Sạc nhanh công suất trên 100 kW có thể khiến pin xe điện chai nhanh gấp đôi
Nghiên cứu từ Geotab trên 22.700 xe điện cảnh báo việc lạm dụng sạc nhanh DC thường xuyên làm tăng tốc độ suy giảm dung lượng pin từ 1,5% lên mức 3% mỗi năm.
Dữ liệu mới từ công ty phân tích Geotab (Canada) vừa chỉ ra mặt trái của hạ tầng sạc nhanh đang bùng nổ tại Bắc Mỹ. Việc sử dụng thường xuyên các trạm sạc DC công suất trên 100 kW được xác định là tác nhân chính khiến pin xe điện (EV) xuống cấp nhanh hơn đáng kể so với phương thức sạc chậm truyền thống.
Tác động của công suất sạc đến tuổi thọ cell pin
Báo cáo của Geotab dựa trên việc phân tích dữ liệu thực tế từ 22.700 phương tiện thuộc 21 mẫu xe khác nhau. Kết quả cho thấy áp lực nhiệt và dòng điện cường độ cao trong quá trình sạc nhanh gây ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc hóa học của cell pin. Cụ thể, tốc độ suy giảm dung lượng pin hàng năm có sự khác biệt rõ rệt dựa trên tần suất sử dụng trạm sạc DC:
- Sạc nhanh dưới 12% tổng số lần sạc: Tốc độ chai pin trung bình chỉ ở mức 1,5% mỗi năm.
- Sạc nhanh trên 12% tổng số lần sạc: Mức suy giảm tăng lên 2,5% mỗi năm.
- Sử dụng trạm trên 100 kW (tần suất > 40%): Tốc độ chai pin đạt mức cao nhất là 3% mỗi năm.
Đáng chú ý, các trạm sạc có công suất dưới 100 kW dù được sử dụng với tần suất cao vẫn duy trì mức suy giảm ổn định hơn, khoảng 2,2% mỗi năm. Theo dự báo của Geotab, mức suy giảm pin trung bình toàn ngành vào năm 2025 sẽ rơi vào khoảng 2,3%, tăng nhẹ so với mức 1,8% ghi nhận năm 2023.
Sự khác biệt giữa các báo cáo kỹ thuật
Trước đó, một nghiên cứu từ Recurrent dựa trên 13.000 xe Tesla từng đưa ra kết luận rằng không có sự khác biệt đáng kể giữa xe thường xuyên sạc nhanh và sạc chậm. Tuy nhiên, các chuyên gia của Geotab cho rằng mẫu khảo sát của Recurrent chỉ có 344 xe thuộc nhóm sạc nhanh thường xuyên, khiến kết quả này có thể thiếu tính đại diện so với quy mô dữ liệu rộng hơn.
Thực tế, độ bền của pin còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như thiết kế hệ thống quản lý nhiệt (BMS), hóa học cell pin và điều kiện khí hậu. Các dòng xe điện hiện đại được trang bị hệ thống bơm nhiệt và làm mát chất lỏng giúp giảm thiểu rủi ro quá nhiệt khi sạc công suất cao, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn quá trình lão hóa tự nhiên.
Khuyến nghị để tối ưu độ bền pin xe điện
Dù tốc độ suy giảm có xu hướng chậm lại theo thời gian, một bộ pin có thể mất tới gần 25% dung lượng sau 8 năm nếu không được bảo quản đúng cách. Để duy trì hiệu suất tối ưu, người dùng xe điện nên tuân thủ các nguyên tắc vận hành sau:
| Thông số khuyến nghị | Giá trị lý tưởng |
|---|---|
| Khoảng sạc hàng ngày | 10% – 80% |
| Tần suất sạc nhanh | Chỉ dùng khi đi xa hoặc khẩn cấp |
| Trạng thái pin khi đỗ lâu | Tránh để mức 0% hoặc 100% |
Nhìn chung, hệ thống quản lý pin hiện nay luôn có các vùng đệm an toàn (buffer) để bảo vệ cell pin. Ngay cả khi pin suy giảm dung lượng, một chiếc xe như Tesla Model Y có tầm chạy ban đầu khoảng 575 km vẫn có thể cung cấp quãng đường di chuyển thực tế khoảng 459 km sau 8 năm sử dụng, mức đủ đáp ứng hầu hết các nhu cầu hành trình hiện nay.
