Giống lúa TBR125 ít sâu bệnh, được mùa vụ Hè Thu

Cây khỏe, ít sâu bệnh

Tại vùng đất Bắc Trung Bộ, đặc biệt là tỉnh Nghệ An, sản xuất lúa gạo luôn phải đối mặt với "đặc sản" thời tiết thất thường: Từ những đợt rét đậm đầu vụ Xuân đến gió lốc, mưa giông cuối vụ. Vì vậy, một giống lúa không chỉ cần năng suất mà còn phải có "bản lĩnh" chống chịu mới có thể trụ vững trên đồng đất nơi đây.

Xã Lam Thành vừa thu hoạch giống lúa thuần TBR125 của tập đoàn Thaibinh See. Vụ Hè Thu này giống TBR 125 được mùa, trước mưa lũ những bông lúa vàng rộm, nặng trĩu hạt.

Đứng bên thửa ruộng của gia đình, ông Trần Đức Thanh, một trong những hộ trực tiếp sản xuất giống lúa TBR125 tại địa phương, cho biết, từ khi gieo cấy đến nay, ruộng lúa của gia đình ít xuất hiện sâu bệnh, cây phát triển khá đồng đều.

“Đây là vụ đầu tiên tôi cấy giống lúa TBR125 nhưng đem lại kết quả vượt ngoài mong đợi. Giống lúa này cứng cây, thân cây thấp nên chống đổ ngã rất tốt. Bên cạnh đó, ruộng lúa ít bị nhiễm sâu, bệnh hại nên giảm được đáng kể chi phí phân bón, thuốc trừ sâu, công chăm sóc mà năng suất vẫn đạt khoảng 3,5 tạ/sào”, ông Thanh chia sẻ.

Theo bà Đinh Thị Lễ (40 tuổi, ở xã Lam Thành), dù vụ mùa năm nay nhiều bất lợi, lúa vừa cấy gặp mưa lớn, đến khi lúa bước vào giai đoạn chín lại gặp gió lớn, ngoài ra, sâu, bệnh hại, đặc biệt là sâu đục thân, sâu cuốn lá diễn biến phức tạp, mật độ cao hơn trung bình nhiều năm nhưng lúa TBR125 vẫn cho năng suất cao.

“Thực tế đã chứng minh sức sống khác biệt của giống TBR125, giai đoạn làm đòng - trổ bông, ruộng lúa tiếp tục đối mặt đợt sâu cuốn lá phát sinh mạnh. Song giống lúa vẫn duy trì khả năng chống chịu vượt trội, hạn chế rõ rệt hư hại do sâu bệnh, sinh trưởng ổn định”, bà Lễ nói.

Không chỉ tại xã Lam Thành, TBR125 cũng đang được đưa vào sản xuất thử nghiệm, từng bước mở rộng ở một số địa phương khác trên địa bàn tỉnh.

Trong vụ Hè Thu 2026, giống lúa TBR125 được trồng trên diện tích 0,5 ha tại xã Yên Thành. Qua thực tế sản xuất, mô hình cho kết quả vượt trội về năng suất và khả năng chống chịu so với các giống sản xuất đại trà tại địa phương.

Ông Nguyễn Văn Định - Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Hoa Thành (xã Yên Thành) đánh giá, giống lúa TBR125 sinh trưởng rất tốt, không xuất hiện sâu bệnh hại, chịu nóng tốt, năng suất ước dao động từ 3- 3,5 tạ/sào.

“Đây là lần đầu HTX đưa TBR125 vào sản xuất, giống lúa này không chỉ cho năng suất cao mà còn giúp giảm chi phí đầu tư nhờ khả năng chống chịu sâu bệnh. Vụ Đông Xuân sắp tới, HTX sẽ mở rộng diện tích TBR125, kết hợp áp dụng các tiến bộ kỹ thuật để gia tăng hiệu quả kinh tế cho bà con”, ông Định nói.

Chìa khóa thích ứng biến đổi khí hậu

Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp tại Nghệ An chịu nhiều tác động từ diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp. Các đợt nắng nóng kéo dài, mưa lớn, bão và giông lốc xuất hiện với mức độ khó dự đoán, làm gia tăng nguy cơ thiệt hại đối với cây trồng và đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc lựa chọn giống.

Bước vào năm 2026, bên cạnh yêu cầu về năng suất, các địa phương cũng chú trọng hơn đến những giống cây trồng có khả năng thích nghi với điều kiện bất lợi, qua đó hạn chế tác động của thời tiết và duy trì hiệu quả sản xuất. Đây cũng là một trong những tiêu chí được quan tâm khi đưa các giống lúa mới vào khảo nghiệm, sản xuất.

TBR125 là giống lúa thuần bản quyền của ThaiBinh Seed, được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật công nhận lưu hành theo Quyết định số 146/QĐ-TTTV-QLGCT ngày 7/11/2025. Giống thuộc nhóm cảm ôn, được định hướng sản xuất tại khu vực Bắc Trung Bộ và đồng bằng sông Hồng. Thời gian sinh trưởng trong vụ Đông Xuân và vụ Xuân từ 123-140 ngày; vụ Hè Thu và vụ Mùa từ 99-108 ngày.

Về đặc điểm hình thái, giống lúa TBR125 có chiều cao cây từ 101,5-113,7 cm, thân khá cứng và khả năng chống đổ tốt. Kết quả khảo nghiệm cho thấy giống có khả năng chống chịu tương đối với một số đối tượng sâu bệnh, đáng chú ý là bệnh đạo ôn, bạc lá và rầy nâu. Bộ lá gọn, cây sinh trưởng khỏe cũng tạo độ thông thoáng cho ruộng, qua đó, góp phần hạn chế điều kiện phát sinh sâu bệnh và giảm nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Tại Nghệ An, giống lúa TBR125 được đưa vào khảo nghiệm từ những diện tích ban đầu, sau đó từng bước mở rộng sang sản xuất ở nhiều địa phương. Từ các xã Yên Thành, Lam Thành đến Quỳ Hợp và một số vùng khác, diện tích gieo cấy có xu hướng tăng qua các vụ. Việc người dân tiếp tục lựa chọn giống sau khi trực tiếp canh tác cũng là một cơ sở để đánh giá khả năng thích nghi và hiệu quả của giống trong điều kiện sản xuất thực tế.

Khi thời tiết tiếp tục diễn biến khó lường, việc cơ cấu những giống lúa có khả năng thích nghi với điều kiện bất lợi sẽ góp phần giảm rủi ro cho người sản xuất, đồng thời, nâng cao tính ổn định của mùa vụ. Những kết quả bước đầu của TBR125 trên đồng ruộng Nghệ An đang cung cấp thêm cơ sở để các địa phương tiếp tục theo dõi, đánh giá giống, hướng tới lựa chọn những giống phù hợp với điều kiện sản xuất và yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững.

V.H