Từ vòng tay người lính đến giảng đường đại học
Từ một cậu bé người Mông có nguy cơ phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình, Thò Bá Xa đã được Đồn Biên phòng Nậm Càn dang tay đón nhận, nuôi dưỡng và chắp cánh ước mơ đến trường. Bằng nghị lực và tinh thần vượt khó, chàng trai trẻ bản Thăm Hín đã viết nên một dấu mốc đẹp: Trở thành người con nuôi đầu tiên của đơn vị đỗ đại học, chuẩn bị khoác lên mình màu xanh áo lính.
.png)
Khánh Ly - Trình bày: Hồng Toại • 2/9/2026
*****
Từ một cậu bé người Mông có nguy cơ phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình, Thò Bá Xa đã được Đồn Biên phòng Nậm Càn dang tay đón nhận, nuôi dưỡng và chắp cánh ước mơ đến trường. Bằng nghị lực và tinh thần vượt khó, chàng trai trẻ bản Thăm Hín đã viết nên một dấu mốc đẹp: Trở thành người con nuôi đầu tiên của đơn vị đỗ đại học, chuẩn bị khoác lên mình màu xanh áo lính.
Những ngày đầu tháng 9, trong căn nhà nhỏ ở bản Thăm Hín, xã Na Ngoi, Thò Bá Xa tất bật chuẩn bị hành trang cho một chặng đường mới. Quần áo, sách vở, những vật dụng cần thiết cho cuộc sống sinh viên được em cẩn thận sắp xếp.
Sau kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, Xa sẽ rời bản làng, lên đường nhập học tại Trường Sĩ quan Lục quân 1.
Với chàng trai người Mông sinh năm 2008, đó là khoảnh khắc đặc biệt. Một giấc mơ tưởng như xa vời ngày nào nay đang dần trở thành hiện thực.
Nhưng trong niềm vui ấy, Xa vẫn nhớ về những ngày tháng đã qua, nhớ những người bố nuôi mang quân hàm xanh đã đồng hành với mình từ những năm tháng đầu đời học sinh.
Năm 2019, khi ấy Xa mới là cậu bé 11-12 tuổi. Bố mất sớm, mẹ đi bước nữa. Xa và người anh sinh năm 2006 phải nương nhờ gia đình bác ruột là ông Thò Bá Phia ở bản Thăm Hín.
Cuộc sống vốn đã khó khăn. Gia đình bác đông con, mọi sinh kế trông vào nương rẫy. Giữa những thiếu thốn ấy, con đường đến trường của Xa ngày càng trở nên chông chênh.
Đúng lúc ấy, những người lính Đồn Biên phòng Nậm Càn đã đến và đón nhận em về nuôi dưỡng, chăm sóc tại Đồn theo chương trình “Con nuôi biên phòng”. Cùng được nhận nuôi thời điểm đó còn có Xồng Bá Tu, sinh năm 2008, cùng học tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nậm Càn.
Từ đây, cuộc sống của Xa bước sang một trang khác.
Ở Đồn Biên phòng Nậm Càn, những người lính vừa làm cha, vừa làm thầy. Các anh chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ, hướng dẫn việc học, rèn luyện nền nếp và dạy các em cách ứng xử, cách sống có trách nhiệm.
Xa vẫn nhớ những buổi tối được các chú ngồi bên hướng dẫn từng bài học. Trung tá Nguyễn Xuân Hóa, khi đó là Đội trưởng Đội Vận động quần chúng Đồn Biên phòng Nậm Càn (nay là Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Mỹ Lý), là một trong những người đồng hành với em từ những ngày đầu.
Sau đó, khi Trung tá Hóa chuyển công tác, Đại úy Nguyễn Kim Trọng tiếp tục đảm nhiệm việc kèm cặp, động viên em học tập. Còn cán bộ quân y Hoàng Anh Chung hàng ngày đưa Xa đến trường rồi đón về, bất kể nắng hay mưa.
.jpg)
Các bác, các chú tận tâm chăm sóc chúng em từng bữa ăn, giấc ngủ đến học hành, dạy nói lời hay, làm việc tốt và cả cách đối nhân xử thế. Nhờ tình yêu thương của các chú, 4 năm cấp 2 em đều là học sinh giỏi toàn diện, được phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần”.
Em Thò Bá Xa
Với một cậu bé từng mặc cảm vì hoàn cảnh gia đình, những điều giản dị ấy có ý nghĩa đặc biệt.
Ngày mới về đơn vị, Xa là cậu bé nhỏ, gầy, đen và khá nhút nhát. Nhưng dần dần cháu cởi mở, năng động, nhanh nhẹn hơn. Xa nghiêm chỉnh chấp hành giờ giấc, quy định của đơn vị và có nhiều tiến bộ trong học tập. Cháu là một cậu bé ngoan, có tố chất và chịu khó…”.
Trung tá Nguyễn Xuân Hóa - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Mỹ Lý
Không phụ sự chăm sóc, kỳ vọng của những người bố nuôi, Xa miệt mài học tập. Từ một cậu bé đứng trước nguy cơ bỏ học, những năm cấp 2 em đều đạt danh hiệu học sinh giỏi và thi đỗ vào Trường PTTH Dân tộc nội trú tỉnh Nghệ An.
Ba năm học THPT là ba năm Xa rời bản, sống và học tập trong môi trường mới. Nhưng khoảng cách không làm tình cảm giữa em với những người bố nuôi vơi đi.
