Quản lý chăn nuôi nhỏ lẻ, hạn chế ô nhiễm môi trường

Nhiều bất cập

Chăn nuôi nông hộ vốn là tập quán lâu đời, góp phần tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và tạo thêm thu nhập cho nhiều gia đình. Thế nhưng, khi mật độ dân cư ngày càng cao, không gian sinh hoạt bị thu hẹp, hình thức chăn nuôi này bộc lộ nhiều bất cập. Chuồng trại xây dựng sát nhà ở, không bảo đảm khoảng cách an toàn; hệ thống thu gom, xử lý chất thải chưa đạt yêu cầu; nước thải và chất thải chăn nuôi xả trực tiếp ra môi trường… đã và đang gây ô nhiễm không khí, nguồn nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sức khỏe người dân xung quanh.

Mới đây, Báo và phát thanh, truyền hình Nghệ An nhận được phản ánh của người dân xóm Hoa Thành, xã Đức Châu (xã Diễn Hồng, huyện Diễn Châu cũ) về tình trạng chăn nuôi gây ô nhiễm môi trường kéo dài trong khu dân cư. Theo phản ánh, hộ ông N.V.L chăn nuôi lợn ngay sát khu nhà ở, không bảo đảm khoảng cách theo quy định, không có hệ thống xử lý chất thải phù hợp. Mùi hôi thối phát sinh thường xuyên, đặc biệt nghiêm trọng vào những ngày nắng nóng, khiến sinh hoạt của các hộ liền kề bị đảo lộn.

Không chỉ gây mùi khó chịu, vào thời điểm mưa lớn, nước thải và chất thải chăn nuôi từ khu chuồng trại còn có nguy cơ tràn ra khu vực xung quanh, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường đất, nước và phát sinh dịch bệnh. Tình trạng này kéo dài khiến nhiều hộ dân bức xúc, nhiều lần kiến nghị tới chính quyền địa phương, mong muốn được xử lý dứt điểm để bảo đảm môi trường sống trong lành, ổn định trật tự khu dân cư.

Qua kiểm tra thực tế, đại diện Phòng Kinh tế UBND xã Đức Châu xác nhận khu chuồng trại được xây dựng sát khu dân cư, chưa có biện pháp thu gom, xử lý chất thải đạt yêu cầu; nước thải chủ yếu xả trực tiếp ra môi trường. Thực trạng này không chỉ gây ô nhiễm trước mắt mà còn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm lâu dài nếu không được khắc phục kịp thời, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và làm phát sinh mâu thuẫn trong đời sống dân cư.

Siết chặt quản lý chăn nuôi, thực hiện nghiêm quy định pháp luật

Trao đổi với phóng viên, đại diện Phòng Kinh tế UBND xã Đức Châu cho biết, chính quyền địa phương đã nắm bắt đầy đủ các phản ánh của người dân liên quan đến hoạt động chăn nuôi gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn. Thời gian tới, xã sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra, rà soát, đối chiếu với các quy định hiện hành về chăn nuôi và bảo vệ môi trường. Trên cơ sở đó, yêu cầu các hộ chăn nuôi khắc phục tồn tại, bổ sung biện pháp xử lý chất thải, hoặc xây dựng phương án di dời, chấm dứt hoạt động chăn nuôi nếu không đáp ứng điều kiện theo quy định.

Thực tế cho thấy, tình trạng chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán trong khu dân cư tại Nghệ An vẫn còn khá phổ biến. Chất thải chăn nuôi không được thu gom, xử lý triệt để; nước thải xả trực tiếp ra mương rãnh, ao, hồ, gây ô nhiễm môi trường kéo dài. Mùi hôi, ruồi, muỗi phát sinh quanh năm, nhất là vào mùa nắng nóng, không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh, tác động tiêu cực đến sức khỏe người dân.

Trước thực trạng đó, nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý chăn nuôi và bảo vệ môi trường, ngày 12/12/2025, HĐND tỉnh Nghệ An đã ban hành Nghị quyết số 37/2025/NQ-HĐND quy định khu vực không được phép chăn nuôi và chính sách hỗ trợ khi di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu vực không được phép chăn nuôi trên địa bàn tỉnh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 22/12/2025, xác định rõ phạm vi các khu vực cấm chăn nuôi tại nhiều phường, xã trên địa bàn tỉnh.

Theo Nghị quyết này, trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An sẽ có nhiều khu vực thuộc 30 phường, xã không được phép chăn nuôi, với phạm vi cụ thể, gồm hàng trăm khối, xóm, khu dân cư, tuyến đường và các khu chức năng đô thị đã được xác định rõ trong danh mục kèm theo. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm, từng bước lập lại trật tự trong hoạt động chăn nuôi.

Trên thực tế, yêu cầu đưa hoạt động chăn nuôi ra khỏi khu dân cư không phải là quy định hoàn toàn mới. Theo Luật Chăn nuôi năm 2018, kể từ ngày 1/1/2025, các cơ sở chăn nuôi không được phép hoạt động trong khu dân cư, nội thành, nội thị. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, việc triển khai tại một số địa phương còn chậm, thiếu đồng bộ, dẫn đến tình trạng chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư vẫn tồn tại kéo dài, gây ô nhiễm môi trường và phát sinh nhiều hệ lụy xã hội.

Việc HĐND tỉnh Nghệ An ban hành Nghị quyết số 37/2025/NQ-HĐND được xem là bước cụ thể hóa các quy định của pháp luật, đồng thời, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân về một môi trường sống trong lành, an toàn. Nghị quyết không chỉ định hướng lại hoạt động chăn nuôi phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương, mà còn tạo căn cứ pháp lý rõ ràng để các cấp chính quyền kiên quyết xử lý vi phạm, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong bảo vệ môi trường.

Từ góc độ quản lý Nhà nước, việc siết chặt chăn nuôi trong khu dân cư là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư ngày càng cao và tiêu chuẩn môi trường sống ngày càng khắt khe. Đưa hoạt động chăn nuôi ra khỏi khu dân cư, hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, áp dụng quy trình kỹ thuật phù hợp không chỉ góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả hơn, mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và xây dựng nếp sống văn minh tại các khu dân cư.