Trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi smartphone như thế nào?

Trong nhiều năm qua, cuộc đua smartphone chủ yếu xoay quanh những con số quen thuộc như tốc độ xử lý nhanh hơn, camera nhiều megapixel hơn, màn hình sáng hơn hay pin lớn hơn. Nhưng khi phần cứng ngày càng hoàn thiện, các hãng điện thoại đang tìm kiếm một hướng đi mới để tạo khác biệt.

Google là một trong những hãng thể hiện rõ nhất hướng đi này. Với thế hệ Pixel 11 vừa ra mắt, hãng không chỉ nâng cấp camera hay bộ xử lý mà còn đưa Gemini vào sâu hơn trong trải nghiệm sử dụng.

Điều đó cho thấy smartphone đang bước sang một giai đoạn mới: từ một thiết bị mà người dùng phải chủ động điều khiển sang một thiết bị có khả năng hiểu người dùng và hỗ trợ họ chủ động hơn.

Smartphone sẽ hiểu ngữ cảnh thay vì chỉ nhận lệnh

Hiện nay, phần lớn ứng dụng AI trên smartphone vẫn hoạt động theo cách khá đơn giản. Người dùng mở ứng dụng, đặt câu hỏi hoặc đưa ra yêu cầu, sau đó AI mới bắt đầu xử lý.

Điện thoại tương lai có thể hoạt động khác.

AI có thể biết người dùng đang làm gì, đang ở đâu, cuộc trò chuyện đang nói về vấn đề nào và những thông tin nào có liên quan. Từ đó, máy có thể đưa ra gợi ý mà không nhất thiết người dùng phải bắt đầu bằng một câu lệnh cụ thể.

Chẳng hạn, khi nhận được tin nhắn về một cuộc hẹn, AI có thể nhận biết thời gian và địa điểm, sau đó đề xuất thêm lịch vào ứng dụng Calendar. Khi người dùng chuẩn bị đi du lịch, AI có thể tổng hợp thông tin chuyến bay, khách sạn và lịch trình từ nhiều ứng dụng khác nhau.

Đó là sự khác biệt quan trọng giữa trợ lý AI và một trợ lý thực sự hữu ích.

AI không chỉ trả lời câu hỏi mà còn phải hiểu việc người dùng đang muốn hoàn thành.

Smartphone có thể trở thành "trợ lý cá nhân" thực sự

Google đang gọi hướng tiếp cận mới trên Pixel là Gemini Intelligence, trong đó AI được đưa sâu vào thiết bị và có khả năng cung cấp hỗ trợ mang tính cá nhân, chủ động hơn.

Nếu xu hướng này tiếp tục, người dùng có thể không còn phải mở từng ứng dụng để thực hiện một công việc.

Ví dụ, thay vì tự tìm một bức ảnh trong thư viện, mở ứng dụng chỉnh sửa, nhập nội dung và gửi cho bạn bè, người dùng chỉ cần nói điều mình muốn. AI sẽ tự xác định ảnh phù hợp, chỉnh sửa và chuẩn bị nội dung để gửi.

Điện thoại khi đó không còn đơn thuần là công cụ để chạy ứng dụng.

Nó trở thành lớp trung gian kết nối người dùng với các ứng dụng và dịch vụ phía sau.

Camera trên smartphone sẽ ngày càng phụ thuộc vào AI

Camera trên smartphone cũng là một trong những lĩnh vực được AI thay đổi mạnh nhất.

Thực tế, AI đã có mặt trong camera từ nhiều năm qua. Điện thoại có thể nhận diện khuôn mặt, cảnh vật, điều kiện ánh sáng và tự động điều chỉnh thông số chụp.

Nhưng thế hệ AI mới có thể đi xa hơn.

Trên Pixel 11, Google tiếp tục kết hợp Tensor G6 với hệ thống camera để cải thiện khả năng chụp thiếu sáng, xử lý hình ảnh và zoom. Chip mới cũng được sử dụng để tăng tốc các tác vụ xử lý hình ảnh ngay trên điện thoại.

Trong tương lai, người dùng có thể không cần hiểu nhiều về nhiếp ảnh. AI sẽ tự quyết định nên chụp ở chế độ nào, lấy nét vào đâu, xử lý ánh sáng ra sao và lựa chọn khoảnh khắc đẹp nhất trong một đoạn video.

Nói cách khác, cuộc đua camera có thể dần chuyển từ "phần cứng tốt đến đâu" sang "AI xử lý tốt đến đâu".

AI sẽ được xử lý ngay trên smartphone nhiều hơn

Một thay đổi quan trọng khác là AI sẽ ngày càng được đưa từ máy chủ đám mây xuống thiết bị.

Điều này đòi hỏi smartphone phải có những bộ xử lý chuyên dụng cho AI. Tensor G6 trên Pixel 11 là một ví dụ. Google cho biết chip này có bộ xử lý chuyên dụng cho AI (TPU) được nâng cấp, giúp xử lý các tác vụ AI trên thiết bị nhanh hơn đáng kể và tiết kiệm năng lượng hơn.

Xử lý AI ngay trên điện thoại mang lại một số lợi ích rõ ràng.

