Su-35S buộc F-16 và Mirage 2000 hoạt động xa tiền tuyến

Theo tổng giám đốc Rostec Sergey Chemezov ngày 26 tháng 11, tiêm kích Su-35S của Nga đang hạn chế đáng kể hoạt động của không quân Ukraine. Nhờ khả năng phát hiện và khai hỏa từ khoảng cách hàng trăm km, Su-35S buộc các chiến đấu cơ Ukraine, gồm F-16 và Mirage 2000, phải hoạt động xa tiền tuyến và bay thấp ở khu vực hậu phương để tránh bị tấn công từ xa.

Tổng quan sự kiện

Trong tuyên bố được hãng TASS dẫn lại, ông Sergey Chemezov nói Su-35S có khả năng tập kích mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm km, khiến máy bay đối phương phải bay ở độ cao tối thiểu tại khu vực hậu phương. Ông cho rằng đây là lý do F-16 do Mỹ sản xuất và Mirage 2000 do Pháp sản xuất không thể tiếp cận tiền tuyến để phóng tên lửa đối không. Chemezov cũng nêu phi đội Su-35S thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tập kích và chế áp phòng không, đồng thời nhận được đánh giá cao từ phi công Nga.

Ở chiều ngược lại, Không quân Ukraine từng công bố video giới thiệu Mirage 2000 mang tên lửa đối không tầm ngắn R550, tuyên bố đạt tỷ lệ đánh chặn 98% đối với tên lửa hành trình và UAV của Nga, trong đó ít nhất 12 tên lửa hành trình tầm xa Kh-101 bị hạ. Tuy nhiên, Business Insider dẫn tư liệu do Không quân Ukraine công bố gần đây cho biết F-16 hiện chỉ lắp tên lửa tầm ngắn AIM-9L, không còn mang đạn tầm trung AIM-120B/C hay AIM-9X như giai đoạn đầu.

Phân tích kỹ thuật

Cảm biến và phát hiện mục tiêu

Theo Business Insider, Su-35S được trang bị radar Irbis-E với khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách 400 km. Với phạm vi phát hiện lớn, nền tảng này tạo lợi thế trong giai đoạn đầu của không chiến, cho phép phát hiện sớm mục tiêu và quyết định thời điểm, khoảng cách khai hỏa.

Vũ khí không đối không

Vũ khí chính khi tuần phòng trên không của Su-35S gồm tên lửa tầm trung R-77-1 hoặc R-77M (tầm bắn 110–200 km) và tên lửa tầm xa R-37M (có thể đánh trúng mục tiêu ở cự ly trên 300 km). Tổ hợp cảm biến – vũ khí này cho phép Su-35S triển khai đòn đánh ngoài tầm nhìn mắt thường ở khoảng cách xa, phù hợp với bối cảnh tác chiến ngăn chặn và kiểm soát không phận tiền phương.

Năng lực chế áp phòng không

Theo tuyên bố của Rostec, Su-35S cũng tham gia các nhiệm vụ tập kích và chế áp phòng không đối phương. Dù không có thêm thông số cụ thể trong nguồn, việc kết hợp phát hiện sớm, tầm bắn lớn và tốc độ ra-đa quét cao được cho là hỗ trợ đáng kể cho nhiệm vụ này.

Lực lượng và tổn thất

Business Insider cho biết Không quân Nga đang biên chế khoảng 140 chiếc Su-35S. Lực lượng này đã mất ít nhất 8 máy bay kể từ khi xung đột bùng phát, song được bù đắp nhờ tốc độ sản xuất tăng trong thời gian qua.

Chiến thuật và cách triển khai

Chemezov nhận định ưu thế tầm phát hiện và tầm bắn khiến chiến đấu cơ Ukraine phải giữ cự ly xa tiền tuyến và bay thấp để giảm nguy cơ bị phát hiện, bám sát địa hình để hạn chế lộ diện. Theo phân tích dẫn bởi Business Insider từ chuyên gia Sakshi Tiwari, nếu tăng độ cao để rút ngắn khoảng cách, tiêm kích Ukraine sẽ sớm bị Su-35S phát hiện và công kích, khó tiếp cận để phản kích kịp thời.

Thông tin F-16 hiện chủ yếu mang tên lửa tầm ngắn AIM-9L cũng cho thấy hạn chế về khả năng đánh chặn tầm trung. Trong khi đó, việc Mirage 2000 sử dụng R550 tập trung vào nhiệm vụ đánh chặn tầm gần. Những cấu hình này phù hợp với lối bay thấp, nhưng làm giảm cơ hội chủ động tác chiến ngoài tầm nhìn trong khu vực không phận bị đối phương kiểm soát bởi cảm biến tầm xa.

So sánh theo dữ liệu nguồn

Tác động hoạt động

Các dữ liệu nguồn cho thấy môi trường không chiến hiện tại ở tiền tuyến bất lợi cho tiêm kích Ukraine khi đối đầu Su-35S. Khả năng phát hiện sớm và khai hỏa tầm xa tạo vùng đe dọa buộc máy bay Ukraine duy trì cao độ thấp và cự ly lớn, hạn chế cơ hội tiếp cận và sử dụng vũ khí đối không một cách chủ động gần khu vực giao tranh.

Những yếu tố trên cũng lý giải vì sao, theo Rostec, F-16 và Mirage 2000 được ghi nhận hoạt động xa tiền tuyến. Mặt khác, tuyên bố từ Không quân Ukraine về hiệu quả đánh chặn bằng Mirage 2000 cho thấy họ ưu tiên nhiệm vụ phòng không tầm gần và đánh chặn mục tiêu bay thấp như UAV hoặc tên lửa hành trình, thay vì tìm kiếm không chiến tầm xa trước đối thủ có lợi thế BVR.

Nguồn: TASS dẫn phát biểu của Sergey Chemezov; Business Insider dẫn tư liệu Không quân Ukraine và nhận định chuyên gia Sakshi Tiwari.