Bài cuối: Công điện của Chủ tịch UBND tỉnh và những việc phải làm ngay
Nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong triển khai tổ chức thực hiện quy hoạch chung xã, ngày 21/5/2026, Chủ tịch UBND tỉnh có Công điện số 14 với những chỉ đạo rất cụ thể những phần việc các sở, ngành và chính quyền các địa phương phải nghiêm túc thực hiện. Sau gần 1 tháng, kể từ ngày có Công điện số 14, công tác lập quy hoạch chung xã đã có những chuyển biến.
Nhật Lân - Tiến Đông | Thiết kế: Hữu Quân • 22/06/2026
Từ ngày 21/5/2026, nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong triển khai tổ chức thực hiện quy hoạch chung xã, Chủ tịch UBND tỉnh có Công điện số 14 với những chỉ đạo rất cụ thể từng phần việc các sở, ngành và chính quyền các địa phương phải nghiêm túc thực hiện. Sau gần 1 tháng kể từ ngày có Công điện số 14, công tác lập quy hoạch chung xã đã có chuyển biến.
Là cơ quan được UBND tỉnh giao nhiệm vụ chủ trì, theo dõi, đôn đốc triển khai công tác lập quy hoạch chung xã, Sở Xây dựng nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc ở các địa phương. Tích hợp của Sở Xây dựng ở thời điểm giữa tháng 5/2025 cho thấy, trong 108 đồ án quy hoạch chung xã, mới chỉ có 5 địa phương đang lấy ý kiến thẩm định đồ án quy hoạch; 3 địa phương đã lựa chọn đơn vị tư vấn lập quy hoạch chung; 38 địa phương hoàn thành phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, đang lựa chọn đơn vị tư vấn; 47 địa phương đang lấy ý kiến thẩm định nhiệm vụ quy hoạch; và vẫn còn 7 địa phương đang lập nhiệm vụ quy hoạch. Với kết quả này, tiến độ lập quy hoạch chung xã là đang rất chậm.
Báo cáo số 3653/SXD-QHKT ngày 14/5/2026 của Sở Xây dựng chỉ ra các nguyên nhân: Việc cùng đồng thời 108 đơn vị tổ chức lập đồ án quy hoạch chung xã, là khối lượng rất lớn. Trong khi đó, đơn vị tư vấn đủ năng lực thực hiện sẵn có trên địa bàn tỉnh không nhiều, dẫn đến trường hợp có một đơn vị tư vấn đồng thời tham gia lập quy hoạch cho nhiều xã.
Quy định pháp luật có liên quan thay đổi đã tác động đến tiến độ lập quy hoạch. Cụ thể, tại thời điểm các xã tổ chức thực hiện gói thầu tư vấn lập nhiệm vụ quy hoạch được áp dụng quy trình chỉ định thầu thông thường theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 4/8/2025 của Chính phủ. Tuy nhiên, từ ngày 1/3/2026, Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 có hiệu lực, thì lại không áp dụng các quy định của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Đến ngày 6/5/2026, khi Bộ Tài chính có hướng dẫn mới tại Văn bản số 5681/BTC-QLĐT thì gói thầu lựa chọn tổ chức tư vấn lập nhiệm vụ quy hoạch mới thuộc trường hợp chỉ định thầu. Sự thay đổi này đã dẫn đến UBND các xã lúng túng trong quá trình tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn lập nhiệm vụ quy hoạch.
Mặt khác, sau khi thành lập chính quyền địa phương 2 cấp, UBND cấp xã có rất nhiều việc phải triển khai thực hiện; cán bộ UBND cấp xã phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ mới dẫn đến lúng túng trong việc tổ chức thực hiện. Đặc biệt, Sở Xây dựng nhấn mạnh về vấn đề kinh phí thực hiện, khẳng định hầu hết các địa phương còn khó khăn về ngân sách do sau sáp nhập chưa cân đối được nguồn vốn, và điều này, ảnh hưởng đến tiến độ phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu tư vấn.
