Nêu gương cán bộ, đảng viên: Nền tảng xây dựng văn hóa công vụ

Một buổi sáng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Thành, ông Phan Đình Thắng, ở xóm Văn Mỹ, đến làm thủ tục cho tặng quyền sử dụng đất cho con. Qua kiểm tra, cán bộ tiếp nhận phát hiện một số thông tin trong hồ sơ chưa chính xác. Thay vì hướng dẫn người dân mang hồ sơ về chỉnh sửa rồi quay lại vào ngày khác, cán bộ tranh thủ lúc Trung tâm chưa đông người, hỗ trợ đánh máy lại hợp đồng, hướng dẫn các bên kiểm tra, ký và hoàn tất chứng thực ngay trong buổi sáng.

Ông Phan Đình Thắng chia sẻ: “Bây giờ đến làm thủ tục hành chính, được cán bộ tận tình hỗ trợ, không chỉ được giải quyết nhanh công việc mà người dân đỡ mất thời gian, không bị áp lực tâm lý nữa”.

Ở Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Thành, những câu chuyện như vậy không phải cá biệt. Có trường hợp, khi kê khai hồ sơ cho tặng, chuyển nhượng, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn sai sót, cán bộ vừa hỗ trợ in, điền lại thông tin, vừa hướng dẫn từng vị trí cần ký. Nhiều thủ tục như cấp trích lục bản sao giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, khai tử từ sổ hộ tịch; chứng thực chữ ký, hợp đồng, giao dịch... được giải quyết nhanh chóng.

Ngoài trách nhiệm giải quyết thủ tục hành chính tại trung tâm, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Thành Lê Thị Quyên cho biết: Hàng ngày, qua nhóm Zalo của trung tâm được kết nối đến người dân, khi có người già, khuyết tật và người ốm đau phát sinh thủ tục hành chính mà không đến được trung tâm, thì cán bộ, công chức sẽ trực tiếp hỗ trợ tận nhà.

Không chỉ trong thực hiện thủ tục hành chính, tinh thần trách nhiệm, lấy hiệu quả công việc và sự hài của nhân dân được xã Yên Thành cụ thể hóa từng nhiệm vụ chính trị.

Đồng chí Nguyễn Văn Dương - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Yên Thành cho rằng: Trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc ở cấp xã rất lớn, đòi hỏi cán bộ, công chức không chỉ “làm đúng” mà phải “làm nhanh, làm hết trách nhiệm và tạo ra sản phẩm cụ thể”. Bởi vậy, xây dựng văn hóa công vụ phải bắt đầu từ việc nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự tận tuỵ với công việc được giao với kết quả cụ thể. Trách nhiệm được đặt trong quy trình rõ ràng: “Giao việc - giải trình - đánh giá - xử lý hoặc ghi nhận”.

Trên cơ sở phiếu giao việc của lãnh đạo UBND xã, từng bộ phận, từng vị trí công tác cụ thể hóa nhiệm vụ theo tháng, theo tuần. Công việc phải có sản phẩm cụ thể, có thể định lượng và kiểm đếm. Ví như cán bộ địa chính, không chỉ được giao nhiệm vụ chung mà phải xác định rõ số lượng hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, từng trường hợp phải xử lý và thời hạn hoàn thành. Khi nhiệm vụ được lượng hóa, trách nhiệm cá nhân cũng trở nên rõ ràng. Công việc chậm phải giải trình; nếu nguyên nhân khách quan thì tập trung tháo gỡ, nếu nguyên nhân chủ quan thì kiểm điểm, xử lý. Ngược lại, những cán bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được suy tôn, biểu dương, khen thưởng theo quý.

“

Xây dựng văn hóa công vụ phải bắt đầu từ việc nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự tận tuỵ với công việc được giao với kết quả cụ thể. Trách nhiệm được đặt trong quy trình rõ ràng: “Giao việc - giải trình - đánh giá - xử lý hoặc ghi nhận”.

Đồng chí Nguyễn Văn Dương - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Yên Thành

Đáng chú ý, Yên Thành đang hình thành “văn hóa xin lỗi” trong thực thi công vụ. Nếu cán bộ, công chức để chậm hồ sơ do nguyên nhân chủ quan, không trả lời kịp thời hoặc không thông tin rõ cho người dân thì phải có văn bản xin lỗi.

“Đây không đơn thuần là một thủ tục hành chính mà là cách để mỗi cán bộ nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình. Người đứng đầu cũng không chỉ yêu cầu cấp dưới làm tốt mà phải tạo dựng môi trường dân chủ, công bằng, lắng nghe và tháo gỡ những khó khăn chính đáng của cán bộ. Nêu gương phải được thể hiện cả ở cách người đứng đầu nhận trách nhiệm, tổ chức công việc và bảo đảm sự công bằng trong đánh giá cán bộ”, Chủ tịch UBND xã Yên Thành nhấn mạnh.

Từ xây dựng văn hoá công vụ bằng trách nhiệm đã góp phần tạo chuyển biến trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở Yên Thành, nhất là trong giải quyết các việc khó, điểm nghẽn trong giải ngân vốn đầu tư công, giải phóng mặt bằng.

Riêng trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Yên Thành gắn trách nhiệm với làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu theo phương châm “Đúng - Đủ - Sạch - Sống”. Đến ngày 20/8/2026, toàn xã đã rà soát 44.870 thửa đất, trong đó 33.150 thửa hoàn thành chuẩn hóa, đạt 73,9%.

