Tự hào quá khứ - Vững bước tương lai
Sự kiện Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã lùi xa trong dòng chảy lịch sử, nhưng tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” vẫn còn nguyên giá trị. Đó không chỉ là bài học về một cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền, mà còn là lời nhắc nhở mỗi thế hệ người Việt Nam phải biết tự tin vào sức mình, chủ động nắm bắt thời cơ, đoàn kết để vượt qua thử thách và kiến tạo tương lai đất nước. Bài học tự quyết vận mệnh dân tộc
Nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường
******
Sự kiện Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã lùi xa trong dòng chảy lịch sử, nhưng tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” vẫn còn nguyên giá trị. Đó không chỉ là bài học về một cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền, mà còn là lời nhắc nhở mỗi thế hệ người Việt Nam phải biết tự tin vào sức mình, chủ động nắm bắt thời cơ, đoàn kết để vượt qua thử thách và kiến tạo tương lai đất nước.
Cách mạng Tháng Tám không chỉ là mốc son chói lọi trong lịch sử, sâu xa hơn, đó là cuộc tự khẳng định của ý chí Việt Nam. Sau nhiều năm sống dưới ách thực dân, phát xít, nhân dân ta hiểu rằng, tự do không thể là món quà được ban phát. Không ai có thể thay một dân tộc quyết định số phận của chính mình. Muốn có độc lập thật sự, trước hết dân tộc ấy phải tự đứng lên. Bởi vậy, lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” đã trở thành kết tinh của cả một tư tưởng lớn. Câu nói ấy giản dị nhưng chứa đựng nhận thức sâu sắc về con đường giải phóng dân tộc, phải dựa vào dân, tin ở dân, khơi dậy sức dân và tổ chức sức mạnh ấy thành hành động cách mạng.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là kết quả của một quá trình chuẩn bị lâu dài, bền bỉ và kiên nhẫn. Nhìn lại, ta càng thấy cái hay và cái đúng trong đường lối của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là không rơi vào ảo tưởng chờ đợi bên ngoài, cũng không hành động nóng vội khi chưa đủ điều kiện.
Khi thời cơ lịch sử xuất hiện, sức mạnh ấy đã bùng lên. Từ thành thị đến nông thôn, từ miền núi đến đồng bằng, hàng triệu người dân cùng đứng dậy. Cách mạng Tháng Tám vì thế để lại một bài học căn bản, vận mệnh dân tộc không thể gửi gắm cho người khác. Hợp tác quốc tế là cần thiết, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè thế giới là quan trọng, nhưng cái gốc vẫn phải là nội lực.
Thời cơ không tự biến thành thành công. Thời cơ chỉ có ý nghĩa với những ai đã chuẩn bị đủ năng lực để đón nhận nó. Nếu không có lực lượng chính trị được xây dựng từ trước, không có niềm tin của nhân dân, không có sự lãnh đạo thống nhất và quyết đoán, thời cơ dù xuất hiện cũng có thể trôi qua trong tiếc nuối.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Đó là điểm làm nên giá trị vượt thời gian của Cách mạng Tháng Tám. Cuộc cách mạng ấy cho thấy sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tầm nhìn chiến lược và hành động kịp thời; giữa chuẩn bị lâu dài và quyết đoán trong thời khắc quyết định; giữa vai trò lãnh đạo của Đảng và sức mạnh sáng tạo của nhân dân.
Nhân dân là chủ thể của lịch sử. Nhưng sức mạnh nhân dân không tự nhiên chuyển hóa thành thắng lợi nếu không được khơi dậy, tổ chức và dẫn dắt. Trong Cách mạng Tháng Tám, lòng yêu nước không còn là cảm xúc riêng lẻ của từng người, mà trở thành ý chí chung của cả dân tộc. Nông dân, công nhân, trí thức, thanh niên, phụ nữ, đồng bào các dân tộc, tôn giáo khác nhau đã cùng gặp nhau ở một điểm chung là khát vọng độc lập. Chính khát vọng ấy làm nên sức mạnh đoàn kết - điều kiện sống còn của một dân tộc trong những thời điểm bước ngoặt.
Hơn 80 năm đã trôi qua, đất nước hôm nay đã khác rất xa so với mùa Thu năm 1945. Việt Nam không còn là một dân tộc thuộc địa nghèo nàn, bị gạt ra bên lề thế giới. Từ một đất nước phải đấu tranh để giành quyền tồn tại độc lập, chúng ta đã bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển, với khát vọng xây dựng một quốc gia phồn vinh, hạnh phúc.
