Để Ví, Giặm vươn xa cùng người trẻ

Những "nhóm" bạn dân ca

Trong cuộc sống hiện đại, khi các bạn trẻ có vô vàn lựa chọn giải trí, việc đưa dân ca Ví, Giặm vào trường học không chỉ là bảo tồn, mà là tạo dựng một bản sắc riêng để các em tự tin thể hiện bản thân. Tại Trường Tiểu học, THCS và THPT FPT Vinh, triết lý giáo dục này đã được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực.

Thầy giáo Trần Giang Tuấn Tú – một giáo viên trẻ sinh năm 2003, người trực tiếp tham gia và đồng hành với nhóm FPT School tại cuộc thi Tìm kiếm Tài năng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh năm 2026 chia sẻ đầy tâm huyết: "Tại FPT School Vinh, hiện đại không có nghĩa là tách rời cội nguồn, mà là tâm thế tự tin mang bản sắc dân tộc bước ra thế giới. Chúng tôi muốn các con hiểu rằng: Càng hội nhập sâu, cái gốc văn hóa như Ví, Giặm càng là điểm tựa để các con định vị bản thân và tự hào về quê hương".

Cách tiếp cận này đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ phía phụ huynh. Chị Nguyễn Thị Cẩm Nhung, mẹ của bạn Trần Ngọc Khánh Vy (lớp 3), bày tỏ: "Tôi thực sự trân trọng khi nhà trường đưa dân ca Ví, Giặm đến gần hơn với học sinh. Điều đó không chỉ giúp các con hiểu văn hóa quê hương mà còn gieo vào các con niềm tự hào về cội nguồn. Một di sản chỉ thật sự sống khi có thế hệ trẻ tiếp nhận và giữ gìn, lan tỏa bằng chính trái tim của mình".

Song song với những ngôi trường trẻ trung, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng – ngôi trường có bề dày truyền thống bậc nhất xứ Nghệ – cũng đang chứng minh sức sống bền bỉ của mình thông qua mô hình câu lạc bộ dân ca bài bản. Với thầy Phan Xuân Hoài Linh, Bí thư Đoàn trường, việc giữ lửa di sản bắt đầu từ việc trân trọng những "hạt nhân" đam mê. Thầy khẳng định: "Điều quan trọng nhất là phải có 'nguồn' – những em học sinh đam mê và có năng khiếu. Chỉ cần có nguồn, chúng tôi sẽ tạo sân chơi để các em phát huy khả năng, thu hút sự quan tâm từ những bạn khác".

Truyền thống này không phải ngày một ngày hai mà đã được vun đắp từ hơn 10 năm qua. Mới đây nhất, trường đã chính thức thành lập Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm, thậm chí mời các nghệ sĩ, thầy giáo chuyên môn về xây dựng chương trình sân khấu hóa bài bản để học sinh được tiếp cận với di sản một cách chuyên nghiệp nhất. Nỗ lực ấy đã kết nối những gương mặt nổi bật như Bạch Khánh Linh, Nguyễn Khánh Vy, Bùi Thị Phương Trang... Tại cuộc thi Tìm kiếm Tài năng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh năm 2026, Khánh Linh, Khánh Vy và Phương Trang đã thành lập nhóm Búp Sen Xanh để tham gia.

Cuộc thi Tìm kiếm Tài năng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh năm 2026 chính là sân khấu lý tưởng mô hình dân ca học đường. Với 175 hồ sơ tham dự, Ban Tổ chức không chỉ tìm kiếm những giọng ca hay mà còn thực hiện hóa Chương trình hành động quốc gia về bảo tồn di sản. Ông Trần Quốc Chung - Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật Truyền thống tỉnh chia sẻ: Việc hai nhóm thí sinh đại diện cho trường học cùng vào top 30 vòng chung khảo là một tín hiệu vui. Điều đó chứng minh rằng khi nhà trường chủ động xây dựng một "hệ sinh thái" văn hóa phù hợp, dân ca Ví, Giặm sẽ tự nhiên thẩm thấu vào tâm hồn thế hệ trẻ.

