Nghệ An tăng tốc xử lý tài sản công dôi dư

Áp lực tiến độ xử lý ngày càng cao

Sau hơn 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, mặc dù tiến độ xử lý tài sản công trên địa bàn Nghệ An được đánh giá khá tốt, song vẫn còn một số trụ sở hành chính cấp xã ở khu vực các huyện cũ như Diễn Châu, Hoàng Mai, Quỳnh Lưu, Thái Hòa, Quỳ Hợp... chưa được đưa vào sử dụng, một số nơi vẫn trong tình trạng cửa đóng, then cài. Theo phản ánh của người dân, những công trình nhà cửa, kể cả các hạng mục và thiết bị mới được đầu tư, nếu không có người quản lý, sử dụng thường xuyên sẽ nhanh chóng xuống cấp, nhất là trong điều kiện thời tiết mưa bão.

Trao đổi với chúng tôi, đại diện Phòng Quản lý giá và Công sản, Sở Tài chính cho biết, trong một thời gian ngắn, việc kiểm kê, quản lý gần 5.000 cơ sở nhà, đất công là nhiệm vụ lớn, tạo áp lực không nhỏ đối với ngành Tài chính và chính quyền địa phương 2 cấp. Cũng theo Sở Tài chính, cùng với yêu cầu quản lý, việc kiểm kê đầy đủ để bàn giao và cho thuê tài sản, quá trình thực hiện phải nhanh chóng, kịp thời nhưng không được nóng vội, dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước. Bên cạnh đó, Chính phủ và Bộ Tài chính yêu cầu việc quản lý tài sản công không chỉ dừng ở hồ sơ, sổ sách mà khi bàn giao phải đúng chủ thể, sử dụng đúng mục đích, phát huy tối đa công năng và hiệu quả của tài sản.

Lãnh đạo UBND tỉnh cũng yêu cầu việc xử lý tài sản công phải thực hiện đến cùng, tức là phải xác định được đơn vị tiếp quản, quản lý và sử dụng; việc cho thuê, bán phải đúng quy định và phù hợp với thực tế.

Song song với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, cùng với những chỉ đạo quyết liệt về kiểm kê, bàn giao tài sản công, Trung ương và tỉnh liên tục ban hành các văn bản hướng dẫn phương án tổ chức xử lý, đồng thời đôn đốc tiến độ.

Mới đây, tại cuộc họp về xử lý tài sản dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, phường và xóm, bản ngày 13/8/2026, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương triển khai các giải pháp mạnh, chủ động và linh hoạt hơn. Cụ thể, tại Thông báo số 5769/TB-UBND ngày 20/8/2026, đồng chí Bùi Thanh An - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh giao các sở, ngành phối hợp với các địa phương hoàn thành xử lý dứt điểm 345 cơ sở dôi dư còn lại trước ngày 30/10/2026. Các địa phương phải xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không để xảy ra tình trạng trì trệ, chậm trễ.

Chủ động và linh hoạt xử lý các tình huống phát sinh

Ông Nguyễn Trung Long - Trưởng phòng Quản lý giá và Công sản, Sở Tài chính cho biết: Xuất phát từ thực tế quản lý công sản, áp lực về tiến độ và hiệu quả xử lý công sản dôi dư không chỉ do yêu cầu thực tiễn, thách thức về quản lý tài sản công giai đoạn chuyển giao mà còn là từ chỉ đạo, giao nhiệm vụ rất quyết liệt và dứt khoát của Chính phủ và UBND tỉnh.

Trong quá trình xử lý tài sản công, nhất là đất đai, do hành lang pháp lý chưa đầy đủ, thiếu cụ thể nên phát sinh không ít khó khăn, vướng mắc. Đơn cử là trường hợp xử lý một số cơ sở tại huyện Nghĩa Đàn cũ, sau khi được bàn giao tài sản, cùng với chuyển đổi cho một số đơn vị, UBND xã Nghĩa Đàn muốn cho doanh nghiệp thuê ngay từ đầu năm 2026 nhưng do chưa có mức giá cho thuê và cơ chế đấu giá quyền thuê nên không triển khai được.

Trong khi đó, tại xã Quỳnh Lưu, sau gần 1 năm bàn giao, ngày 25/8 vừa qua, UBND xã Quỳnh Lưu đấu giá quyền thuê 5 tài sản công là Trụ sở Kho bạc Nhà nước huyện, Trụ sở Viện Kiểm sát nhân dân huyện, Trụ sở Trạm Khuyến nông huyện và Trụ sở cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện. Sau đấu giá, có 3 cơ sở đã xác định được người thuê; còn lại 2 cơ sở là Trụ sở Trạm Khuyến nông và Trụ sở Kho bạc Nhà nước huyện chưa có người thuê và vướng thủ tục.

