Trung Quốc đặt cược vào pin natri-ion và pin thể rắn để dẫn đầu cuộc đua xe điện thế hệ mới

Trung Quốc đang triển khai một chiến lược bài bản để chiếm lĩnh thị trường pin xe điện (EV) thế hệ tiếp theo, tương tự cách họ đã làm với năng lượng tái tạo và xe điện trong thập kỷ qua. Bằng cách điều chỉnh chính sách thuế, quốc gia này đang thúc đẩy các nhà sản xuất chuyển dịch từ pin lithium-ion truyền thống sang pin natri-ion và pin thể rắn.

Chính sách thuế: Bước ngoặt cho ngành pin lithium-ion

Theo thông báo mới nhất từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế Trung Quốc, pin lithium-ion sẽ chính thức bị áp thuế tiêu thụ 2% kể từ ngày 1/9/2026. Mức thuế này dự kiến sẽ tăng lên 4% vào một năm sau đó. Đây là dấu mốc quan trọng chấm dứt hơn một thập kỷ miễn thuế cho dòng pin này, cho thấy chính phủ Trung Quốc đánh giá công nghệ lithium-ion đã đủ chín muồi để đối xử như một hàng hóa thông thường.

Ngược lại, pin natri-ion và pin thể rắn sẽ được miễn thuế tiêu thụ cho đến hết năm 2028. Đáng chú ý, các loại pin này trước đây vốn chịu mức thuế 4% từ năm 2015 do không nằm trong danh mục ưu tiên ban đầu. Sự đảo ngược chính sách này là tín hiệu rõ ràng cho thấy ưu tiên chiến lược của Bắc Kinh trong việc phát triển các công nghệ lưu trữ năng lượng mới.

Pin natri-ion và pin thể rắn: Hai mũi nhọn công nghệ

Chiến lược của Trung Quốc không tập trung vào một công nghệ duy nhất mà chia thành hai phân khúc rõ rệt để tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh:

• Pin natri-ion: Ưu điểm lớn nhất là chi phí thấp và khả năng độc lập chuỗi cung ứng khỏi lithium. Với việc được miễn thuế, khoảng cách về chi phí và mật độ năng lượng của pin natri-ion so với pin LFP (Lithium Iron Phosphate) sẽ được thu hẹp đáng kể. Hiện tại, công nghệ này đã bắt đầu tiếp cận người dùng phổ thông qua các sản phẩm thay thế pin chì-axit truyền thống.
• Pin thể rắn: Đây được xem là "chén thánh" của ngành xe điện với độ an toàn và mật độ năng lượng vượt trội. Mặc dù CATL nhận định pin thể rắn còn vài năm nữa mới có thể sản xuất hàng loạt, nhưng việc miễn thuế sớm giúp các doanh nghiệp có thêm nguồn lực để xây dựng hạ tầng sản xuất, nhằm chiếm lĩnh thị phần trước khi các quốc gia khác kịp phản ứng.

Sự chuyển dịch của các startup công nghệ

Trong bối cảnh các ông lớn như CATL và BYD đã thống trị hoàn toàn thị trường pin lithium-ion, nhiều startup pin tại Trung Quốc đang chọn cách "đi tắt đón đầu". Thay vì cạnh tranh ở phân khúc pin lỏng truyền thống, các doanh nghiệp mới đang tập trung nguồn lực trực tiếp vào pin natri-ion hoặc pin thể rắn.

Việc Trung Quốc vừa ban hành tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên cho pin thể rắn, kết hợp với các ưu đãi thuế mới, đang tạo ra một hệ sinh thái thuận lợi để các công nghệ này sớm thương mại hóa. Điều này hứa hẹn sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện thị trường pin xe điện toàn cầu trong vài năm tới, khi Trung Quốc tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu từ khâu nguyên liệu thô đến thành phẩm cuối cùng.

Thành Vinh