay đổi đáng kể. Trong khi các mạng di động truyền thống chủ yếu được thiết kế để phục vụ lưu lượng tải xuống như xem video hay truy cập nội dung trực tuyến, sự bùng nổ của các ứng dụng AI, nội dung do người dùng tạo ra và các dịch vụ tương tác thời gian thực đang làm gia tăng nhanh chóng nhu cầu truyền dữ liệu từ thiết bị lên mạng.
Báo cáo nhận định đường truyền lên đang dần trở thành “nút thắt cổ chai mới” của hạ tầng di động. Tại những thị trường có tỷ lệ sử dụng 5G cao, áp lực về dung lượng uplink có thể gia tăng đáng kể trong những năm tới.
Để giải quyết thách thức này, Ericsson cho rằng các nhà mạng sẽ cần đẩy mạnh đầu tư vào các giải pháp nâng cấp phần cứng và phần mềm 5G trong ngắn hạn, đồng thời phát triển các công nghệ tối ưu hóa đường truyền lên trong các hệ thống 6G tương lai.
Ông Erik Ekudden, Giám đốc Công nghệ của Ericsson cho rằng, sự phát triển của AI vật lý (Physical AI) sẽ tiếp tục làm thay đổi cấu trúc lưu lượng mạng. Theo ông, khi các tác nhân AI tự động được triển khai trên phương tiện giao thông, robot, hệ thống đô thị thông minh và các thiết bị kết nối, lưu lượng dữ liệu sẽ không còn tập trung chủ yếu tại các trung tâm dữ liệu mà sẽ được phân tán rộng khắp trên mạng viễn thông.
Mạng 5G độc lập và công nghệ phân chia mạng bước vào giai đoạn thương mại hóa rộng rãi
Mạng 5G độc lập (5G Standalone - 5G SA) là tiêu chuẩn mạng di động hoạt động hoàn toàn độc lập dựa trên cơ sở hạ tầng 5G, bao gồm cả trạm phát sóng và mạng lõi 5G. Nó không phụ thuộc vào hạ tầng của mạng di động thế hệ trước như 4G, điều này mang lại hiệu suất cao hơn, tính linh hoạt và khả năng mở rộng tốt hơn.
Với xu thế hiện nay, các mạng di động đang chuyển đổi từ vai trò đơn thuần là hạ tầng kết nối thành một nền tảng số thông minh có khả năng hỗ trợ nhiều loại hình dịch vụ và ứng dụng khác nhau. Một biểu hiện rõ nét của xu hướng này là sự phát triển nhanh chóng của các dịch vụ dựa trên công nghệ phân chia mạng (Network Slicing) và sự gia tăng số lượng nhà khai thác triển khai kiến trúc 5G độc lập.
Ảnh: Internet
Network Slicing là công nghệ then chốt của mạng 5G, cho phép nhà mạng phân chia hạ tầng vật lý thành nhiều “lát cắt” ảo, mỗi lát cắt hoạt động như một mạng riêng biệt.
Trên một mạng 5G vật lý, các lát cắt ảo này có thể được tùy chỉnh để phục vụ nhu cầu cụ thể của từng dịch vụ hoặc ứng dụng. Chẳng hạn, một lát cắt có thể được tối ưu hóa về băng thông, trong khi lát cắt khác lại được điều chỉnh để đạt tốc độ cao, phục vụ 2 khách hàng khác nhau mà không ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Đây là điều mà các mạng di động thế hệ trước không thể thực hiện được.
Theo Ericsson, hiện đã có khoảng 390 nhà cung cấp dịch vụ trên thế giới triển khai mạng 5G thương mại, trong đó hơn 90 nhà mạng đã đưa 5G SA vào vận hành. Đồng thời, số lượng dịch vụ thương mại dựa trên công nghệ phân chia mạng 5G SA đã tăng từ 65 lên 84 dịch vụ chỉ trong vòng vài tháng, cho thấy thị trường đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm và triển khai ban đầu sang giai đoạn thương mại hóa trên quy mô rộng hơn.
Tại Việt Nam, Viettel hiện là nhà mạng duy nhất triển khai mạng 5G SA. Cách tiếp cận này của Viettel cho phép nhà mạng khai thác đầy đủ các tính năng của công nghệ 5G như độ trễ siêu thấp, khả năng kết nối số lượng lớn thiết bị và hỗ trợ các dịch vụ số thế hệ mới.
Những diễn biến này cho thấy kiến trúc mạng 5G SA đang dần trở thành nền tảng cốt lõi của hệ sinh thái 5G thế hệ mới. Khi ngành viễn thông toàn cầu bắt đầu nghiên cứu và định hình lộ trình phát triển 6G, sự phổ biến của 5G SA được kỳ vọng sẽ tạo tiền đề quan trọng cho các dịch vụ mạng thông minh, các ứng dụng AI quy mô lớn và những mô hình kinh doanh số mới trong thập niên tới.