Nợ công Mỹ lần đầu tiên vượt mốc lịch sử 40.000 tỷ USD
Bộ Ngân khố Mỹ ngày 19/8 xác nhận tổng nợ công của nước này đã chính thức vượt mốc 40.000 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với các dự báo trước đó. Sự gia tăng nhanh chóng của các khoản nợ xuất phát từ chi phí trả lãi tăng cao, chi tiêu quốc phòng mở rộng cùng áp lực tài khóa ngày càng lớn, làm dấy lên những lo ngại về tính bền vững của nền kinh tế số một thế giới.
Theo dữ liệu từ Bộ Ngân khố Mỹ, tổng dư nợ công tính đến hết ngày 18/8/2026 đã đạt mức 40,05 nghìn tỷ USD. Con số này vượt mốc dự báo 39,4 nghìn tỷ USD mà Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) đưa ra cho cuối năm tài chính 2026.
Sự gia tăng đột biến của nợ công Mỹ diễn ra trong bối cảnh chính phủ liên bang hoạt động trong tình trạng thâm hụt ngân sách và phải vay tiền để trang trải các nghĩa vụ tài chính, bao gồm tác động từ các chính sách thuế quan bị hủy bỏ và các khoản chi tiêu quốc phòng tăng cao liên quan đến xung đột tại Trung Đông.
Bà Jessica Riedl, chuyên gia nghiên cứu về ngân sách và thuế thuộc Viện Brookings, nhận định Mỹ đang duy trì mức thâm hụt khoảng 2.000 tỷ USD mỗi năm ngay cả trong những giai đoạn kinh tế không rơi vào khủng hoảng. Bà lưu ý rằng trong khi mức thâm hụt từ 3% đến 4% GDP từng khiến thị trường tài chính lo ngại, thì hiện nay con số này đã tiến gần đến mức 6% - 7% GDP.
Lãi suất và lạm phát duy trì ở mức cao đã đẩy chi phí trả nợ của chính phủ lên mức kỷ lục. Chi phí trả lãi hiện đã vượt qua nhiều khoản chi tiêu bắt buộc khác, buộc Washington phải tái cấp vốn cho các khoản nợ cũ với mức lãi suất cao nhất kể từ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.
Đầu tuần này, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ có kỳ hạn dài đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2007 do áp lực từ tâm lý lo ngại rủi ro tài khóa và tình hình địa chính trị. Mặc dù Bộ Ngân khố Mỹ đã có các biện pháp can thiệp nhằm ổn định thị trường trái phiếu vào sáng 19/8 giúp hạ nhiệt lợi suất, nhưng những lo ngại dài hạn của giới đầu tư vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn.
Bên cạnh chi phí quân sự và thâm hụt thương mại, sự gia tăng tự động của các khoản chi tiêu bắt buộc như An sinh Xã hội và Y tế (Medicare) do già hóa dân số cũng là động lực chính duy trì đà tăng nợ công.
Mặc dù tổng nợ công là một cột mốc mang tính biểu tượng, nhiều nhà kinh tế vẫn coi đây là những cột mốc cảnh báo các thị trường tài chính rằng họ cần xem xét lại vấn đề nợ công đang gia tăng.
Ông Caleb Quakenbush, Giám đốc phụ trách chính sách tài khóa tại Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (Bipartisan Policy Center), cho biết hoạt động vay nợ của chính quyền liên bang đã tăng vọt trong cuộc Đại Suy thoái (2007-2009) và tiếp tục gia tăng sau các biện pháp ứng phó của chính phủ đối với đợt suy thoái do đại dịch COVID-19 gây ra. Tuy nhiên, ông cho rằng Quốc hội và chính quyền Mỹ vẫn chưa có giải pháp hiệu quả hoặc bền vững để xử lý quỹ đạo chi tiêu hiện tại. Ông cũng cảnh báo về những bất ổn xoay quanh "mức độ vay nợ chưa từng có tiền lệ mà nước Mỹ đang chứng kiến hiện nay". Đồng thời lưu ý rằng thị trường trái phiếu có thể đối mặt với những thách thức lớn trong kịch bản xảy ra khủng hoảng.
Dù chính quyền Mỹ từng đặt mục tiêu đưa thâm hụt ngân sách về mức 3% GDP, thực tế hiện tại cho thấy lãi suất vay tiêu dùng, vay mua nhà và chi phí đầu tư của doanh nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp tục chịu áp lực gia tăng trong thời gian tới.