Khát vọng "tỏa sáng cùng di sản"

Với nhóm Búp Sen Xanh, tình yêu Ví, Giặm không phải là một sự lựa chọn nhất thời mà là sợi dây gắn kết bền chặt suốt hơn một thập kỷ. Ba thành viên Bạch Khánh Linh, Nguyễn Khánh Vy và Bùi Thị Phương Trang đã có hơn 10 năm cùng sinh hoạt tại Câu lạc bộ Chim Xanh (Nhà văn hóa Thiếu nhi Việt Đức) và từng là những "hạt giống" trong đội Ví, Giặm Chồi Xanh của NSND Hồng Lựu. Đặc biệt, bạn Nguyễn Khánh Vy (lớp 11, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng) đã được bà nội dạy hát dân ca từ năm 3 tuổi với những bài học đầu đời về công cha, nghĩa mẹ. Dù từng thử sức tại những sân chơi lớn như Giọng hát Việt nhí 2019, Vy vẫn khẳng định: "Em vẫn thích dân ca Ví, Giặm nhất. Em muốn cùng các bạn lan tỏa di sản quê hương, nhất là với các bạn ngoài tỉnh".

Hành trình từ lớp học bước ra sân khấu lớn không trải đầy hoa hồng. Để có được những tiết mục nhuần nhuyễn, các thành viên Búp Sen Xanh đã phải nỗ lực gấp bội để cân đối giữa việc học văn hóa và đam mê nghệ thuật. Chị Phan Thị Thu Hà (phụ huynh em Phương Trang) chia sẻ: "Có những đợt chạy chương trình, các cháu phải tranh thủ tập luyện, chia lời và tự tập trực tuyến, chỉ gặp nhau trong buổi tổng duyệt. Rất nhiều hôm các cháu phải thức khuya để vừa học vừa biểu diễn".

Phía sau những nỗ lực ấy là sự đồng hành không mệt mỏi của những người mẹ, người cha - những người sẵn sàng đưa đón con trong những chuyến biểu diễn xa, không vì giải thưởng mà vì niềm tin dân ca sẽ giúp con trưởng thành hơn.

Ở nhóm FPT School Vinh, các thành viên gây ấn tượng bởi sự đa dạng về độ tuổi, từ lớp 3 đến lớp 10. Dưới sự dẫn dắt của thầy giáo Trần Giang Tuấn Tú, các em đã chứng minh rằng học sinh hiện đại có cách tiếp nhận di sản rất riêng. Thầy Tú chia sẻ: "Ban đầu các con có chút ngập ngừng vì chưa quen, nhưng khi thật sự chạm vào từng điệu hò, các con bắt nhịp rất nhanh và có cách cảm nhận rất tươi mới, cá tính nhưng vẫn giữ trọn được cái tinh tế".

Đồng hành với con và trường, chị Nguyễn Thị Cẩm Nhung (phụ huynh bé Khánh Vy, FPT School) tin tưởng: "Khi giáo dục được gắn với văn hóa truyền thống, các con không chỉ trưởng thành về kiến thức mà còn lớn lên với một trái tim biết yêu quê hương".

Giá trị cốt lõi của việc đưa dân ca vào học đường chính là dạy cách làm người thông qua nghệ thuật. Như thầy Tuấn Tú khẳng định, qua từng câu Ví, điệu Giặm, học sinh học được sự kiên nhẫn, lòng biết ơn và sự gắn kết đồng đội.

Cuộc thi "Tìm kiếm tài năng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh 2026" không chỉ là sân chơi, mà còn là hành trình bồi đắp tình yêu quê hương cho thế hệ kế cận. Sự xuất hiện đầy tự tin của các nhóm thí sinh học đường tại vòng chung khảo là lời khẳng định, di sản chỉ thực sự sống khi được tiếp nhận và cất lên bằng chính tiếng hát của những người trẻ. Khi mạch nguồn Ví, Giặm được khơi thông từ môi trường học đường, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một tương lai nơi di sản văn hóa xứ Nghệ sẽ mãi ngân vang và vươn xa trong dòng chảy hội nhập.

Diệp Thanh