Khám phá Hủa Mương

Hủa Mương nằm dưới chân núi Trường Sơn. Phía bên kia núi là nước bạn Lào. Hàng trăm năm nay, đây là nơi cư ngụ của những người Thái thuộc nhóm Tày Thanh. Trước khi đổi tên thành Long Thắng, Hủa Mương cùng với bản Na Xai lân cận có tên gọi chung là Mường Đán thuộc xã Hạnh Dịch huyện Quế Phong cũ.

Từ khoảng 10 năm nay, Hủa Mương nổi lên như là một điểm du lịch mới mẻ ở miền núi Nghệ An. Ngoài lợi thế về cảnh quan, nếp sinh hoạt dưới mái nhà sàn, Hủa Mương còn sở hữu thắng cảnh Thác Bảy Tầng, là điểm đến mùa Hè thú vị.

Nhờ sự đầu tư về giao thông, đường vào bản đã thuận lợi hơn trước kia rất nhiều. Dẫu vậy, cư dân nơi đây vẫn giữ nếp sinh hoạt cũ, ở nhà sàn, ăn xôi nếp, nói tiếng Thái. Phụ nữ, nhất là những người lớn tuổi vẫn diện trang phục truyền thống trong sinh hoạt hàng ngày.

Hiện tại Hủa Mương có 2 hộ đang kinh doanh homestay. Lượng khách du lịch đến đây chủ yếu vào mùa Hè và các dịp nghỉ lễ. Ngày thường, homestay lại trở thành chốn nghỉ ngơi, sinh hoạt. Nhờ sự phát triển của kinh tế hộ gia đình như chăn nuôi, trồng trọt, buôn bán nhỏ, nhiều nhà đã có nhà sàn kiên cố, sắm được ô tô.

Để kích cầu du lịch, gần đây một số chủ homestay và những người Thái ở địa phương đã tổ chức các cuộc giao lưu văn hóa. Trong một cuộc giao lưu như thế, tôi đã gặp những nhóm người Thái đến từ các vùng khác nhau ở Nghệ An, trong đó có nhóm Thái ở Con Cuông (cũ) với hơn 30 người tham gia. Dẫu vậy kinh tế nông nghiệp vẫn giữ vai trò chủ yếu.

Ông Lô Văn Thuyến (60 tuổi), một hộ thu nhập khá ở Hủa Mương sở hữu một căn nhà sàn khang trang cùng trang trại trên núi chia sẻ: Đại bộ phận người dân nơi đây vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp. Nhưng nhờ chính sách kinh tế của Nhà nước, nhiều hộ đã thoát nghèo. Còn anh Lô Văn Thắng (30 tuổi) là một thợ mộc giỏi trong bản cũng đã tự tay làm được một ngôi nhà sàn kiên cố. Anh Thắng cũng là một trong những hộ đang bắt đầu bước vào nghề kinh doanh homestay.

“Là một người trẻ, tôi nghĩ bản thân cần phải nỗ lực hơn nữa trong việc phát triển kinh tế. Cần phải năng động và phát triển kinh tế hộ đa nghề vì du lịch hiện tại chưa mang lại thu nhập ổn định", Anh Thắng chia sẻ.

Ngoài nghề nông và phát triển du lịch, người dân Hủa Mương vẫn duy trì nghề dệt thổ cẩm và những làn điệu dân ca, các nhạc cụ truyền thống của người Thái vừa để phục vụ du lịch cũng như các dịp sinh hoạt văn hóa trong cộng đồng. Váy thổ cẩm của người Thái ở Hủa Mương có những nét tương đồng nhất định với trang phục người Thái nhóm Tày Thanh ở khu vực khác ở Nghệ An và Thanh Hóa.

Hủa Mương hôm nay vẫn lưu giữ được nhiều nét văn hóa bản địa của đồng bào Thái, từ những nếp nhà sàn, tiếng khung cửi dệt thổ cẩm đến nhịp sống chậm rãi giữa núi rừng Pù Hoạt. Đó là những giá trị làm nên sức hấp dẫn bền lâu của Hủa Mương, để mỗi người khi rời bản vẫn mang theo cảm giác như vừa đi qua một miền ký ức bình yên giữa đại ngàn.

Minh Nguyệt