Các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Càn vẫn thường xuyên thay nhau đến thăm. Khi thì mua cho em bộ quần áo, đôi giày mới; khi là những lời hỏi han, động viên; có khi chỉ là một cuộc trò chuyện ngắn nhưng đủ để Xa biết rằng, phía sau mình luôn có những người dõi theo, quan tâm.
Những chuyến ghé thăm ấy không chỉ mang đến cho Xa sự hỗ trợ về vật chất mà quan trọng hơn là cảm giác được yêu thương, tin tưởng, đồng hành.
Từ tình yêu thương đó, cậu học trò vùng biên ngày càng trưởng thành. Em không còn mặc cảm về hoàn cảnh của mình, thay vào đó là sự tự tin và khát vọng vươn lên.
Tình yêu với màu xanh áo lính cũng được gieo vào suy nghĩ của Thò Bá Xa từ những năm tháng sống trong mái ấm biên phòng, em ấp ủ ước mơ: Sau này trở thành người lính giống như các bác, các chú.
Ban đầu, Xa dự định thi vào Học viện Biên phòng. Đó là lựa chọn tự nhiên với một cậu bé trưởng thành từ Đồn Biên phòng Nậm Càn.
Thế nhưng, năm 2026, Học viện Biên phòng không còn tuyển sinh khối A01, trong khi đây là tổ hợp Xa theo học. Không từ bỏ ước mơ, em quyết định lựa chọn Trường Sĩ quan Lục quân 1 để tiếp tục con đường trở thành sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ước mơ ấy được Xa chia sẻ với những người bố nuôi, đặc biệt là Đại úy Và Bá Tu, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng Đồn Biên phòng Nậm Càn.
“Các chú động viên em cố gắng học tập, giữ gìn sức khỏe để thực hiện ước mơ”, Xa kể.
Lời động viên ấy trở thành động lực để cậu học trò vùng biên bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Kết quả, Xa đạt 25,83 điểm, gồm cả điểm ưu tiên, đủ để trúng tuyển Trường Sĩ quan Lục quân 1.
Ngày nhận tin đỗ đại học cũng là một kỷ niệm mà Xa không thể quên.
Khi ấy em đang tranh thủ đi làm thêm ở Hải Phòng. Biết tin mình trúng tuyển, Xa vội bắt xe về quê. Vừa đặt chân xuống bản, em chạy ngay vào Đồn Biên phòng Nậm Càn để báo tin cho những người bố nuôi.
“Các bác, các chú ai cũng vui mừng, phấn khởi và động viên em học tập thật tốt”, Xa kể, nụ cười vẫn còn nguyên trên gương mặt.
Niềm vui ấy không chỉ của riêng Xa, mà còn là niềm vui, niềm tự hào của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Càn - những người đã nhiều năm dõi theo từng bước trưởng thành của con nuôi.
Theo Thượng tá Lương Trọng Thủy - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Nậm Càn, ngoài nhận nuôi các em nhỏ dân tộc Mông có hoàn cảnh khó khăn theo mô hình “Con nuôi biên phòng”, đơn vị còn đỡ đầu một số em theo chương trình “Nâng bước em tới trường”.
Những việc làm ấy góp phần nâng cao dân trí, tăng cường tình đoàn kết, gắn bó quân dân, đồng thời xây dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc.
“Thò Bá Xa là con nuôi biên phòng đầu tiên của Đồn đỗ đại học. Hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng cháu luôn nỗ lực vươn lên. Đơn vị rất mừng và mong cháu tiếp tục học tập, rèn luyện tốt để sau này trở thành người có ích cho xã hội”, Thượng tá Lương Trọng Thủy chia sẻ.
Trong những ngày mùa Thu, khi cả nước hướng về Quốc khánh 2/9, Đồn Biên phòng Nậm Càn tổ chức gặp mặt, chúc mừng Thò Bá Xa - người con nuôi đầu tiên của đơn vị đỗ đại học.
Không có những lời chúc quá hoa mỹ. Những người lính chỉ căn dặn Xa cố gắng học tập, rèn luyện, giữ gìn sức khỏe và sống xứng đáng với sự kỳ vọng của gia đình, quê hương.
Còn với Xa, hành trang bước vào giảng đường quân ngũ không chỉ có sách vở, quần áo và những vật dụng cần thiết. Em mang theo cả một miền ký ức về bản Thăm Hín, về những năm tháng ở Đồn Biên phòng Nậm Càn và tình yêu thương của những người bố nuôi.
“Em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện thật tốt, để sau này đem sức trẻ, kiến thức của mình về góp phần xây dựng quê hương vùng biên ngày càng giàu đẹp”, Xa nói.
Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thử thách. Từ bản làng vùng cao đến giảng đường quân ngũ là một hành trình dài. Nhưng cậu học trò người Mông ấy đã có một điểm tựa vững chắc: Ý chí được tôi luyện từ gian khó và tình yêu thương của những người lính nơi biên giới.
Sau kỳ nghỉ lễ, Xa sẽ rời bản Thăm Hín để bắt đầu một hành trình mới. Có thể rồi em sẽ đi qua những miền đất khác, gặp những người thầy khác, khoác lên mình màu xanh quân phục và bước vào những mùa huấn luyện khắc nghiệt.
Nhưng trong hành trang của tân sinh viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 chắc chắn sẽ có một điều không bao giờ thiếu: Tình yêu thương của những người bố mang quân hàm xanh - những người đã từng dang tay đón một cậu bé nghèo nơi biên giới và trao cho em niềm tin, động lực để bước tiếp.