Xét Báo cáo số 3653/SXD-QHKT của Sở Xây dựng, ngày 21/5/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải có Công điện số 14/CĐ-UBND về “Đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh” gửi các sở, ngành và UBND các xã, phường. Nội dung Công điện số 14 khẳng định, còn một số địa phương chưa nhận diện được tầm quan trọng của công tác lập quy hoạch đô thị và nông thôn, đặc biệt là lập quy hoạch chung các xã, nên chưa quan tâm vào cuộc. Nhìn nhận những khó khăn khách quan trong công tác lập quy hoạch chung xã, Chủ tịch UBND tỉnh phân loại và giao mốc tiến độ cho các xã. Trong đó, các xã nằm trong phạm vi ranh giới các đồ án quy hoạch vùng huyện (cũ) đã được phê duyệt, phải hoàn thành việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong quý III/2026; các xã đã lựa chọn được đơn vị tư vấn, hoàn thành việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong quý IV/2026; đối với các xã chưa lựa chọn đơn vị tư vấn, phải khẩn trương hoàn thành việc lựa chọn đơn vị tư vấn, lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong quý I/2027.
.jpg)
Đáng quan tâm, tại Công điện số 14, Chủ tịch UBND tỉnh đã có những chỉ đạo rất sát để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc. Trong đó, giao Sở Tài chính khẩn trương phối hợp với các xã, phường rà soát, tổng hợp đề xuất của các địa phương gặp khó khăn về nguồn kinh phí, đặc biệt là các xã khó khăn khu vực miền Tây Nghệ An. Yêu cầu đến trước ngày 5/6/2026, tham mưu UBND tỉnh xem xét hỗ trợ kinh phí theo đúng quy định hiện hành.
Giao trách nhiệm cho Chủ tịch UBND các xã về tiến độ, chất lượng lập quy hoạch chung trên địa bàn quản lý với yêu cầu: Phải nhận diện nhanh những khó khăn, vướng mắc, chủ động phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan, đơn vị liên quan để kịp thời có biện pháp tháo gỡ; chủ động phối hợp với các xã, phường liền kề để thống nhất định hướng tổ chức không gian, bố trí các khu chức năng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ ý nghĩa của công tác quy hoạch, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện...
Với các sở, ngành liên quan, phải căn cứ chức năng, nhiệm vụ khẩn trương hướng dẫn chuyên môn theo từng lĩnh vực phụ trách; kịp thời tham gia ý kiến góp ý các địa phương liên quan đến công tác quy hoạch; chủ động rà soát các định hướng, quy hoạch ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý để cung cấp đầy đủ thông tin, làm cơ sở tích hợp, cập nhật vào đồ án quy hoạch...
Cập nhật thông tin đến ngày 13/6, Sở Tài chính đã báo cáo đề xuất UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí lập quy hoạch chung xã với tổng số tiền trên 148 tỷ đồng (Văn bản số 4632/STC-ĐT ngày 5/6/2026); trong đó, các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được hỗ trợ 100% kinh phí, các xã còn lại được hỗ trợ 70% kinh phí.
Các sở, ngành liên quan cũng đã tích cực thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại Công điện số 14/CĐ-UBND. Như Sở Công Thương đã trực tiếp khảo sát, làm việc với các địa phương có quy hoạch cụm công nghiệp để đánh giá lại nhu cầu phát triển cũng như khả năng thu hút đầu tư. Hiện đã có báo cáo, đề xuất đưa ra khỏi quy hoạch tỉnh 20 cụm công nghiệp, với tổng diện tích khoảng 430,27ha do không còn phù hợp. Sở này cũng đã tổ chức rà soát hệ thống hạ tầng thương mại trên địa bàn tỉnh, trong đó có các chợ nông thôn, trung tâm thương mại, kho bãi logistics và hạ tầng thương mại khu vực biên giới. Cụ thể, Sở Công Thương đã nắm bắt nhu cầu quy hoạch chợ biên giới của xã Thông Thụ. Để xã Thông Thụ có cơ sở pháp lý cụ thể hóa trong quy hoạch chung của xã, sở đã cử cán bộ khảo sát, tham mưu đề xuất đưa vào Quy hoạch tỉnh Nghệ An.