Tương tự, tại xã Hưng Nguyên, ông Hoàng Anh Tiến - Chủ tịch UBND xã cho hay: Sau khi được tỉnh bàn giao một số tài sản công, xã điều chuyển sắp xếp nội bộ và đang xây dựng phương án cho thuê một số trụ sở. Tuy nhiên, công thức tính giá cho thuê tài sản công hiện tại còn cao so với nhu cầu tại địa phương khiến nhiều người thuê còn e ngại.

Tại phường Thái Hòa, nhờ chủ động trong phương án xử lý, sau khi được bàn giao, phường đã điều chuyển trụ sở các phường Quang Phong, Quang Tiến, Long Sơn và Hòa Hiếu cho các đơn vị, qua đó phát huy hiệu quả sử dụng tài sản. Mới đây, UBND phường đã xây dựng Đề án quản lý và cho thuê tài sản công trình Ban Thường vụ Đảng ủy phường và mời Hội đồng thẩm định giá tư vấn để ký hợp đồng cho Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật nghề Việt Đức thuê trụ sở xã Nghĩa Hòa cũ làm địa điểm dạy nghề trong thời hạn 5 năm, với kinh phí 10 triệu đồng/tháng.

Theo tìm hiểu, UBND tỉnh đã bàn giao 87 cơ sở nhà, đất là các trụ sở cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh để quản lý, khai thác. Trong đó, 70 cơ sở nhà, đất được giao quản lý, khai thác theo quy định và 17 tài sản công để quản lý, khai thác.

Đầu năm 2026, Trung tâm đã hoàn thiện hồ sơ 12 khu đất thuận lợi đưa vào kế hoạch đấu giá năm 2026 và hiện đã trình Sở Nông nghiệp và Môi trường danh sách 30 khu đất để xác định giá khởi điểm cho thuê ngắn hạn.

Bên cạnh đó, Trung tâm đã lập phương án khai thác nhà, đất đối với 13/17 khu đất trình Sở thẩm định và xin ý kiến Chủ tịch UBND tỉnh theo quy định tại Nghị định 108/2024/NĐ-CP; đối với khu đất còn lại do mới tiếp nhận, Trung tâm đang hoàn tất hồ sơ để đưa vào khai thác.

Ông Cao Quang Trung - Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cho biết: Qua rà soát 87 cơ sở nhà đất được tỉnh giao quản lý và khai thác, Trung tâm nhận thấy một số vị trí như nhà văn hóa thôn bản hay cơ sở giáo dục, y tế ở vùng sâu, vùng xa không có tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội hay thương mại dịch vụ, dẫn đến khó quản lý cũng như đưa vào khai thác hiệu quả qua hình thức đấu giá hoặc cho thuê. Vì vậy, Trung tâm đã kiến nghị Sở Tài chính tham mưu bàn giao các khu đất này về cho UBND cấp xã quản lý và khai thác sao cho phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương.

“

Bên cạnh đó, đối với các khu đất có mục đích sử dụng theo quy hoạch là đất trụ sở cơ quan, muốn đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất thì bắt buộc phải điều chỉnh mục đích sử dụng đất cho phù hợp. Để đẩy nhanh tiến độ, Trung tâm đề xuất cùng với việc bàn giao tài sản nhà đất, tỉnh cần chỉ đạo các sở, ngành và địa phương chủ động điều chỉnh quy hoạch cục bộ như đã áp dụng đối với các dự án lớn thời gian qua, giúp thủ tục đấu giá và khai thác diễn ra nhanh chóng, thuận lợi hơn.

Đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh

Đại diện Phòng quản lý Giá và Công sản, Sở Tài chính cho biết: Ngay sau cuộc họp tháng 8 vừa qua, trên cơ sở kiến nghị của các sở ngành, UBND tỉnh đã có chỉ đạo không nhất thiết phải cho thuê hoặc bán đất đối với toàn bộ các cơ sở nhà, đất dôi dư. Tuỳ từng trường hợp, các địa phương có thể chuyển sang sử dụng làm thiết chế công cộng, cơ sở y tế, giáo dục và đào tạo; thanh lý, xử lý tài sản trên đất và thực hiện quản lý đất đai; cho thuê hoặc áp dụng các phương án khác theo quy định.

Nhằm xử lý dứt điểm các cơ sở dôi dư còn lại trước ngày 30/10/2026, Sở Tài chính được giao chủ trì theo dõi, giám sát tiến độ và hỗ trợ các địa phương tháo gỡ khó khăn. Sở cũng thành lập các tổ công tác trực tiếp đôn đốc, hướng dẫn tại địa bàn, đồng thời xây dựng mẫu hồ sơ, quy trình chuẩn hóa cho các phương án bán, cho thuê và khai thác tài sản công. Song song với đó, các cơ quan chuyên môn các sở sẽ phối hợp rà soát chặt chẽ nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý. Sự phối hợp liên ngành này đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế nguy cơ thất thoát, ngăn chặn sử dụng sai mục đích và bảo vệ hiệu quả nguồn lực nhà nước.

Nguyễn Hải