Nhưng lịch sử không bao giờ chỉ để hoài niệm. Nếu thế hệ ông cha có tháng Tám đứng lên giành chính quyền, thì thế hệ hôm nay cũng có một tháng Tám của riêng mình. Đó là những thời điểm đất nước đứng trước cơ hội lớn để tạo ra bước chuyển mới, là lúc mỗi người Việt Nam phải tự hỏi mình sẽ đóng góp gì cho tương lai phồn vinh của dân tộc.
Tháng Tám của hôm nay không còn là tiếng trống khởi nghĩa, mà là cuộc vươn lên trong khoa học, công nghệ, trong chuyển đổi số, trong đổi mới sáng tạo, trong nâng cao năng suất lao động, trong xây dựng một nền kinh tế tự chủ và có sức cạnh tranh cao.
Đất nước đang đứng trước nhiều thời cơ lớn. Cuộc cách mạng công nghiệp mới mở ra khả năng để những quốc gia đi sau có thể bứt phá nếu biết chọn đúng hướng. Hội nhập quốc tế đem lại không gian phát triển rộng hơn. Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao. Lớp người trẻ Việt Nam hôm nay năng động, ham học hỏi, có khả năng tiếp cận tri thức toàn cầu nhanh hơn bất cứ thế hệ nào trước đây.
Tuy nhiên, cơ hội lớn luôn đi cùng thách thức lớn. Cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng gay gắt. Khoảng cách công nghệ có thể khiến một đất nước tụt lại rất nhanh. Biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, an ninh mạng, già hóa dân số, nguy cơ phụ thuộc vào bên ngoài trong những lĩnh vực then chốt đều đặt ra những yêu cầu mới về năng lực tự chủ quốc gia.
Trong bối cảnh ấy, bài học “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” cần được hiểu bằng ngôn ngữ của thời đại mới. Hôm nay, “tự giải phóng” là giải phóng mình khỏi tư duy trông chờ, khỏi tâm lý bằng lòng với mức trung bình, khỏi thói quen làm theo lối cũ. Đó là giải phóng năng lực sáng tạo của người Việt, khơi thông nguồn lực xã hội, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên trong từng cá nhân, từng doanh nghiệp, từng địa phương.
Tự lực, tự cường không có nghĩa là khép cửa với thế giới. Ngược lại, càng hội nhập sâu càng phải có nội lực mạnh. Một nền kinh tế muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào lao động giá rẻ, tài nguyên sẵn có hay vốn đầu tư FDI. Đất nước muốn vươn mình phải có doanh nghiệp Việt mạnh, công nghệ do người Việt làm chủ, nguồn nhân lực chất lượng cao, thể chế khuyến khích sáng tạo và một xã hội biết trọng dụng người tài.
Với mỗi người trẻ, tinh thần ấy bắt đầu từ những việc rất cụ thể, học thật, làm thật, sống có trách nhiệm, dám nghĩ lớn và dám đi đến cùng với lựa chọn của mình. Yêu nước hôm nay không chỉ là cảm xúc tự hào khi nhìn lá cờ Tổ quốc, mà còn là năng lực làm việc nghiêm túc, là khát vọng đóng góp, là sự chính trực trong nghề nghiệp, là ý chí không chịu thua kém bạn bè năm châu.
Từ mùa Thu năm 1945 đến kỷ nguyên vươn mình hôm nay là một hành trình dài, nhưng có một tinh thần không thay đổi: Tương lai Việt Nam phải do chính người Việt Nam chủ động kiến tạo. Tự hào lịch sử không phải để ngủ quên trong chiến thắng, mà để thêm vững vàng trước những lựa chọn mới. Hiểu lịch sử không phải để lặp lại quá khứ, mà để tiếp nối bản lĩnh đã làm nên quá khứ ấy.
Cách mạng Tháng Tám nhắc chúng ta rằng, dân tộc Việt Nam đã từng làm được những điều tưởng như không thể khi biết đoàn kết, biết tin vào mình và biết hành động đúng lúc. Hôm nay, trong công cuộc xây dựng đất nước giàu mạnh, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Mỗi thế hệ đều có một tháng Tám của riêng mình. Và tháng Tám của thế hệ hôm nay chính là dám nhận lấy trách nhiệm đưa Việt Nam bước vào tương lai bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng.