Nông nghiệp xanh trên trang báo và cánh sóng
Trên hành trình hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu và chuyển dịch mô hình tăng trưởng, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An luôn khẳng định vai trò đồng hành đầy hiệu quả. Qua từng trang báo, từng cánh sóng, cơ quan truyền thông chủ lực của tỉnh không chỉ là người bạn tin cậy của nhà nông, mà còn trở thành cầu nối vững chắc, thúc đẩy chuyển đổi số và kiến tạo những giá trị xanh bền vững.
"Cầu nối" đưa chủ trương vào thực tiễn đồng ruộng
Nghệ An bước vào giai đoạn phát triển mới trước những thử thách ngày càng khắc nghiệt của thiên tai, biến đổi khí hậu. Để giữ vững vai trò "trụ đỡ" của nền kinh tế, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh nhà đã triển khai hàng loạt giải pháp chiến lược: Từ phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế dưới tán rừng, đến thí điểm mô hình lúa giảm phát thải carbon, chủ động phòng, chống hạn hán và xâm nhập mặn.
Trong dòng chảy thời sự nóng hổi đó, dưới sự quan tâm và chỉ đạo sát sao từ Đảng ủy, Ban Giám đốc cơ quan, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An đã tuyên truyền về nông nghiệp, nông thôn, nông dân trên các ấn phẩm với thời lượng thường xuyên, đa dạng. Các cơ quan báo chí đã thực sự trở thành chiếc cầu nối thông suốt, đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn đồng ruộng một cách hiệu quả.
Dấu ấn truyền thông được thể hiện đậm nét qua chuyên mục "Nhịp cầu nhà nông" cùng nhiều tuyến bài, phóng sự dài kỳ phản ánh sinh động, kịp thời thực trạng hạn hán, thiếu nước tưới hay xâm nhập mặn ở các vùng ven biển.
Không dừng lại ở việc mô tả hiện trạng, các phóng viên đã đi sâu phân tích nguyên nhân, thẳng thắn chỉ ra những bất cập trong quản lý, vận hành hệ thống hồ, đập, công tác chống hạn hay sản xuất mùa vụ. Từ những thông tin phản ánh sát sao này, các địa phương và ngành chức năng đã nhanh chóng kiểm tra, điều tiết nguồn nước hợp lý và chỉ đạo sản xuất kịp thời.
Trước xu thế phát triển kinh tế xanh, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An dành nhiều thời lượng tuyên truyền, lan tỏa những mô hình kinh tế hiệu quả. Những câu chuyện người thật, việc thật về tư duy chăn nuôi tuần hoàn, tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp, liên kết chuỗi giá trị hay phát triển rừng gỗ lớn đạt chứng chỉ quốc tế FSC đã được phản ánh đậm nét qua các phóng sự như: “Hiệu quả từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng” hay “Nông nghiệp tuần hoàn - giải pháp hiệu quả giữa bão giá đầu vào”... được đánh giá rất cao.
Sự định hướng đồng bộ này đã góp phần thay đổi căn bản tư duy của người nông dân, giúp bà con mạnh dạn chuyển dịch từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” truyền thống sang tư duy “làm kinh tế nông nghiệp” bền vững.
Cái khó nhất là thay đổi thói quen sản xuất của bà con. Từ những bài viết, phóng sự trên Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An, nêu bật các cách làm hay và phân tích rõ hiệu quả từ phương thức trồng rừng gỗ lớn, đã giúp chúng tôi thuận lợi hơn rất nhiều trong công tác tuyên truyền, vận động bà con chuyển từ trồng gỗ nhỏ sang trồng keo gỗ lớn, đem lại hiệu quả kinh tế rất khả quan cho địa phương.
Ông Nguyễn Sỹ Bình- Giám đốc HTX Lâm nghiệp và Dịch vụ tổng hợp Thanh Thủy (xã Kim Bảng)
Khẳng định bản lĩnh từ vai trò phản biện xã hội
Không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các điển hình tiên tiến, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An đã thể hiện rõ nét vai trò giám sát, phản biện xã hội đầy trách nhiệm.
Những vấn đề gai góc, “nóng” từ cơ sở như tình trạng ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi, những bất cập trong quản lý vật tư nông nghiệp, hay sự chậm trễ trong công tác hỗ trợ bà con sau thiên tai... đều được các phóng viên phản ánh trực diện, khách quan và không né tránh, nhận được sự đồng thuận, đánh giá cao từ dư luận xã hội.
