Nông dân Nghệ An vớt vát rau màu bị ngập lũ
Mưa to từ ngày 13-16/9, cộng với nước từ thượng nguồn đổ về, khiến nhiều khu vực trên địa bàn Nghệ An ngập úng. Tại vùng rau Quỳnh Mai, Quỳnh Anh, nhiều diện tích rau màu đang trong thời kỳ sinh trưởng bị ngập úng. Không ít ruộng rau chưa đến kỳ thu hoạch, người dân phải thu hoạch non để vớt vát, giảm thiệt hại.
Dầm mưa thu hoạch rau bị ngập
Trên những cánh đồng rau ở phường Quỳnh Mai, không khí những ngày này khẩn trương hơn thường lệ. Nhiều hộ huy động thêm lao động, tranh thủ từng khoảng thời gian mưa ngớt để thu hoạch. Những luống rau trước đó vài ngày còn xanh tốt nay ngập trong nước, người dân phải vừa nhổ, vừa lựa, vừa loại bỏ những cây đã hỏng để đưa phần còn sử dụng được ra khỏi ruộng.
Gia đình ông Hồ Bá Sỹ, khối Bình Minh, phường Quỳnh Mai có 6 sào cải củ. Ruộng cải mới gieo trồng được khoảng 30 ngày, theo dự kiến phải 20 ngày nữa mới đến kỳ thu hoạch. Với chi phí khoảng 6 triệu đồng/sào, nếu thời tiết thuận lợi, năng suất dự kiến khoảng 3 tấn/sào. Thế nhưng, nước lũ dâng cao khiến toàn bộ tính toán của gia đình phải thay đổi. Diện tích củ cải chưa đủ ngày sinh trưởng bị ngâm trong nước, nhiều luống bắt đầu hư hỏng. Ông Sỹ phải thuê thêm nhân công, tranh thủ thu hoạch toàn bộ diện tích có thể cứu được. Sau khi nhổ, loại bỏ những củ hỏng, phần còn sử dụng được đem bán. Sản lượng ước chỉ còn khoảng 5 tạ/sào, bằng một phần nhỏ so với mức dự kiến ban đầu.
Không chỉ sản lượng giảm, giá bán cũng khiến người trồng rau thêm khó khăn. Củ cải thu hoạch non, củ nhỏ, chất lượng chưa đạt yêu cầu nên hiện chỉ bán được khoảng 5.000 đồng/kg. Trong khi đó, theo ông Sỹ, nếu được chăm sóc và thu hoạch đúng thời điểm, củ cải thương phẩm trên thị trường hiện có giá khoảng 12.000 đồng/kg. Khoản thu từ ruộng rau vì thế khó bù chi phí sản xuất đã bỏ ra.
Không chỉ cải củ, nhiều diện tích hành lá cũng được nông dân thu hoạch vớt vát. Bà Hoàng Thị Huệ, phường Quỳnh Mai có 2 sào hành mới trồng khoảng 20 ngày, chi phí gần 10 triệu đồng/sào. Hành chưa đến kỳ thu hoạch nhưng bị ngập sâu. Gia đình phải thuê thêm 10 lao động, với tiền công khoảng 250.000 đồng/người/ngày để nhổ hành, phân loại, tỉa bỏ những cây bị hỏng rồi bán cho thương lái. Theo bà Huệ, nếu để thêm một ngày trong nước, phần hành bị ngập có thể tiếp tục thối hỏng, thiệt hại sẽ nặng hơn.
Ở những ruộng rau còn có khả năng phục hồi, nông dân cũng tìm cách đưa cây ra khỏi vùng ngập. Ông Nguyễn Văn Hồng, khối Liên Hải, phường Tân Mai, cho biết với những ruộng hành còn ngắn ngày, gia đình phải nhổ cây, di chuyển lên ruộng cao hơn. Cách làm này khiến chi phí tăng thêm, công chăm sóc cũng nhiều hơn, nhưng trong điều kiện ruộng tiếp tục có nguy cơ ngập, đây là một trong những biện pháp để giảm thiệt hại. Cùng với thu hoạch, nhiều hộ đang khơi thông cống rãnh, dòng chảy và bơm nước ra khỏi ruộng.
