Двойная черепаха

Tôi vội vã rời nhà sau một cuộc điện thoại. Đầu dây bên kia là một đồng nghiệp của cha, anh báo tin chiều nay cha lại bỏ tiết, trống đã đánh hơn nửa tiếng rồi mà vẫn chưa thấy cha vào, gọi điện không nghe máy, nhắn tin không trả lời, ở trường, học sinh nhốn nháo, lớp học không ai trông… Tôi ríu rít xin lỗi rồi ba chân bốn cẳng chạy đến chỗ cha, tôi đoán chắc là cha ở đó. Đây đã là lần thứ hai trong tháng. Tôi có cảm giác như mọi thứ đang rơi dần khỏi tâm trí của cha, từng chút một, không tài nào níu giữ được.

Chiều đang buông trên mặt biển. Gió từ ngoài khơi thổi vào, lay mấy hàng dương, xạc xào những âm thanh rất quen thuộc. Tôi đi bộ một mạch ra công viên Bãi Dương nằm sát bờ biển, cách nhà chưa đầy hai trăm thước. Con đường từ nhà ra đó, tôi thuộc nằm lòng, thông thạo hơn bất kỳ ngõ ngách nào mà tôi từng đi qua trong đời.
Vẫn đúng chiếc ghế đá ấy, cha ngồi quay lưng về phía lộ, đôi mắt nhìn xa xăm, trôi dạt theo trùng trùng sóng biển. Chiếc áo sơ mi bạc màu là kỷ vật của má tặng cha ngày trước, cha chưa nỡ cất, lớp vải phập phồng theo từng làn gió mang hơi mặn. Tấm lưng cha gầy guộc như những cành dương già cỗi, dốc sức chống chọi với thời gian. Tay ông đang nâng niu cuốn sổ ký họa. Cha tôi là giáo viên Mỹ thuật, vẽ rất cừ, nhưng rất lâu mới ký họa một lần, cảm hứng đôi lúc vẫn đến bất chợt, nhưng thưa dần suốt 3 năm nay. Có lẽ vì thế nên quyển sổ 200 trang tôi tặng cha hồi 6 năm trước vẫn chưa dùng hết. Giờ đây, cha mang nó theo như một vật bất ly thân. Phần vì nó là kho tàng lưu trữ lại những khoảnh khắc đáng vẽ trong đời, phần vì phòng hờ những lúc cha không nhớ đường về nhà, cha xem bìa phụ của quyển sổ sẽ thấy vài dòng ghi chú thông tin địa chỉ, số điện thoại của tôi, và má nữa…

Ngày trước, má kể tôi hoài những chuyện xa xửa xa xưa, thời hoa niên của cha và má. Hồi đó, chiều nào cha cũng ra bãi dương dựng giá vẽ tranh. Còn má, một cô nàng sinh viên Văn khoa, cuối ngày thường ra đây đọc sách. Đôi mắt lúc nào cũng sâu thẳm và chất chứa ngồn ngộn gam màu trời biển. Đi đâu má cũng ôm khư khư một quyển tiểu thuyết của Tự lực Văn đoàn, má mê mẩn dòng văn chương lãng mạn. Những trang văn ấy lại còn kết hợp cùng sóng biển thì lòng dạ nào mà chẳng xốn xang, tôi trộm nghĩ.

Chiều nọ, cô nàng mê sách bỗng bước vào và ngồi gọn lỏn trong bức tranh của anh thầy giáo trẻ lúc nào không hay. Hình ảnh má nổi bật dịu dàng trước phông nền biển cả bao la, nhành dương treo gió và hòn Quy xa xa lẩn khuất trong màn mây ngọn sóng phía chân trời. Bức tranh ấy là món quà đầu tiên cha tặng má. Cha vụng về ấp úng được mấy câu rồi thẹn thùng gãi đầu, nhìn về phía hòn Quy như đang cầu cứu.
- Anh lỡ vẽ, tặng em lưu niệm...
Mỗi lần má kể đến đó thì lại phì cười, đôi mắt ánh lên một niềm vui khó tả.

