Quốc hội Mỹ thông qua dự luật trừng phạt Nga quy mô lớn

Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua dự luật với tỷ lệ 262-159, mở đường cho gói trừng phạt có quy mô lớn nhất của Quốc hội Mỹ nhằm vào Moscow kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng.

Ông Trump cho biết sẽ ký dự luật. Trước đó, Thượng viện Mỹ đã thông qua văn bản này với tỷ lệ 86-11 hồi tháng 8.

Dự luật nhằm vào các lĩnh vực năng lượng và quốc phòng của Nga, Tổng thống Vladimir Putin cùng nhiều quan chức cấp cao khác. Gói biện pháp cũng nhắm tới cái gọi là "đội tàu bóng tối" gồm các tàu chở dầu được cho là được sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Đáng chú ý, dự luật trao cho Tổng thống Trump quyền áp mức thuế lên tới 100% đối với các quốc gia lớn mua dầu và khí đốt của Nga, trong đó có khả năng bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ, nhằm cắt đứt nguồn thu tài trợ cho chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.

Dự luật cũng cho phép áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với những doanh nghiệp và chủ thể nước ngoài hỗ trợ quân đội Nga, đồng thời mở rộng một số biện pháp trừng phạt liên quan đến Iran.

Tranh luận về quyền áp thuế của Tổng thống

Dự luật được thông qua nhưng các điều khoản về hạn áp thuế quan sâu rộng đã gây ra sự chia rẽ hiếm thấy trong nội bộ đảng Dân chủ. Dù phần lớn nghị sĩ Dân chủ ủng hộ Ukraine, một số người phản đối việc trao thêm quyền cho Tổng thống Trump trong chính sách thương mại.

Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, thành viên Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, gọi dự luật là văn bản "có nhiều thiếu sót nghiêm trọng".

"Các luật sư của Nhà Trắng đã soạn thảo văn bản hiện tại nhằm tối đa hóa quyền hạn của Tổng thống Trump trong việc áp thuế nhập khẩu mới lên người dân Mỹ, đồng thời giảm thiểu nghĩa vụ thực tế trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga hoặc các bên hỗ trợ Nga," ông Meeks nói. Đồng thời tuyên bố sẽ ủng hộ dự luật nếu các điều khoản về thuế bổ sung được loại bỏ. Tuy nhiên, Đảng Cộng hòa đã bác bỏ các đề xuất sửa đổi nhằm thu hẹp phạm vi của các điều khoản này.

Dù vậy, hàng chục nghị sĩ Dân chủ vẫn bỏ phiếu ủng hộ dự luật, trong khi một số nghị sĩ Cộng hòa phản đối do quan điểm không ủng hộ các biện pháp can thiệp hoặc trừng phạt kinh tế.

Tổng thống Trump trước đây thường muốn duy trì quyền kiểm soát đối với các quyết định về trừng phạt và thuế quan, thay vì để Quốc hội quy định cụ thể chính sách. Quan điểm này góp phần khiến dự luật bị trì hoãn hơn một năm.

Sức ép mới đối với Moscow

Những người ủng hộ dự luật cho rằng cần gia tăng sức ép kinh tế mạnh mẽ hơn nữa, trong bối cảnh cuộc xung đột tại Ukraine đã kéo dài sang năm thứ năm mà vẫn chưa có dấu hiệu đạt được thỏa thuận hòa bình. Các nhà hoạt động ủng hộ Ukraine đã hoan nghênh cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện, đồng thời chỉ ra rằng các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn, bao gồm cả các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào “hoạt động vận tải dân sự” ở miền Nam Ukraine hôm 16/9 khiến 5 người thiệt mạng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó nhiều lần kêu gọi Quốc hội Mỹ thông qua gói trừng phạt, cho rằng sức ép lớn hơn có thể buộc Moscow tiến tới đàm phán.

Phát biểu trong chuyến thăm Washington hồi tháng 7, ông Zelensky nói Nga đang chịu tổn thất lớn nhưng Tổng thống Putin vẫn chưa muốn chấm dứt cuộc chiến.

Dự luật được Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham thúc đẩy từ tháng 4/2025 nhưng ông Graham đã đột ngột qua đời vào tháng 7.

Cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện diễn ra ngay trước khi các nghị sĩ rời Washington để trở về địa phương vận động tranh cử trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Svitlana Romanko, Giám đốc điều hành tổ chức vận động về năng lượng Razom We Stand của Ukraine, kêu gọi chính quyền Mỹ nhanh chóng thực thi các biện pháp sau khi dự luật được Tổng thống ký ban hành. Bà cho rằng việc chấm dứt các dòng tiền đổ vào ngân sách chiến tranh của Điện Kremlin sẽ cần được thực hiện càng sớm càng tốt.

Thu Trang