Trước những vấn đề báo chí nêu, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các ngành chức năng đã lập tức ban hành văn bản chỉ đạo, hành động ngay để xác minh và xử lý dứt điểm. Tiếng nói trách nhiệm của báo chí đã trở thành một kênh thông tin quan trọng, giúp các cơ quan quản lý kịp thời điều chỉnh, nâng cao hiệu lực điều hành và củng cố niềm tin vững chắc trong nhân dân.
Đánh giá về vai trò này, ông Nguyễn Danh Hùng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định: Báo chí không chỉ tuyên truyền tốt các chủ trương, chính sách phát triển, mà còn làm rất tốt vai trò phản biện xã hội.
"Nhiều thông tin nóng về nguy cơ mất an toàn hồ, đập, ô nhiễm môi trường nông thôn hay những bất cập trong sản xuất, bảo vệ rừng… được Báo và phát thanh, truyền hình tỉnh phản ánh đã giúp chúng tôi kịp thời chỉ đạo kiểm tra, xử lý, giúp chính sách bám sát thực tế. Các bài viết, phóng sự luôn bám sát hoạt động của ngành, tuyên truyền sát đúng và kịp thời. Các phóng viên rất tâm huyết, chịu khó dấn thân và có nhiều bài viết rất tốt, rất hiệu quả góp phần giúp sở trong thực hiện nhiệm vụ chính trị”, ông Nguyễn Danh Hùng cho biết.
Song song với tiếng nói phản biện từ thực tế, các bài viết, phóng sự tuyên truyền về những nội dung tích cực cũng tạo nên hiệu ứng đồng thuận lan tỏa rộng rãi, góp phần nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Ví dụ rõ nét nhất là chương trình canh tác lúa giảm phát thải carbon được triển khai những năm gần đây. Từ sự e ngại ban đầu của nông dân trước quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, chính sự kiên trì đồng hành, đưa tin liên tục với những số liệu thuyết phục của báo chí đã giúp bà con tin tưởng, chủ động mở rộng diện tích.
Tiêu biểu trong số đó là các chuyên đề dài kỳ như "Khai mở kho báu carbon từ rừng và lúa" của nhóm phóng viên Châu Lan, Nguyễn Hải, Phú Hương, Hoài Thu, Quang An; hay các chương trình "Nhịp cầu nhà nông" hướng dẫn kỹ thuật sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính...
Ông Đặng Văn Bá (xóm Tân Hòa, xã Quảng Châu) chia sẻ: "Ban đầu nghe nói làm lúa giảm phát thải carbon rồi phải ghi nhật ký số, nông dân chúng tôi thấy mơ hồ lắm. Nhưng khi đọc, xem các phóng sự nói rất rõ về hiệu quả tiết kiệm tiền giống, phân bón, lúa ít sâu bệnh và có thêm thu nhập từ bán tín chỉ carbon, chúng tôi yên tâm làm theo. Đến nay, cơ bản cả xóm đã sản xuất lúa carbon rồi".
Đồng hành cùng nhà nông bước vào kỷ nguyên số
Đặc biệt, trong dòng chảy nóng hổi của kỷ nguyên số hiện nay, báo chí đã tích cực tham gia trang bị "tư duy số" cho người nông dân. Thông qua các chương trình tọa đàm, phóng sự chuyên đề, báo chí đã hướng dẫn, tiếp sức cho bà con tiếp cận hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) để phun thuốc bảo vệ thực vật, hay chủ động đưa nông sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử.
Từ chỗ bỡ ngỡ ban đầu, người nông dân giờ đây đã dần quen với việc ghi nhật ký canh tác điện tử, quét mã QR truy xuất nguồn gốc và tự tin bán hàng qua mạng xã hội.
.jpg)
Để có được những thước phim, trang viết làm thay đổi tư duy nhà nông ấy, điểm chung đáng ghi nhận của đội ngũ phóng viên mảng nông nghiệp chính là tinh thần chịu khó, tận tâm và đam mê với nghề.
Vượt qua những báo cáo lý thuyết hay các con số khô khan, các phóng viên đã thực sự gắn bó với nông dân, với ruộng đồng; trực tiếp lội ruộng cùng bà con vùng rốn lũ Yên Trung, Mỹ Lý...; có mặt tại những đồi chè Hạnh Lâm, Hoa Quân nắng cháy hay vào tận vùng sâu rừng thẳm Na Ngoi, Mường Lống. Những rốn lũ, rốn bão, những ngày nắng nóng đỉnh điểm hay cháy rừng... phóng viên đều có mặt.
