Sĩ tử lớp 12 'chạy đua' với các kỳ thi riêng của trường đại học

Học sinh giỏi vẫn vất vả ôn thi

Trường Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố kết quả đợt thi thứ 3, Kỳ thi đánh giá năng lực năm 2026. Với 118/150 điểm, Nguyễn Cảnh Hoàng Vũ, lớp 12T2 - Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng là một trong những thí sinh đạt điểm cao trong kỳ thi này ở tổ hợp Q02 với các môn thi kết hợp gồm Toán (Tư duy định lượng), Văn học - Ngôn ngữ (Tư duy định tính) và Vật lý - Hóa học - Lịch sử (Khoa học).

Được biết, trên cả nước, thủ khoa ở tổ hợp này đạt 126 điểm. Vì thế, với mức điểm rất cao 118 điểm, Hoàng Vũ cho biết, em đã có nhiều cơ hội để xét tuyển vào các trường đại học. Tuy nhiên, với mục tiêu thi đậu vào Học viện Kỹ thuật Quân sự, nam sinh này nói rằng, em vẫn còn nhiều kỳ thi phía trước.

"Ngoài kỳ thi tốt nghiệp THPT, em dự định sẽ tham gia kỳ thi đánh giá năng lực lần thứ 5 tại điểm thi Nghệ An, kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội. Đến cuối tháng 6, em sẽ tham gia kỳ thi đánh giá năng lực do Bộ Quốc phòng tổ chức. Việc tham gia nhiều kỳ thi giúp em có thêm cơ hội trúng tuyển" - Hoàng Vũ nói thêm.

Ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, Nguyễn Cảnh Hoàng Vũ là một học sinh có nhiều thành tích nổi bật. Trong đó, năm học lớp 10, tại Kỳ thi học sinh giỏi trường, Vũ dự thi ở cả 3 môn Toán, Lý, Hóa và đều đạt giải cao. Sang lớp 12, tại Kỳ thi học sinh giỏi tỉnh, Vũ dự thi 2 môn và đạt giải Nhì môn Tin, giải Khuyến khích môn Toán. Các kỳ thi thử gần đây do Sở Giáo dục và Đào tạo và liên trường tổ chức, Vũ đều nằm trong tốp đầu của trường với trên 27 điểm.

Dù có nền tảng khá vững chắc nhưng trước ngưỡng cửa quan trọng của kỳ xét tuyển vào đại học, Hoàng Vũ vẫn gặp nhiều khó khăn. Chia sẻ về thời điểm đầu năm lớp 12 khi bắt đầu đến với kỳ thi đánh giá năng lực, Hoàng Vũ thừa nhận, em từng cảm thấy “quá tải” khi phải đồng thời ôn tập cho nhiều mục tiêu: Vừa đảm bảo chương trình học trên lớp, vừa chuẩn bị cho kỳ thi học sinh giỏi, vừa luyện đề đánh giá năng lực. Có thời điểm, việc học song song nhiều nội dung khiến em rơi vào trạng thái căng thẳng, áp lực kéo dài.

Theo Hoàng Vũ, khác với các kỳ thi truyền thống, bài thi đánh giá năng lực yêu cầu học sinh phải có khả năng tư duy tổng hợp, xử lý nhanh các dạng câu hỏi đa lĩnh vực, từ Toán học, Khoa học tự nhiên đến Khoa học xã hội. Là một học sinh thiên về tự nhiên, việc học quá nhiều môn học từng khiến Hoàng Vũ gặp không ít khó khăn trong giai đoạn đầu ôn tập. Sau này, Hoàng Vũ bắt đầu phân chia thời gian học theo từng giai đoạn, từng môn học cụ thể, tránh học dàn trải và thiếu hiệu quả.

Bên cạnh việc củng cố kiến thức, nam sinh Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng còn đặc biệt chú trọng đến quá trình luyện đề. Em duy trì thói quen làm đề theo đúng thời gian quy định (khoảng 3 tiếng), qua đó rèn luyện khả năng phân bổ thời gian và kiểm soát tâm lý khi làm bài. Một kinh nghiệm khác được em đúc rút ở các lần thi thử đó là không nên dành quá nhiều thời gian cho những câu hỏi quá khó. Thay vào đó, cần ưu tiên hoàn thành tốt các câu hỏi trong khả năng để tối đa hóa điểm số.

“

Với môn Toán, em không gặp nhiều khó khăn vì đã được học khá nhiều qua những lần ôn thi học sinh giỏi. Ở các môn còn lại, việc nắm chắc kiến thức ở sách giáo khoa sẽ giúp thí sinh có nền tảng chắc chắn khi làm bài.

Ngoài ra, cần phải đọc và luyện thêm khá nhiều đề vì các câu hỏi ở bài thi đánh giá tư duy khá lạ và nếu có điều kiện, việc tham gia các khóa ôn luyện cũng sẽ hỗ trợ thí sinh rất nhiều.

