Sau đối thoại, du lịch Nghệ An cần cơ chế và hành động cụ thể
Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch tỉnh Nghệ An năm 2026 diễn ra vào ngày 18/6 vừa qua không chỉ là dịp lắng nghe khó khăn từ thực tiễn kinh doanh, mà còn đặt ra yêu cầu rõ hơn: Mỗi kiến nghị hợp lý cần được chuyển hóa thành sản phẩm, cơ chế và hành động cụ thể.
Nhìn thẳng vào khoảng trống sản phẩm
Các số liệu được nêu tại hội nghị cho thấy du lịch Nghệ An tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Sáu tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ước đón 6,75 triệu lượt khách, trong đó khách lưu trú đạt 4,26 triệu lượt, khách quốc tế đạt 54.700 lượt; tổng thu từ khách du lịch ước đạt gần 20.900 tỷ đồng. Đây là tín hiệu đáng ghi nhận, nhất là trong bối cảnh các điểm đến trong nước đang cạnh tranh ngày càng mạnh để thu hút khách.
Tuy vậy, điều doanh nghiệp nói nhiều hơn không phải là số lượng khách, mà là chất lượng tăng trưởng. Một vấn đề được nhấn mạnh tại hội thảo là Nghệ An vẫn thiếu sản phẩm kết nối đủ mạnh để kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Du lịch biển vẫn tập trung cao vào mùa Hè; ngoài mùa cao điểm, nhiều khách sạn, nhà hàng, dịch vụ hoạt động cầm chừng.
Trong khi đó, du lịch văn hóa, sinh thái, cộng đồng, chăm sóc sức khỏe, du lịch đêm chưa phát triển thành những sản phẩm đủ sức bù đắp tính mùa vụ.
Ông Nguyễn Văn Duẩn – Giám đốc Khách sạn Vinpearl Cửa Hội cho rằng cần có hệ thống sự kiện kéo dài quanh năm, nhất là vào các thời điểm thấp điểm, để tạo thêm lý do cho du khách quay lại.
Cửa Lò có lợi thế biển, hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ tương đối phát triển, nhưng nếu thiếu hoạt động, thiếu sản phẩm mua sắm, vui chơi, giải trí thì rất khó giữ khách lâu hơn.
Ông Nguyễn Văn Duẩn – Giám đốc Khách sạn Vinpearl Cửa Hội
Từ miền Tây Nghệ An, ông Đinh Bá Cương – Giám đốc Nhật Minh Farmstay nhìn nhận du lịch cộng đồng đang có nguy cơ trùng lặp. Nơi nào cũng nhà sàn, ẩm thực bản địa, giao lưu văn nghệ, nhưng chưa có thiết kế cung đường, chưa phân vai rõ giữa các điểm đến, chưa tạo được bản sắc riêng cho từng cụm.
Từ thực tế đón khách, ông Cương cũng gợi mở một chi tiết đáng chú ý: Một cung đường mới đang được một số du khách quốc tế quan tâm là Hà Nội – Pù Luông – Quế Phong – Kỳ Sơn – đường Hồ Chí Minh – Hà Nội. Chi tiết này cho thấy miền Tây Nghệ An hoàn toàn có thể bước vào bản đồ trải nghiệm của khách quốc tế, nhưng không thể đi bằng cách làm rời rạc. Muốn trở thành một chặng dừng đủ hấp dẫn trong hành trình liên vùng, mỗi điểm đến phải có thông tin rõ ràng, biển chỉ dẫn thuận tiện, câu chuyện văn hóa đủ sức gợi mở và dịch vụ đủ tin cậy.
Trong bối cảnh vận hành chính quyền 2 cấp, mỗi xã có thể chỉ có một vài điểm du lịch nổi bật; nếu không tổ chức theo cụm, theo vùng, theo tuyến thì rất khó tạo thành sản phẩm đủ dài, đủ sâu để doanh nghiệp lữ hành đưa khách về.