Chính những tư liệu mang đậm hơi thở nóng hổi của thực tiễn và thông tin cập nhật đã mang lại cho các tác phẩm báo chí sức lay động và thuyết phục sâu sắc, được mọi người đón xem, nghe, đọc. Trong mùa mưa bão, các bản tin cảnh báo thời tiết, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, hướng dẫn kỹ năng phòng tránh thiên tai được cập nhật liên tục trên cả mặt báo và cánh sóng truyền hình đã trở thành nguồn thông tin quý giá và cần thiết, giúp người dân chủ động ứng phó, bảo vệ thành quả sản xuất.
.jpg)
Những nỗ lực bền bỉ đó đã được đền đáp xứng đáng bằng hàng loạt giải thưởng danh giá. Nhóm phóng viên của Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An liên tục khẳng định vị thế và bản lĩnh nghề nghiệp tại các Giải Báo chí Quốc gia, Liên hoan Phát thanh- Truyền hình toàn quốc, Giải Báo chí hàng năm.
Nhiều loạt bài dài kỳ đã để lại dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng như: “Sống chung với biến đổi khí hậu”, “Kinh tế xanh - Xu thế tất yếu”, “OCOP - Nhiều sao chưa sáng đã tắt”... Mới đây nhất, tại Giải Báo chí Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung năm 2026, các phóng viên Nhật Lân và Tiến Đông đã xuất sắc giành Giải Nhất và Giải Nhì với loạt tác phẩm phản ánh về môi trường trên địa bàn tỉnh.
Đặc biệt, trước thềm kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ với 4 tác phẩm đoạt Giải C Giải Báo chí Quốc gia và 3 tác phẩm vào vòng chung khảo.
Trong đó, nổi bật là các tác phẩm tuyên truyền sâu sắc về đề tài nông nghiệp, nông thôn như: Loạt 4 bài “Kinh tế tuần hoàn – chìa khóa chiến lược trong thời kỳ biến đổi khí hậu” của nhóm tác giả Trần Thị Châu Lan, Nguyễn Thị Phúc, Ngô Quang An; phóng sự “Những hiểm họa bị nhấn chìm” của nhóm tác giả Trần Thị Huyền, Nguyễn Ngọc Dũng, Lang Văn Linh, Nguyễn Tiến Đông.
Tại Giải Báo chí tỉnh Nghệ An, các tác phẩm viết về đề tài "tam nông" cũng gặt hái mùa vàng với nhiều giải thưởng cao. Tiêu biểu như loạt bài 4 kỳ "Kinh tế tuần hoàn: Chìa khóa chiến lược trong thời kỳ biến đổi khí hậu" của nhóm tác giả Châu Lan, Quang An, Thanh Phúc và loạt 4 bài "Hoàn thiện chính sách, tháo nút thắt cho bảo hiểm nông nghiệp" của nhóm tác giả Nguyễn Xuân Hoàng, Nguyễn Thị Thu Huyền, Nguyễn Thị Phú Hương, Nguyễn Hoài Thu đều xuất sắc giành giải Nhì. Đặc biệt, tác phẩm "Hoàn thiện chính sách, tháo nút thắt cho bảo hiểm nông nghiệp" cũng đã vinh dự đoạt Giải A Giải Báo chí toàn quốc về Bảo hiểm năm 2025.
Ghi nhận và biểu dương chặng đường đồng hành đầy tự hào đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ khẳng định: “Trong sự phát triển bền vững của Nghệ An có đóng góp quan trọng của đội ngũ những người làm báo. Các phóng viên đã luôn đồng hành cùng các chuyến công tác của lãnh đạo tỉnh, đã cung cấp thông tin cơ sở kịp thời nhất là vùng sâu, vùng xa.
Bên cạnh đó, có những bài viết tổng hợp, đánh giá nghị quyết giúp công tác chỉ đạo thực hiện chủ trương, chính sách về nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh được tốt hơn, tuyên truyền tới bà con đổi mới khoa học, kỹ thuật, chuyển đổi số và tham gia bảo vệ môi trường”.
Tỉnh luôn đánh giá cao tinh thần dấn thân, sắc sảo của các phóng viên nói chung, phóng viên mảng nông nghiệp nói riêng. Thời gian tới, Nghệ An tiếp tục hướng đến nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Trên hành trình ấy, tỉnh mong muốn báo chí giữ vững vai trò định hướng, khơi dậy khát vọng làm giàu và đồng hành cùng tỉnh trong chiến lược chuyển đổi số nông nghiệp toàn diện.
Đồng chí Nguyễn Văn Đệ- Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An