Lan toả từ sự nêu gương của người đứng đầu

Cùng hướng đến xây dựng văn hóa công vụ bằng trách nhiệm, xã Đông Hiếu đang chuyển từ yêu cầu chung về “nâng cao ý thức” sang cá thể hóa trách nhiệm và kiểm soát bằng kết quả. Mỗi nhiệm vụ được giao đều xác định người chủ trì, người phối hợp, thời hạn hoàn thành và sản phẩm đầu ra. Cán bộ được giao việc phải theo đến cùng, không để xảy ra tình trạng công việc “đúng quy trình” nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phục vụ Nhân dân.

Theo đồng chí Nguyễn Hữu Hào - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Đông Hiếu: Xây dựng văn hóa công vụ trước hết phải làm cho mỗi cán bộ hiểu rằng mỗi nhiệm vụ được giao đều gắn với một trách nhiệm cá nhân và mỗi hồ sơ của người dân đều cần được giải quyết đến cùng. Vì vậy, xã không chỉ giao việc mà phải theo dõi tiến độ, kiểm tra kết quả và xác định rõ nguyên nhân khi công việc chậm. Việc khó không được né tránh; nếu vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo, tham mưu hướng xử lý, tuyệt đối không để người dân phải đi lại nhiều lần chỉ vì cán bộ chưa làm hết trách nhiệm.

Đông Hiếu thành lập tổ công tác theo dõi phản ánh, kiến nghị của người dân; định kỳ rà soát hồ sơ chậm, hồ sơ phải bổ sung nhiều lần và những lĩnh vực phát sinh nhiều phản ánh để xác định nguyên nhân, trách nhiệm để giải quyết đến cùng vấn đề.

Ở Đông Hiếu, trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu cũng được đặt ở vị trí “then chốt”; từ đi đầu về kỷ luật, giờ giấc, tác phong, tinh thần phối hợp và thái độ phục vụ Nhân dân để lan toả. Người đứng đầu không chỉ giao việc mà phải theo dõi, kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm đối với những nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách.

“

Xây dựng văn hoá công vụ, trước hết là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu phải đặt ở vị trí “then chốt”; từ đi đầu về kỷ luật, giờ giấc, tác phong, bám việc, sát việc, lấy hiệu quả công việc làm thước đo để lan toả. Người đứng đầu không chỉ giao việc mà phải theo dõi, kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm đối với những nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách.

Đồng chí Nguyễn Hữu Hào - Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Đông Hiếu

Cùng với nêu gương, xã thực hiện nguyên tắc “khen thưởng kịp thời - nhắc nhở đúng người, đúng việc - xử lý nghiêm nếu vi phạm”. Những cán bộ có sáng kiến, giải quyết công việc nhanh, hiệu quả, được biểu dương, đưa vào đánh giá, xếp loại. Ngược lại, những trường hợp chậm trễ, né tránh, đùn đẩy, thiếu trách nhiệm hoặc có thái độ không chuẩn mực phải được nhắc nhở, phê bình, yêu cầu khắc phục và xem xét trách nhiệm.

Tinh thần “việc đến đâu, xử lý đến đó; việc khó phải báo cáo, không được né tránh” được thể hiện rõ trong nhiệm vụ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xã Đông Hiếu xác định phương châm “5 rõ": Rõ người - rõ việc - rõ tiến độ - rõ kết quả - rõ trách nhiệm, đồng thời thực hiện nguyên tắc “một lần bổ sung”, hồ sơ phải được kiểm tra, hướng dẫn đầy đủ ngay từ đầu, hạn chế tối đa việc người dân phải đi lại nhiều lần do cán bộ hướng dẫn thiếu hoặc chưa rõ.

Từ cách làm này, từ đầu năm 2026 đến ngày 22/8, xã Đông Hiếu đã tháo gỡ vướng mắc, cấp 115 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong công tác giải phóng mặt bằng, cách làm rõ người, rõ việc, bám sát từng trường hợp cũng góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án. Đối với tuyến đường tránh Quốc lộ 48 đoạn qua trung tâm Thái Hòa (cũ), phần đất nông nghiệp đã hoàn thành chi trả cho các hộ bị ảnh hưởng và bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.

Thực tiễn ở Yên Thành, Đông Hiếu cho thấy, văn hóa công vụ không phải là những khẩu hiệu chung chung mà được thể hiện ở thái độ tận tuỵ, trách nhiệm đối với công việc được giao bằng kết quả đo, đếm được. Đặt trong yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên càng có ý nghĩa quan trọng. Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới nhấn mạnh yêu cầu cán bộ phải tâm huyết, trách nhiệm, dấn thân, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; không gây phiền hà, sách nhiễu; nói đi đôi với làm và nêu gương trong công tác.

Các quy định về trách nhiệm nêu gương cũng được Nghệ An cụ thể hóa trong quy chế làm việc, chương trình công tác, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, quy tắc ứng xử và đánh giá cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, gắn với đánh giá, xếp loại cán bộ, đảng viên theo KPI.

Cùng với đó, yêu cầu nhiệm vụ của chính quyền địa phương 2 cấp cũng đang hình thành cung cách làm việc mới ở các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh. Đó là làm hết việc chứ không phải hết giờ; việc khó không né tránh; hồ sơ đến đâu xử lý đến đó; người dân cần thì hướng dẫn đến cùng để nhanh chóng giải quyết "việc dân".

Mai Hoa