Thứ nhất là tốc độ. Người dùng không phải chờ dữ liệu được gửi lên máy chủ rồi nhận kết quả trả về.

Thứ hai là khả năng hoạt động khi không có Internet đối với những tác vụ được hỗ trợ.

Thứ ba, và có lẽ quan trọng nhất, là quyền riêng tư. Những dữ liệu nhạy cảm như nội dung tin nhắn, hình ảnh hoặc thông tin cá nhân có thể được xử lý ngay trên thiết bị thay vì phải gửi toàn bộ lên máy chủ.

Đây sẽ là một trong những hướng cạnh tranh quan trọng giữa các nhà sản xuất chip và smartphone trong những năm tới.

Smartphone sẽ biết người dùng cần gì trước khi được hỏi?

Đây có thể là bước thay đổi lớn nhất.

Một chiếc smartphone thông thường chỉ phản ứng sau khi người dùng thao tác. Nhưng smartphone tích hợp AI sâu có thể chuyển sang mô hình chủ động hỗ trợ.

Ví dụ, nếu người dùng thường xuyên đến một địa điểm vào một thời điểm nhất định, AI có thể nhắc lịch hoặc cung cấp thông tin giao thông. Nếu một chuyến bay sắp khởi hành, AI có thể đưa thông tin chuyến bay lên màn hình mà người dùng không cần tìm kiếm.

Tương tự, AI có thể nhận biết một cuộc trò chuyện đang đề cập đến một nhà hàng và đề xuất địa điểm, giờ mở cửa hoặc đường đi.

Google cũng đang đưa cách tiếp cận chủ động này sang các thiết bị khác trong hệ sinh thái. Trên Pixel Watch 5, Gemini được thiết kế để đưa ra những thông tin và gợi ý phù hợp với ngữ cảnh, chẳng hạn hỗ trợ các tác vụ mà người dùng trước đây phải tự tìm kiếm trên điện thoại.

Điều này cho thấy tương lai có thể không chỉ là AI trên điện thoại, mà là AI hiểu toàn bộ hệ sinh thái thiết bị của người dùng.

Khi Gemini có thể hoạt động trên điện thoại, đồng hồ thông minh, tai nghe, kính thông minh và các thiết bị khác, người dùng sẽ không nhất thiết phải lấy điện thoại ra mỗi khi cần thông tin.

Một câu hỏi có thể được đặt ra qua tai nghe. Một thông báo có thể xuất hiện trên đồng hồ. Kính thông minh có thể cung cấp thông tin ngay trước mắt. Điện thoại đóng vai trò như trung tâm kết nối và xử lý phía sau.

Google đang đồng thời mở rộng AI sang nhiều loại thiết bị, cho thấy smartphone có thể chỉ là một thành phần trong hệ sinh thái điện toán cá nhân mới.

Nhưng AI càng thông minh, vấn đề quyền riêng tư càng được quan tâm

Sự tiện lợi cũng đi kèm với một câu hỏi quan trọng: AI cần biết bao nhiêu về người dùng để có thể hỗ trợ họ tốt như vậy?

Một trợ lý AI càng hiểu rõ người dùng thì càng cần tiếp cận nhiều dữ liệu hơn: lịch trình, vị trí, tin nhắn, email, hình ảnh, danh bạ và thói quen sử dụng.

Đây là lý do khả năng xử lý AI ngay trên thiết bị và các công nghệ bảo mật sẽ trở thành yếu tố quan trọng không kém hiệu năng.

Google cho biết Pixel 11 kết hợp Tensor G6 với chip bảo mật Titan M3, đồng thời đưa thêm các cơ chế bảo vệ dữ liệu vào thiết bị.

Trong tương lai, người dùng có thể sẽ không chỉ hỏi một chiếc điện thoại "AI mạnh đến đâu?", mà còn phải quan tâm "AI biết những gì về tôi và dữ liệu đó được xử lý ở đâu?"

Cuộc đua smartphone sẽ thay đổi

AI không khiến những yếu tố truyền thống của smartphone biến mất. Màn hình, camera, pin, thiết kế và hiệu năng vẫn rất quan trọng.

Nhưng AI đang tạo ra một lớp trải nghiệm mới nằm phía trên tất cả những thành phần đó.

Camera tốt hơn giúp người dùng chụp ảnh đẹp hơn. Chip mạnh hơn giúp ứng dụng chạy nhanh hơn. Nhưng AI có thể kết nối tất cả những khả năng đó để hoàn thành một công việc thay người dùng.

Trong vài năm tới, người dùng có thể không còn quan tâm quá nhiều đến việc điện thoại có bao nhiêu nhân CPU hay camera bao nhiêu megapixel. Điều họ quan tâm có thể đơn giản hơn: Chiếc điện thoại này có thực sự hiểu tôi và giúp tôi tiết kiệm thời gian hay không?

Lúc đó, smartphone sẽ không còn chỉ là một thiết bị để gọi điện, nhắn tin, chụp ảnh hay chạy ứng dụng mà nó sẽ trở thành một trợ lý AI cá nhân luôn ở bên người dùng./.

Phan Văn Hòa