Con dao hai lưỡi
Ở thời điểm hiện tại, ai cũng hiểu mạng xã hội có sức ảnh hưởng lớn. Tuy nhiên, mạng xã hội đúng như con dao hai lưỡi, phải cầm đúng cách.
.png)
Nhật Lân | Trình bày: Hữu Quân • 20/09/2026
Trên đường công tác, đồng nghiệp thấy tôi chăm chú đọc bài viết “Trường Tiểu học ở phường Vinh Phú giải trình về suất ăn bán trú 30.000 đồng cho học sinh” trên báo nhà (Baonghean.vn ngày 15/9/2026) thì hỏi: Anh cũng quan tâm vấn đề này à? Rồi không đợi trả lời, anh kể: Em cũng có con học ở Trường Tiểu học Hà Huy Tập 2. Hàng ngày khi cháu về vẫn thường hỏi ở trường ăn uống thế nào thì cháu luôn đáp, “Cơm ở trường ngon hơn cơm mẹ nấu...”.
Sự thật là ban đầu tôi không mấy quan tâm đến thông tin suất cơm bán trú trị giá 30.000 đồng tại Trường Tiểu học Hà Huy Tập 2 trên mạng xã hội Facebook. Vì trên không gian mạng, có quá nhiều thông tin thiếu kiểm chứng, đầy rẫy những hình ảnh, clip cắt ghép có dụng tâm... Tuy nhiên, khi báo chí tăng dày thông tin, và đến khi báo nhà cũng có bài viết thì... không thể không đọc. Thậm chí, sau chuyến công tác tôi còn tìm đọc những bình luận, trao đổi trên một số tài khoản Facebook.
Trong số này, tôi đặc biệt chú ý đến status “Chuyện bóc phốt” của tài khoản Facebook Nguyễn Khắc An, vì có những phân tích vui vui, hom hóm và quan trọng là đúng.
Ở đó, tài khoản Facebook Nguyễn Khắc An “thú nhận” ban đầu nhìn hình ảnh ít cơm, một bát canh, ba miếng “đậu”, một mảnh thức ăn vuông vuông… thì thấy “cũng giật mình”. Nhưng khi ông biết ba miếng “đậu phụ” hóa ra là chả cá; miếng “phiên bản hình học” là trứng đúc thịt, chưa kể còn một hộp sữa nằm ngoài khung hình, thì khẳng định không thể nhìn ảnh để đánh giá bằng… cảm xúc.
Tài khoản Facebook Nguyễn Khắc An làm phép tính: Giả sử hộp sữa 5 nghìn đồng, thì chi phí suất cơm có chả cá, trứng đúc thịt, canh rau, bí xào là 25 nghìn đồng; bên cạnh đó, còn phải chi phí tiền vận chuyển, gas, điện, nước, nhân công, dụng cụ, hao hụt..., chưa kể thuế và lợi nhuận doanh nghiệp. Chốt lại, tài khoản Facebook Nguyễn Khắc An đề nghị: “Mệ mô bóc phốt xong mà vẫn thấy đắt xin mời nhận luôn 25 nghìn một suất, đứng ra nấu cho các cháu ăn một tuần. Nếu vẫn tuyên bố “Lãi to!” thì tui xin phép đăng ký làm học trò! Và có thêm một tổng kết: “Bóc đúng thì cũng hay, bóc sai thì lại dở. Có cái bóc ra để người ta tỉnh, có cái bóc ra chỉ để người ta đau. Nói cho cùng, dao hai lưỡi thì cầm cũng phải biết cách”.
Với những phân tích trên, dù chia sẻ với sự lo lắng của phụ huynh dành cho con trẻ, nhưng tôi nhìn nhận việc đăng tải hình ảnh và đưa ra những nhận xét lên Facebook là một hành động thiếu chín chắn, lợi bất cập hại.
Ở thời điểm hiện tại, ai cũng hiểu mạng xã hội có sức ảnh hưởng lớn. Tuy nhiên, mạng xã hội đúng như con dao hai lưỡi, phải cầm đúng cách.
Một bức ảnh chụp khay cơm thực sự không thể phản ánh chính xác chất lượng dinh dưỡng của bữa cơm, càng không thể phản ánh khách quan, chính xác về toàn bộ quy trình thực hiện cung ứng suất ăn cho một trường học 1.800 con người của doanh nghiệp. Vì vậy, khi vội vàng chọn cách "bóc phốt" lên Facebook thay vì đối thoại trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm, hoặc đại diện nhà trường, phụ huynh đã vô tình tước đi cơ hội được giải trình từ nhà trường. Hành động này không giúp bữa ăn của con trẻ tốt lên, mà ngược lại, châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng truyền thông không đáng có.
Hậu quả của việc lan truyền thông tin chưa kiểm chứng thực sự rất nặng nề. Mà đối tượng chịu tổn thương đầu tiên chính là môi trường giáo dục và tâm lý của học sinh. Trường học vốn đề cao tình thầy trò và sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình với nhà trường. Khi niềm tin bị phá vỡ bằng những bài viết nặng tính đấu tố, mối quan hệ này sẽ trở nên căng thẳng, đầy hoài nghi. Giáo viên và ban giám hiệu phải đối mặt với áp lực dư luận, có thể sẽ giảm sút tinh thần và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học.
Nguy hiểm hơn, chính các em học sinh cũng phải chịu những lời bàn tán, xì xào từ xã hội, vô tình kéo các em vào những mâu thuẫn của người lớn. Chưa kể đến, việc đưa thông tin một chiều lên mạng xã hội còn dễ bị các đối tượng xấu dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực.
.jpg)
Vì vậy, giải pháp đúng đắn nhất là cần đối thoại văn minh và tôn trọng pháp luật. Vì phụ huynh hoàn toàn có quyền giám sát, đòi hỏi chất lượng bữa ăn tương xứng với số tiền mình bỏ ra để đảm bảo sức khỏe cho con em. Thay vì bấm phím xả giận, phụ huynh nên chủ động phản ánh thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh, hoặc trực tiếp gặp gỡ Ban giám hiệu nhà trường để yêu cầu thực hiện quyền giám sát của mình. Một cuộc đối chất thẳng thắn với sự tham gia đầy đủ các bên liên quan sẽ giúp làm rõ mọi góc khuất: Từ kiểm định thực phẩm, quy trình chế biến cho đến việc cân đối thu chi.
Nếu nhà trường có sai phạm, các cơ quan quản lý sẽ xử lý nghiêm theo quy định. Nếu đó chỉ là sự cố kỹ thuật, hoặc có thể là sự hiểu lầm, đôi bên sẽ dễ dàng tìm được tiếng nói chung. Gọn lại, ở môi trường giáo dục, gia đình và nhà trường cần ứng xử với nhau bằng sự tôn trọng, niềm tin và tinh thần xây dựng, như vậy, mới có thể tạo ra một môi trường an lành, an toàn nhất cho sự phát triển của con trẻ.
.jpg)