Ông Đinh Bá Cương – Giám đốc Nhật Minh Farmstay
Từ góc độ lữ hành, bà Cao Thị Thanh – Giám đốc Công ty Du lịch Vietravel Nghệ An đề xuất nghiên cứu mở đường bay charter Vinh - Thẩm Quyến (Trung Quốc). Đề xuất này không chỉ là câu chuyện hàng không, mà còn gợi ra bài toán rộng hơn: Muốn tăng khách quốc tế, Nghệ An phải có sản phẩm đủ hấp dẫn, dịch vụ đủ sẵn sàng và cơ chế phối hợp đủ nhanh để biến đường bay thành dòng khách thực sự. Nếu chỉ có đường bay mà thiếu tour, thiếu trải nghiệm, thiếu dịch vụ đi kèm, việc thu hút và giữ chân khách quốc tế sẽ rất khó bền vững.
Một thực tế khác cũng được nhiều doanh nghiệp nêu ra là công tác quảng bá chưa thật sự đi đến tận cùng thị trường. Nhiều vùng đất đẹp của miền Tây Nghệ An vẫn chưa được du khách biết đến rộng rãi; nhiều sản phẩm OCOP, nghề truyền thống, ẩm thực bản địa chưa được định vị như một phần của trải nghiệm du lịch. Khách hàng là người lựa chọn cuối cùng, nhưng để họ lựa chọn, điểm đến phải được nhận diện, được kể bằng câu chuyện hấp dẫn và được kết nối bằng những sản phẩm cụ thể.
Từ kiến nghị đến hành động
Điều đáng ghi nhận ở hội nghị lần này là nhiều kiến nghị không dừng lại ở nhận xét chung chung. Doanh nghiệp nói về những chi tiết nhỏ trong vận hành hằng ngày nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của du khách: giờ bay, giờ nhận phòng, giá điện, nhân lực thời vụ, lừa đảo đặt phòng, đăng ký tạm trú, biển chỉ dẫn, dữ liệu điểm đến, tour tuyến trong ngày.
Từ góc độ hàng không, ông Nguyễn Thanh Sơn – Trưởng đại diện Vietnam Airlines Chi nhánh Vinh cho rằng Nghệ An có thể tính đến việc xây dựng các gói sản phẩm trọn gói gắn vé máy bay với lưu trú, dịch vụ và tour trải nghiệm.
Chúng tôi sẵn sàng phối hợp với tỉnh trong việc hỗ trợ giá, lịch bay, nghiên cứu mở thêm đường bay mới, kể cả các thị trường xa hơn như châu Á, Nga. Nhưng để các đường bay mới không chỉ dừng ở kỳ vọng, điều cần có trước tiên là sản phẩm đủ rõ, tour đủ hấp dẫn và sự kết nối đủ nhanh giữa hàng không, lữ hành, khách sạn, điểm đến.
Ông Nguyễn Thanh Sơn – Trưởng đại diện Vietnam Airlines Chi nhánh Vinh
Ở khối lưu trú, ông Đàm Văn Thắng - đại diện Khách sạn Minh Châu Cửa Lò nêu những vướng mắc khá sát với thực tế kinh doanh: Các đơn vị lữ hành chưa có nhiều tour tuyến trong ngày để giữ khách; tình trạng lừa đảo đặt phòng trên mạng ảnh hưởng đến uy tín cơ sở lưu trú; giá điện vẫn là áp lực chi phí; việc đăng ký tạm trú cho khách cũng cần được hướng dẫn thuận lợi hơn, nhất là trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ thông tin cá nhân ngày càng chặt chẽ. Những vấn đề này không lớn nếu nhìn riêng từng cơ sở, nhưng khi lặp lại ở nhiều khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, chúng lại trở thành câu chuyện về môi trường kinh doanh du lịch và năng lực quản trị điểm đến.
Một hướng đi mới cũng được đặt ra từ dự án Khu phức hợp chăm sóc sức khỏe và nghỉ dưỡng Quang Khởi Wellness & Retreat. Ông Trần Đức Huy – Phó Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Quang Khởi cho rằng du lịch chăm sóc sức khỏe là xu hướng có tiềm năng, nhưng hiện vẫn còn thiếu hướng dẫn cụ thể liên quan đến dịch vụ y tế, liệu trình nghỉ dưỡng, cũng như quy trình đón và quản lý khách nước ngoài lưu trú ở khu vực ven biển. Dự án này hiện đã hoàn thành phần lớn khối lượng công việc và đang hướng tới vận hành trong năm nay, vì vậy những vướng mắc được nêu không còn là câu chuyện ý tưởng, mà đã trở thành yêu cầu rất cụ thể để một sản phẩm mới có thể đi vào thị trường.