Hoàng Vũ - Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng

Áp lực “dồn” áp lực với các kỳ thi riêng

“Sao các trường đại học không tổ chức thi đánh giá năng lực vào dịp hè?” - đó là chia sẻ của một giáo viên tại một trường công lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An và nhận được nhiều bình luận của các đồng nghiệp. Trong số những bình luận ấy, có nhiều ý kiến nêu rõ, bắt đầu từ học kỳ II, cùng một lúc có hơn 10 kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy của nhiều trường đại học được tổ chức khiến học sinh phải vất vả đăng ký, di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác để dự thi, quá tốn kém và áp lực.

Anh Nguyễn Văn Thanh có con đang học tại Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, vừa đưa con tham dự kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tại Đà Nẵng cho biết: Tôi thấy còn vất vả hơn ngày xưa các con thi đại học. Tuy nhiên, vì mỗi trường lại có một tiêu chí xét tuyển khác nhau, nếu không dự thi lại không yên tâm.

Tại lớp 12A2, Trường THPT Hà Huy Tập, trước kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, sĩ số trong lớp vắng khá nhiều.

Dù đăng ký một kỳ thi trong cùng 1 ngày nhưng mỗi học sinh lại thi một địa điểm khác nhau, người gần nhất may mắn đăng ký dự thi được tại Hà Tĩnh, Thanh Hóa; xa hơn, có em phải ra Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng mới có suất dự thi.

Học sinh Ngô Bảo An Nam – lớp 12A2, người đầu tiên của lớp đạt 100 điểm ở đợt thi đầu tiên tổ chức tại Ninh Bình, cho biết: Đến thời điểm này, em vẫn chưa chắc chắn sẽ chọn trường đại học nào. Vì thế, em sẽ tiếp tục tham dự các kỳ thi khác để cải thiện điểm số và rộng cửa vào các trường đại học tốp đầu của cả nước, cũng như tích lũy nhiều kinh nghiệm trong quá trình làm bài.

Lựa chọn đăng ký dự thi tổ hợp Q21 với 3 môn thi gồm Toán, Ngữ văn và tiếng Anh, Nam nhận xét đề thi có tính phân hóa cao, với nhiều câu hỏi “lạ” và không bám sát hoàn toàn vào chương trình sách giáo khoa. Một số dạng bài yêu cầu thí sinh phải có khả năng tư duy, phân tích và thích nghi nhanh với những dạng thức mới, thay vì chỉ học thuộc kiến thức.

Cá nhân Nam, dù không tham gia các khóa học trực tuyến chuyên biệt cho kỳ thi đánh giá năng lực nhưng em mất khá nhiều thời gian tìm kiếm tài liệu, đề thi trên mạng để tự luyện tập. Khi gặp những câu hỏi khó hoặc nội dung chưa hiểu, Nam thường chủ động tham khảo ý kiến từ các hội nhóm học tập trên mạng xã hội.

Là giáo viên chủ nhiệm lớp 12A2, cô giáo Đỗ Thị Minh Phương - Trường THPT Hà Huy Tập nói rằng, bức tranh xét tuyển đại học hiện nay đã có nhiều thay đổi so với trước đây. Nếu như trước kia, điểm thi tốt nghiệp THPT là con đường gần như duy nhất, thì hiện nay, học sinh có rất nhiều phương thức khác nhau để gia tăng cơ hội trúng tuyển: Ngoài kỳ thi tốt nghiệp, thi lấy chứng chỉ quốc tế thì kỳ thi đánh giá năng lực đang trở thành lựa chọn phổ biến và số thí sinh đăng ký ngày càng nhiều. Ngoài ra, nhiều học sinh lựa chọn kết hợp nhiều phương thức xét tuyển cùng lúc.

Cũng theo cô giáo Minh Phương, hiện nay, các sĩ tử lớp 12 đang cố gắng tận dụng tối đa mọi cơ hội, từ điểm thi, chứng chỉ đến điểm ưu tiên, với mong muốn tăng khả năng trúng tuyển vào các trường đại học tốp đầu. Tuy nhiên, chính sự đa dạng này lại tạo ra áp lực không nhỏ.

Một khó khăn khác là sự khác biệt về cấu trúc đề thi giữa các kỳ thi. Ví dụ, môn Ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp là tự luận, trong khi ở kỳ thi đánh giá năng lực lại chuyển sang hình thức trắc nghiệm với nhiều câu hỏi mang tính ứng dụng. Điều này đòi hỏi học sinh không chỉ nắm chắc kiến thức mà còn phải có khả năng tư duy linh hoạt và hiểu bản chất vấn đề.

Về mặt thời gian, giáo viên cho biết, chương trình học trên lớp chủ yếu chỉ đủ để phục vụ kỳ thi tốt nghiệp, do đó học sinh phải dành thêm nhiều thời gian đi học thêm bên ngoài.

“

"Tôi cho rằng, học sinh hiện nay đang phải đối mặt với tình trạng quá tải bởi nhiều kỳ thi. Các em vừa phải ôn thi tốt nghiệp, vừa chuẩn bị cho kỳ thi đánh giá năng lực, lại vừa học và thi chứng chỉ ngoại ngữ. Áp lực “dồn” áp lực khiến nhiều thí sinh mệt mỏi, căng thẳng và phụ huynh cũng phải vất vả để chạy đua với các con".

Cô giáo Minh Phương - Trường THPT Hà Huy Tập