Tuổi thơ của tôi gắn liền với những buổi chiều Chủ nhật như thế. Cha chở, má ôm tôi ngồi giữa, ba người trên 1 chiếc xe gắn máy đời cũ chạy ra bãi dương. Tôi nhớ cảm giác gió mơn man da mặt, nhớ tiếng sóng nhẹ vuốt ve bãi đá gập ghềnh. Và đâu đó trong tiềm thức của tôi, hình ảnh thân thuộc của má hiện lên và vẹn nguyên như mới. Cả nhà tôi cùng lặng ngồi, phóng tầm mắt về phía hòn Quy, một hòn đảo y hệt một con rùa biển khổng lồ đang rẽ sóng. “Chắc tại nó giống rùa nên người ta gọi đó là hòn Quy”, má nói, giọng nhẹ tênh. Cha gật gù, cười hiền và tiếp lời má: “Quy còn có nghĩa là quay về. Thơ mộng thế này ai đành lòng xa cho được!”. Cha má cùng ngắm đảo, rồi nhìn nhau, rồi cười tươi rói. Hồi đó tôi chẳng hiểu gì, chỉ biết rằng, mỗi khi ra đây, thời gian trôi qua rất mau. Mau đến nỗi vừa chớp mắt đã tròn 3 năm, kể từ ngày má về miền mây trắng.
Lâu lắm rồi, không nhớ rõ là tự bao giờ, tôi và cha có một thứ khoảng cách khó gọi tên. Những cuộc trò chuyện hiếm hoi thường cụt ngủn, chưa kịp đầy đặn đã rơi tọt vào một khoảng trống vô hình, kéo dài miên man. Hai cha con, mỗi người giữ một nếp nghĩ, một cách nhìn đời riêng, cứ thế mà chênh nhau. May mà ngày ấy cha con tôi có má làm cầu nối, má đứng ở giữa lấp đi những khoảng lặng, xoa dịu những tư tưởng bất đồng, khiến cho hai con người không thuận nhau vẫn còn có thể ngồi chung một mâm cơm mà không thấy quá sượng sùng xa lạ. Nhưng từ ngày má mất, sợi dây liên kết ấy lại thêm phần mỏng mảnh. Không còn ai ở giữa để kết nối, những bất đồng vốn âm ỉ bỗng trở nên trần trụi, và khoảng cách giữa hai cha con cứ thế rộng dần ra, không cần đến một cuộc cãi vã nào. Tôi và cha vẫn sống chung dưới một mái nhà, nhưng mỗi người như tự rút về thế giới riêng của mình, để mặc cho sự im lặng kéo dài, nặng nề và dai dẳng như một thứ đã thành quen. Tôi cảm nhận rõ, cha vẫn thương tôi không thua gì ngày bé, nhưng vẫn là cách thương theo kiểu nghiêm nghị và kiệm lời.

Сегодня днем ​​мне вдруг захотелось посидеть рядом с отцом. Так давно я не чувствовал этого знакомого, успокаивающего присутствия… Отец молча смотрел на остров Куи. Я посмотрел на него и тихо сказал: «Папа, у тебя сегодня четыре урока в школе!» Он мягко опустил голову, ничего не говоря, и издал долгий, протяжный вздох, словно изливая из своего сердца все тревоги, которые его тяготили. Он открыл свой альбом для зарисовок, осторожно перелистывая страницы. Я не знаю, когда именно, но за каждым рисунком он прикреплял аккуратно вырезанный листок бумаги с четко указанной датой и несколькими набросками, объясняющими обстоятельства создания рисунка. Мне вдруг пришла в голову мысль, что, возможно, он готовился к тому дню, когда в сознании человека больше не останется места для таких далеких воспоминаний.
Более половины фотографий в блокноте — это снимки моей матери в разных позах. На многих изображены безмятежные пляжи и далекий остров Куи, неизменные в непрерывном потоке времени. Каждый раз, когда мой отец видел мою мать на фотографии, его глаза наполнялись слезами, краснели, и он задерживал взгляд на ней дольше, словно пытаясь запечатлеть этот образ в своем сознании, смешивая его с безграничной тоской.