Từ kiến nghị của Quang Khởi có thể thấy khi sản phẩm du lịch phát triển theo hướng chuyên sâu hơn, sự phối hợp liên ngành giữa văn hóa - du lịch, y tế, công an, chính quyền địa phương và doanh nghiệp càng trở nên cần thiết. Sản phẩm mới không thể lớn lên nếu thiếu hành lang hướng dẫn rõ ràng. Ngược lại, nếu được tháo gỡ kịp thời, du lịch chăm sóc sức khỏe có thể trở thành một mảnh ghép giúp Nghệ An giảm phụ thuộc vào mùa biển, mở rộng nhóm khách và kéo dài thời gian lưu trú.
Với nguồn nhân lực, nhiều doanh nghiệp cho rằng đây là vấn đề “sống còn” của ngành. Nhiều cơ sở kinh doanh du lịch hiện vẫn phụ thuộc lớn vào lao động thời vụ, khiến chất lượng trải nghiệm, đặc biệt trong dịch vụ ẩm thực và phục vụ khách lưu trú, chưa ổn định. Trong khi đó, Nghệ An có nhiều cơ sở đào tạo, nhưng sự kết nối giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp vẫn chưa thực sự hiệu quả. Đào tạo du lịch, vì thế, cần đặt trong nhu cầu sử dụng lao động thực tế của khách sạn, nhà hàng, lữ hành và khu, điểm du lịch.
Để đối thoại không dừng lại ở hội trường
Trước các ý kiến của doanh nghiệp, bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trực tiếp trao đổi nhiều nội dung thuộc trách nhiệm của ngành. Đáng chú ý là việc ngành đang tập trung tạo sức bật cho mùa Thu - Đông thông qua một số sản phẩm mới như tour đêm “Mô tê show - Chuyện Làng Sen”, tour du lịch đường sông và chương trình biểu diễn nghệ thuật tại đảo Lan Châu.
Đây là những gợi mở đáng chú ý, bởi nếu các sản phẩm này được kết nối tốt với lưu trú, lữ hành, ẩm thực, vận chuyển và truyền thông số, Nghệ An sẽ có thêm công cụ để giảm tính mùa vụ, thu hút du khách cả trong những tháng thấp điểm của du lịch biển.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy khai thác tiềm năng sang tư duy kiến tạo giá trị; từ phát triển đơn ngành sang phát triển hệ sinh thái du lịch; từ cạnh tranh bằng tài nguyên sang cạnh tranh bằng sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm. Đây cũng là điểm mấu chốt của cuộc đối thoại: Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, còn doanh nghiệp phải là chủ thể trực tiếp xây dựng sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ, chủ động liên kết và chịu trách nhiệm với trải nghiệm của du khách.
Một điểm mới đáng chú ý trong tinh thần chỉ đạo là yêu cầu triển khai mô hình “địa chỉ thông minh”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quảng bá điểm đến, cơ sở lưu trú và sản phẩm du lịch trên các nền tảng số; đồng thời tích hợp sản phẩm OCOP, di sản văn hóa vào hệ sinh thái du lịch thông minh. Nếu làm thực chất, đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là cách để du khách tìm được thông tin trước chuyến đi, doanh nghiệp bán được sản phẩm đúng thị trường và cơ quan quản lý có dữ liệu tốt hơn để điều hành.
Từ hội nghị có thể thấy, điều doanh nghiệp cần không chỉ là một diễn đàn phát biểu, mà là một cơ chế hậu đối thoại. Kiến nghị về đường bay cần được kết nối với sản phẩm và thị trường; kiến nghị về du lịch cộng đồng cần gắn với quy hoạch tuyến, cụm, vùng; kiến nghị về lưu trú cần được xử lý cùng các vấn đề điện, tạm trú, an toàn giao dịch số; kiến nghị về chuyển đổi số cần đi vào những công cụ cụ thể như dữ liệu điểm đến, địa chỉ thông minh, bản đồ du lịch, nền tảng giới thiệu sản phẩm và hệ thống nhận diện chuyên nghiệp cho OCOP, di sản. Khi mỗi nhóm vấn đề có đầu mối theo dõi và lộ trình xử lý, đối thoại mới thực sự đi ra khỏi hội trường.