Nghiên cứu mới cảnh báo tác động của đèn LED đến thị lực
Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Anh cho thấy ánh sáng từ đèn LED có thể ảnh hưởng đến chức năng thị giác. Phát hiện này làm dấy lên những tranh luận về tác động của chất lượng ánh sáng trong nhà đối với sức khỏe con người.
Đèn LED đang trở thành nguồn chiếu sáng phổ biến trên toàn thế giới nhờ khả năng tiết kiệm điện, tuổi thọ cao và chi phí vận hành thấp. Công nghệ này được ứng dụng rộng rãi từ hệ thống chiếu sáng gia đình, văn phòng đến đèn pha ô tô và các thiết bị chiếu sáng thông minh.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Scientific Reports cho thấy việc sử dụng đèn LED có thể mang lại một số tác động không mong muốn đối với sức khỏe nếu không được kết hợp với các nguồn sáng có quang phổ đầy đủ hơn.
Trong nghiên cứu, Tiến sĩ Edward M. Barrett và Tiến sĩ Glen Jeffery thuộc Đại học College London (UCL) đã tìm thấy bằng chứng cho thấy ánh sáng từ đèn LED có thể làm suy giảm khả năng thị giác của con người khi không được bổ sung bởi một nguồn sáng khác chứa các bước sóng dài hơn.
Để đánh giá ảnh hưởng của ánh sáng LED đối với cơ thể, nhóm nghiên cứu đã tiến hành các bài kiểm tra về độ tương phản màu sắc trên nhân viên làm việc trong một tòa nhà của UCL trước và sau khi bổ sung ánh sáng từ bóng đèn sợi đốt vào hệ thống chiếu sáng LED hiện có.
Kết quả cho thấy hiệu suất thị giác của những người tham gia được cải thiện đáng kể sau khi tiếp xúc với ánh sáng từ bóng đèn sợi đốt. Theo các nhà nghiên cứu, hiện tượng này có thể liên quan đến sự cải thiện hoạt động của ty thể, bộ phận được ví như “nhà máy năng lượng” của tế bào.
Ty thể chịu trách nhiệm tạo ra khoảng 90% năng lượng mà cơ thể cần để duy trì các hoạt động sống. Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy ty thể đặc biệt nhạy cảm với các bước sóng ánh sáng dài, trong khoảng từ 660 đến 1.000 nanomet, vốn có khả năng kích thích quá trình sản sinh năng lượng của tế bào.
Các nhà khoa học cũng lưu ý rằng sự suy giảm chức năng ty thể có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm các rối loạn di truyền, quá trình lão hóa và một số bệnh lý nghiêm trọng. Từ đó, nhóm nghiên cứu cho rằng tác động của đèn LED đối với hoạt động của ty thể có thể là một vấn đề cần được quan tâm trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng và cần tiếp tục được nghiên cứu sâu hơn.
Đèn LED vẫn mang lại nhiều lợi ích
Bên cạnh những kết quả nghiên cứu trên, đèn LED vẫn được đánh giá là công nghệ chiếu sáng có nhiều ưu điểm nổi bật.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, đèn LED tiêu thụ ít hơn khoảng 75% điện năng so với bóng đèn sợi đốt truyền thống và có tuổi thọ cao gấp khoảng 25 lần. Ngoài ra, loại đèn này tỏa nhiệt ít hơn, không chứa thủy ngân như đèn huỳnh quang và được xem là thân thiện hơn với môi trường.
Chính khả năng chỉ phát ra những bước sóng ánh sáng nằm trong vùng nhìn thấy của mắt người đã giúp đèn LED đạt hiệu suất năng lượng rất cao. Tuy nhiên, đây cũng là yếu tố mà các nhà nghiên cứu cho rằng có thể tạo nên sự khác biệt so với ánh sáng tự nhiên.
Trong quá trình tiến hóa, con người thích nghi với ánh sáng Mặt Trời có dải bước sóng rất rộng, khoảng từ 300 đến 2.500 nanomet. Trong khi đó, mắt người chỉ nhìn thấy vùng ánh sáng từ khoảng 380 đến 780 nanomet. Mặc dù không thể quan sát các bước sóng dài hơn, cơ thể vẫn có thể chịu ảnh hưởng sinh học từ chúng.
Theo nhóm nghiên cứu, đèn LED chủ yếu phát ra ánh sáng trong vùng quang phổ nhìn thấy, khoảng 350 - 650 nanomet. Điều này giúp hạn chế năng lượng bị lãng phí ở các bước sóng mắt người không nhìn thấy, nhưng đồng thời cũng làm giảm lượng ánh sáng bước sóng dài mà các tế bào có thể sử dụng trong một số quá trình sinh học.
Trong bối cảnh phần lớn mọi người dành nhiều thời gian học tập và làm việc trong nhà, chất lượng của nguồn sáng nhân tạo ngày càng trở thành yếu tố đáng quan tâm. Các tác giả nghiên cứu cho rằng, bên cạnh mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, việc phát triển công nghệ chiếu sáng trong tương lai cũng cần chú trọng hơn đến các tác động sinh học của ánh sáng đối với sức khỏe con người.
Tuy vậy, kết quả của nghiên cứu này mới chỉ là một bằng chứng khoa học ban đầu. Để xác định rõ mức độ ảnh hưởng của đèn LED đối với sức khỏe và khả năng thị giác, các nhà khoa học cho rằng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu quy mô lớn trong những điều kiện sử dụng khác nhau trước khi đưa ra các kết luận chắc chắn.