Последняя страница была пустой. Отец поднял на меня взгляд, его взгляд был одновременно знакомым и странным, затем он тихо сказал: «Сегодня ты будешь моей моделью, Куи, хорошо?» Я был слегка ошеломлен, меня захлестнули знакомые, далекие чувства. Давным-давно, когда я был совсем маленьким, я много раз стоял неподвижно, пока отец рисовал, постоянно подгоняя его: «Папа, поторопись, у меня ноги устали!» Отец рисовал сосредоточенно, мать от души смеялась надо мной, волны разбивались о берег, соленая вода смачивала мои уши.
Я кивнула, вышла навстречу отцу и аккуратно села на каменную скамью, вцепившись руками в перила. Отец поправил угол наклона, сказав мне наклонить голову влево. Именно в этом направлении плавали гигантские черепахи в море. Я стояла неподвижно, слушая пение моря и отчетливо слыша звук карандаша, начинающего рисовать смелые линии на бумаге.

В этот момент мне уже не хотелось торопить отца, я про себя думала: чем дольше он будет рисовать, тем лучше. Я могла бы сидеть здесь вечно, не желая останавливаться, не желая уходить. Я думала, что если он остановится, это невидимое, пустое пространство внезапно поглотит меня. Мазки появлялись решительно, и на протяжении всего процесса отец лишь мельком, не более пяти раз, поглядывал на меня, как будто картина уже была у него в голове, и ему оставалось лишь вспомнить её и перенести на бумагу быстрыми штрихами карандаша. Когда он закончил рисовать, я подошла ближе. Глядя на картину, выполненную только в двух цветах, чёрном и белом, я почувствовала, будто время остановилось. Моё сердце наполнилось странными чувствами.

Отец взял ручку, написал дату, подписал свое имя, затем, немного помолчав, добавил два слова в правом углу картины: «Две черепахи». Я спонтанно улыбнулась, как ребенок, — улыбка, которая, казалось, родилась из глубокого, скрытого мира воспоминаний. «Две черепахи» — два простых слова, но такие полные эмоций. Мне казалось, что мы с черепахой стали одним целым, и отец поместит его в последнее пустое место в своем сознании, прежде чем разрушительное воздействие времени неожиданно сотрет все.

Отец закрыл блокнот и положил его мне в руку. Затем он достал из кармана куртки пачку сигарет, дрожащей рукой вытаскивая сигарету. Дым быстро рассеялся на ветру. Отец повернулся ко мне, внезапно потеряв всю свою серьезность. Он улыбнулся, но глаза его были пусты, словно я был просто незнакомцем, сидящим рядом с ним. Я окликнул: «Отец…» Голос прозвучал очень близко, но он не услышал. Он встал, поправил брюки и медленно пошел вдоль пляжа. Не домой и не в школу. Он шел, словно следуя за чем-то, чего сам в тот момент не мог до конца понять.

Я ещё немного посидела там, глаза щипало, я не знала, от морского бриза или от сурового времени. В руках у меня был блокнот и совершенно новый рисунок, на поверхности которого всё ещё читалось тепло двух слов «Сун Куи» (что означает «Вместе мы вернёмся»), спрятанных в уголке листа. Я резко встала и последовала за отцом.

Солнце медленно садилось над морем, отбрасывая две длинные тени на тротуар. Вдали остров Куи оставался на своем месте, как и прежде, молча плывя к солнцу, прежде чем волны почернеют от ночи. Ни отец, ни сын не произнесли ни слова, они просто тихо шли, внимательно наблюдая за красноватым закатом. Я крепко сжала свой блокнот, ускорила шаг, но держалась на достаточном расстоянии, чтобы спина отца не исчезла из моего поля зрения, чтобы я не отвлеклась от угасающего апрельского дня и чтобы не потерялась в нем.