Vừa ký thỏa thuận lịch sử, đàm phán Mỹ - Iran bất ngờ bị hoãn phút chót
Chỉ vài giờ sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hủy chuyến bay tới Thụy Sĩ, kế hoạch đàm phán 4 bên nhằm hiện thực hóa thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông đã chính thức bị hoãn, để lại nhiều dấu hỏi về chặng đường hòa bình phía trước.
Ngày 19/6, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ phát đi thông báo xác nhận cuộc đàm phán đã lên lịch giữa Mỹ, Iran, Qatar và Pakistan đã bị hoãn. Dù khẳng định công tác chuẩn bị tại Burgenstock vẫn tiếp tục và Bern luôn sẵn sàng làm trung gian, Thụy Sĩ không đưa ra ngày dự kiến nối lại đàm phán.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Nhà Trắng hủy chuyến đi của Phó Tổng thống JD Vance. Giới chức Mỹ giải thích lý do hủy chuyến là bởi "công tác hậu cần cho các cuộc đàm phán này chưa bao giờ đơn giản hay dễ đoán", đồng thời bày tỏ kỳ vọng sớm khởi động các cuộc thảo luận kỹ thuật.
Về phía Tehran, truyền thông nội địa cũng cho biết chưa có xác nhận chính thức nào về lịch trình tới Thụy Sĩ của phái đoàn nước này.
Trước đó, thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký kết nhằm chấm dứt chiến sự, mở lại eo biển Hormuz và khởi động "thời gian vàng" 60 ngày đàm phán về các vấn đề mở rộng, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Tehran.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei - người kế nhiệm sau khi cố Lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích ngày 28/2 tuyên bố ông đã phê chuẩn thỏa thuận nhằm "bảo vệ quyền lợi quốc gia".
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc ngồi vào bàn đàm phán trực tiếp với Mỹ trong tương lai "không đồng nghĩa với việc chấp nhận quan điểm của đối phương".
Theo AFP, quân đội Mỹ tuyên bố dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran. Nhờ đó, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu đã rục rịch trở lại. Các tàu chở dầu của Saudi Arabia và tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng của Pháp đã lưu thông an toàn. Phía Iran yêu cầu các tàu qua lại phải nộp đơn xin phép nhưng cam kết "miễn toàn bộ phí" trong vòng 60 ngày.
Đổi lại, Washington cam kết lập tức dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đang kìm hãm nền kinh tế Iran. Thỏa thuận cũng quy định, nếu một hiệp ước hạt nhân cuối cùng được thống nhất, Mỹ sẽ tạo điều kiện giải ngân quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD do các nước khu vực đóng góp.