Với Sở Xây dựng, thời gian qua đã lập Tổ công tác (gồm 3 nhóm) chủ động về các địa phương hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra tiến độ, kịp thời phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện lập quy hoạch chung xã. Vào ngày 12/6/2026, Sở Xây dựng đã có báo cáo tiến độ lập quy hoạch chung xã lên UBND tỉnh (Báo cáo số 4832/SXD-QHKT). Theo đó, sau khi Chủ tịch UBND tỉnh có Công điện số 14/CĐ-UBND ngày 21/5/2026 thì công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chung xã đã có nhiều chuyển biến tích cực. Cơ bản, các xã sẽ đảm bảo hoàn thành tiến độ theo thời hạn Chủ tịch UBND tỉnh giao tại Công điện số 14/CĐ-UBND; chỉ một số ít địa phương còn lúng túng trong việc xác định quy trình lựa chọn hình thức đấu thầu tư vấn, chưa hoàn thành các thủ tục bố trí nguồn vốn.
.jpg)
Theo đại diện Sở Xây dựng, ông Nguyễn Hồng Sơn - Trưởng phòng Quy hoạch kiến trúc và Phát triển đô thị, sở sẽ tiếp tục tham gia đánh giá, góp ý đối với các phương án tổ chức không gian phát triển do các địa phương đề xuất, nhằm bảo đảm các đồ án quy hoạch có chất lượng, phù hợp với định hướng phát triển chung của tỉnh. Tuy nhiên, để công tác lập quy hoạch thực sự đạt hiệu quả, đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành liên quan trong từng lĩnh vực chuyên môn. Từ hạ tầng thương mại, công nghiệp, nông nghiệp đến giao thông, tài nguyên môi trường, giáo dục, y tế, văn hóa, du lịch... đều phải có sự kết nối, chia sẻ thông tin và đồng hành cùng địa phương trong quá trình xây dựng quy hoạch. Về phía các xã, cần tiếp tục chủ động rà soát hiện trạng, xác định rõ nhu cầu phát triển, kịp thời báo cáo, đề xuất và kiến nghị những vấn đề phát sinh để các cấp, ngành xem xét điều chỉnh, tháo gỡ, bảo đảm các đồ án quy hoạch sau khi được phê duyệt thực sự khả thi và trở thành nền tảng cho phát triển lâu dài.
Những trao đổi của vị đại diện Sở Xây dựng là sát với tinh thần Công điện số 14/CĐ-UBND của Chủ tịch UBND tỉnh. Việc phân cấp cho cấp xã tổ chức lập quy hoạch chung, là nhằm tăng trách nhiệm và tính chủ động cho cấp xã, đảm bảo quy hoạch sát với thực tế, nhu cầu và tiềm năng của từng vùng. Dù đến thời điểm hiện tại, một số khó khăn, vướng mắc đã và đang từng bước được xem xét tháo gỡ, nhưng trong công tác lập quy hoạch luôn phát sinh những vấn đề mới. Đáng lưu ý, là tính đồng thuận trong cán bộ, nhân dân khi lựa chọn xác định quy hoạch vùng phát triển kinh tế, khu vực trung tâm xã, các công trình phúc lợi công cộng... như đã xảy ra ở xã Quang Đồng. Vì vậy, các xã cũng như các sở, ngành liên quan cần bám sát Công điện số 14/CĐ-UBND, chủ động thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, để 108 đồ án quy hoạch chung xã đảm bảo chất lượng, về đích đúng tiến độ!