Tiêu úng, tính phương án khôi phục sản xuất
Mưa lũ không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất của nông dân mà còn làm nguồn rau cung ứng cho thị trường tại vùng Quỳnh Mai, Quỳnh Anh giảm đáng kể. Trong khi nhu cầu tiêu thụ vẫn cao, nhiều loại rau tại địa phương chưa thể đáp ứng về sản lượng và chất lượng, khiến các cơ sở thu mua phải tìm thêm nguồn hàng từ các vùng sản xuất khác.
Bà Nguyễn Thị Oanh, một chủ đại lý rau tại phường Quỳnh Mai cho biết, trước đó mưa nhiều khiến nguồn rau khan hiếm, giá một số mặt hàng tăng. Những ngày này, việc tiêu thụ vẫn thuận lợi, nhưng khó khăn nằm ở chỗ vùng rau tại địa phương không có đủ sản lượng để đáp ứng nhu cầu. Đặc biệt, những loại rau được thu hoạch sớm sau ngập thường chưa đạt kích thước, chất lượng và sản lượng như hàng thu hoạch đúng lứa. Mỗi ngày, cơ sở của bà Oanh tiêu thụ hơn 15 tấn rau các loại, cung ứng cho thị trường Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các địa phương khác. Để bảo đảm nguồn hàng, cơ sở phải nhập thêm hành lá từ Đà Lạt, vận chuyển bằng xe lạnh về phân phối.
Mưa lớn, ngập úng kéo dài khiến nguồn cung rau tại vùng sản xuất bị gián đoạn, trong khi nhu cầu thị trường vẫn cao. Khi nguồn hàng khan hiếm, giá rau có xu hướng tăng, tạo thêm áp lực cho khâu cung ứng. Vì vậy, sau khi nước rút, việc khẩn trương khôi phục sản xuất, đưa những diện tích đủ điều kiện trở lại canh tác là yêu cầu đặt ra đối với vùng rau Quỳnh Mai, Quỳnh Anh.
Tại các vùng rau, nông dân đang tranh thủ bơm nước ra khỏi ruộng, khơi thông cống rãnh, dòng chảy để chống úng. Ông Hồ Đăng Tâm, Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Quỳnh Bảng (xã Quỳnh Anh) cho biết, HTX đang khuyến cáo các hộ khơi thông dòng chảy, tiêu nước khỏi ruộng. Khi nước rút, bà con kiểm tra lại diện tích, xử lý ruộng và căn cứ tình hình thời tiết để sản xuất trở lại.
Theo ông Nguyễn Cảnh Tụy - Chủ tịch Hội Nông dân phường Quỳnh Mai, vụ đông năm nay vùng rau dự kiến xuống giống hàng trăm ha, gồm củ cải, hành lá, cà rốt, su su, bí và các loại rau khác. Mưa nhiều đợt đã làm thời vụ bị gián đoạn, vì vậy sau đợt lũ này, Hội Nông dân phường tiếp tục phối hợp với cơ sở nắm tình hình, vận động hội viên tiêu thoát nước, chuẩn bị giống và đất đai để khi thời tiết thuận lợi có thể xuống giống trở lại.
Nguồn rau Quỳnh Mai, Quỳnh Anh được đưa đi tiêu thụ ở nhiều thị trường trong nước, nên việc sản xuất bị gián đoạn cũng ảnh hưởng đến nguồn hàng cung ứng. Trước mắt, người dân đang tập trung tiêu nước, khơi thông dòng chảy, xử lý những diện tích bị ảnh hưởng và chuẩn bị đất để sản xuất trở lại. Nếu thời tiết thuận lợi, việc khôi phục diện tích sẽ giúp vùng rau sớm có thêm nguồn hàng cung ứng cho thị trường.