Sử dụng chung một bộ sách giáo khoa: Thuận lợi trong dạy và học

Sách mới không xáo trộn việc dạy học

Chủ trương sử dụng chung một bộ sách giáo khoa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ.

Theo định hướng nêu tại các Nghị quyết này, từ năm học 2026-2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa chung trên toàn quốc và đến năm 2030 hoàn thành mục tiêu cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho tất cả học sinh. Đây là định hướng chiến lược nhằm chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông, bảo đảm công bằng trong tiếp cận tri thức và tạo nền tảng cho chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái học liệu quốc gia.

Ngay sau khi có chủ trương này, ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT về việc lựa chọn bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo quyết định này, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà Xuất bản giáo dục Việt Nam sẽ được sử dụng từ năm học 2026-2027.

Trước đó, từ sau khi triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trên cả nước có 3 bộ sách giáo khoa đang được các địa phương cùng sử dụng, đó là bộ “Cánh diều”, bộ “Chân trời sáng tạo” và bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”.

Tại Nghệ An, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” cũng là bộ sách khá quen thuộc với giáo viên và học sinh. Thầy giáo Cao Xuân Hùng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Diễn Thành, xã Diễn Châu cho biết: Tôi cho rằng, quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo là giải pháp tối ưu nhất hiện nay và tạo thuận lợi cho các nhà trường trong tổ chức dạy học. Như ở trường chúng tôi, ngoài môn Tiếng Việt đang học bộ sách Cánh diều từ lớp 1 đến lớp 5, còn lại các môn học khác đang sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Từ năm học tới, khi thống nhất một bộ sách, bước đầu sẽ có tác động đến nhà trường nhưng không nhiều.

“

Tôi tin rằng, Hè này sau khi tập huấn, làm quen với bộ sách mới các giáo viên dạy Tiếng Việt sẽ tiếp cận được dễ dàng, bởi lẽ dù cách tiếp cận vấn đề của mỗi bộ sách khác nhau nhưng đều có mục tiêu chung là hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh.

Thầy giáo Cao Xuân Hùng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Diễn Thành, xã Diễn Châu

Phù hợp với mọi đối tượng

Trên toàn tỉnh, ông Nguyễn Hồng Hoa - Trưởng phòng Giáo dục tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết, ngoài Tiếng Anh và Tiếng Việt, còn lại trên 90% các trường tiểu học đang sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Trước đó, qua hơn 5 năm triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc dạy và học theo bộ sách này cũng đã trở nên quen thuộc, giúp giáo viên, học sinh, các nhà trường và phụ huynh thuận lợi trong cách tiếp cận và sử dụng.

“Từ khi triển khai chương trình mới, hàng năm ngành Giáo dục đều tổ chức tập huấn để giáo viên làm quen với phương pháp, cấu trúc bài học và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy. Quá trình lựa chọn sách giáo khoa cũng được thực hiện theo đúng quy trình, có sự tham gia góp ý lựa chọn từ các giáo viên. Vì thế, việc hầu hết các trường ở Nghệ An chọn bộ sách trùng với bộ sách do Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa lựa chọn cho thấy có nhiều ưu thế và phù hợp với thực tiễn dạy học ở cơ sở” - ông Nguyễn Hồng Hoa nói thêm.

Ở bậc THCS và THPT, lâu nay các nhà trường vẫn sử dụng xen kẽ 3 bộ sách giáo khoa khác nhau. Tuy nhiên, bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức và cuộc sống” vẫn là bộ sách chủ đạo ở các nhà trường, chiếm trên 80% ở khu vực thành thị và đồng bằng, và chiếm khoảng 70% ở các xã miền núi.

Ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Giáo dục trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: "Chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo hướng mở và dù là với bộ sách nào vẫn phải đảm bảo các nội dung cốt lõi bắt buộc. Qua quá trình triển khai, mỗi bộ sách đều có những điểm mạnh riêng, được xây dựng bởi các nhóm tác giả khác nhau, tiếp cận chương trình ở những góc độ khác nhau và phù hợp với từng đối tượng học sinh, từng nhà trường.

“

Sau khi chuyển sang sử dụng chung một bộ sách giáo khoa dù một số môn học phải làm quen với “sách mới” nhưng nội dung và giá trị sử dụng vẫn không thay đổi. Ngoài ra, giáo viên vẫn có thể sử dụng các bộ sách cũ để làm tài liệu tham khảo.

Ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Giáo dục trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo

Tại các nhà trường, dù năm học tới bộ sách giáo khoa chung mới được áp dụng, nhưng đến nay, các giáo viên cũng đã sẵn sàng tâm thế để thay đổi.

Thầy giáo Bùi Văn Tường - giáo viên môn Khoa học tự nhiên ở Trường THCS Thanh Lương cho biết: Tôi đảm nhận 2 phân môn Sinh học và Hóa học. Trong đó, học sinh lớp 6, lớp 7, tôi dạy bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Trong khi đó, lớp 8 và lớp 9 chúng tôi lại dạy sách Khoa học tự nhiên của bộ Chân trời sáng tạo. Về nội dung, tôi thấy các bộ sách cũng tương tự nhau nên giáo viên không gặp khó khăn khi soạn giáo án và học sinh cũng không gặp khó khăn khi tiếp cận. Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả hơn, tôi mong sau này, Bộ có sự điều chỉnh, tăng về mặt dữ liệu để học sinh tiếp thu bài học dễ dàng hơn.

Qua chia sẻ của nhiều giáo viên và các nhà trường cũng cho thấy, việc sử dụng một bộ sách giáo khoa sẽ đem đến nhiều thuận lợi. Hơn thế, còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về học liệu, giảm gánh nặng chi phí sách giáo khoa cho người dân, hỗ trợ giáo viên, học sinh tiếp cận nội dung học tập nhất quán, liên thông từ lớp 1 đến lớp 12.

Trước khi chính thức đi vào triển khai từ năm học 2026 - 2027, giáo viên cũng mong rằng, Bộ cần nghiên cứu, đánh giá những ưu, nhược điểm một cách toàn diện. Trên cơ sở đó, xây dựng một bộ sách hoàn chỉnh, phù hợp với tất cả học sinh, các nhà trường, đúng với thực tế các vùng, miền và ứng dụng hiệu quả trong dạy học và truyền thụ kiến thức cho học sinh.