Hồng mất mùa, người trồng lo thất thu

Vườn hồng trăm tuổi thưa quả

Đang vào chính vụ thu hoạch, nhưng nhiều vườn hồng dưới chân núi Đại Huệ năm nay lại vắng vẻ, trái ngược với cảnh người dân tất bật hái quả, thương lái tấp nập thu mua như những năm trước. Trên những cây hồng hàng chục, thậm chí hơn 100 năm tuổi, quả đậu thưa thớt, có cây gần như không cho thu hoạch.

Xã Đại Huệ là một trong những vùng trồng hồng tập trung của Nghệ An, với diện tích khoảng 200 ha. Cây hồng từ lâu đã trở thành nguồn thu nhập của nhiều gia đình. Hộ ít có vài cây quanh vườn, hộ nhiều sở hữu từ 1,5-2 ha. Trong đó, các giống hồng trứng, hồng cậy được người tiêu dùng ưa chuộng bởi hương vị đặc trưng.

Gia đình ông Nguyễn Cảnh Thủy, trú xóm 12, xã Đại Huệ, có 50 gốc hồng lâu năm. Sau 2 cơn bão số 5 và số 10 năm 2025, có tới 32 gốc bị gãy đổ. Dù đã dựng lại, vun đất và chăm sóc, 4 cây vẫn bị chết, số còn lại sinh trưởng kém, ít quả. Theo ông Thủy, sản lượng vụ này ước chỉ bằng khoảng 1/10 so với năm trước.

“Năm ngoái, hồng sai trĩu cành, chín vàng cả vườn, gia đình thu hoạch khoảng 5-6 tấn quả. Thế nhưng, năm nay, nhiều cây chỉ lác đác vài quả, thậm chí không có quả để thu hoạch. Điều lo nhất là những gốc hồng lâu năm bị ảnh hưởng sau bão chưa biết khi nào mới phục hồi”, ông Thủy chia sẻ.

Cách đó không xa, vườn hồng của gia đình bà Nguyễn Thị Nga, cùng trú xóm 12, cũng trong tình cảnh tương tự. Trong 11 gốc hồng lâu năm, có những cây được trồng từ thời ông nội của bà, sau các đợt bão nay chỉ còn 6 cây cho quả. Tuy nhiên, sản lượng thu hoạch cũng không đáng kể.

“Chưa năm nào hồng mất mùa như năm nay. Nhiều cây gần như không có quả để thu hoạch. Giá bán tuy cao hơn nhưng không có hồng để bán”, bà Nga cho biết.

Lo mất mùa kéo dài

Dù giá hồng năm nay tăng cao, người trồng vẫn đối mặt với một mùa vụ thất thu. Đáng lo ngại hơn, nhiều cây hồng lâu năm bị gãy đổ, suy kiệt sau bão, khiến nguy cơ sụt giảm sản lượng có thể kéo dài sang những năm tiếp theo.

Theo người dân địa phương, giá hồng năm nay dao động từ 25.000-40.000 đồng/kg, tùy giống và chất lượng, cao gấp 2-3 lần so với năm ngoái. Tuy nhiên, mức giá này không đủ bù đắp sản lượng sụt giảm. Nhiều hộ chỉ thu hoạch được một phần nhỏ so với các vụ trước, thậm chí có gia đình gần như không có hồng để bán.

Nguồn cung khan hiếm cũng khiến hoạt động thu mua tại địa phương kém nhộn nhịp. Bà Hồ Thị Hương, thương lái chuyên thu mua hồng ở xã Đại Huệ cho biết, mùa hồng thường kéo dài từ tháng 7 đến giữa tháng 10 âm lịch.

“Hồng Đại Huệ có vỏ mỏng, nhiều cát, vị ngọt nên được khách hàng ưa chuộng. Những năm được mùa, trung bình mỗi ngày tôi thu mua hơn 2 tấn hồng các loại để đưa đi tiêu thụ”, bà Hương cho biết.

Theo bà Hương, hồng sau khi thu mua được phân loại, đem ủ hoặc ngâm trong nước giếng khoan khoảng 5 ngày trước khi xuất bán. Năm nay, thương lái phải tìm đến nhiều vườn mới gom đủ hàng, lượng hồng đưa về các điểm sơ chế giảm đáng kể. Các lao động chuyên hái thuê, vận chuyển, phân loại và sơ chế hồng vì thế cũng ít việc làm hơn so với những vụ trước.

Không chỉ thiệt hại về sản lượng trong vụ này, người trồng hồng còn đối mặt với nguy cơ thất thu kéo dài khi nhiều gốc hồng hàng chục, thậm chí hàng trăm năm tuổi bị gãy đổ, hư hại sau mưa bão. Một số cây không thể cứu chữa, buộc phải cưa bỏ; những cây còn khả năng phục hồi cũng cần nhiều thời gian chăm sóc mới có thể cho quả trở lại.

Chị Hồ Thị Hòa - Chủ tịch Hội Nông dân xã Đại Huệ cho biết, tình trạng mất mùa năm nay ảnh hưởng lớn đến thu nhập của nhiều hộ dân.

“Những năm trước, mỗi cây hồng trưởng thành có thể mang lại thu nhập từ 2-3 triệu đồng mỗi vụ, tùy giống và năng suất. Tuy nhiên, năm nay nhiều cây gần như không cho quả, có cây chỉ thu hoạch được khoảng 10 kg. Đáng lo hơn, những gốc hồng lâu năm bị gãy đổ, tổn thương bộ rễ sau bão rất khó phục hồi. Những cây còn giữ được cũng phải mất vài năm chăm sóc mới có thể cho năng suất trở lại”, chị Hòa chia sẻ.

Hiện người dân xã Đại Huệ đang tập trung vun xới, cải tạo đất, chăm sóc những gốc hồng bị ảnh hưởng với hy vọng sớm khôi phục sản lượng. Tuy nhiên, với nhiều cây bị thiệt hại nặng, việc phục hồi khó có thể thực hiện trong một vài vụ.

Sau mùa hồng thất thu, nỗi lo của người dân xã Đại Huệ không chỉ là nguồn thu trước mắt mà còn là sinh kế lâu dài. Bởi những gốc hồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn gắn bó với đời sống của nhiều gia đình dưới chân núi Đại Huệ.