Sự thật về "Tỏi đen Tâm Đức"-Bài cuối: Vi phạm pháp luật!

(Baonghean) - Phóng viên Báo Nghệ An đã đến cái gọi là "vùng nguyên liệu" của doanh nghiệp Tỏi Tâm Đức, gặp chủ doanh nghiệp; làm việc với các cơ quan chức năng huyện Thanh Chương, Chi cục Quản lý An toàn vệ sinh thực phẩm; qua đó, khẳng định việc sản xuất, kinh doanh tỏi đen của doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức là bất hợp pháp...
 
 
 
Không vùng nguyên liệu tỏi!
 
Chúng tôi về xóm 7, xã Thanh Tiên (Thanh Chương) để tìm gặp người dân có tên là Vĩnh được nêu trong loạt "ký sự" về dự án trồng tỏi của doanh nghiệp Tỏi Tâm Đức. Nhưng ở khu dân cư này tịnh không có người nào tên như vậy. Nhiều người dân cho biết, họ có trồng tỏi, nhưng đã trồng từ "nhiều năm nay", mỗi gia đình chỉ trồng  "dăm, ba mét vuông để sử dụng", họa hoằn có ai không dùng hết thì búi tó đem ra chợ Giăng bán chứ chẳng hề có doanh nghiệp nào hỏi mua. Với cái tên Doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức, thì cũng theo người dân: "chưa bao giờ nghe đến"!. 
 
Sản xuất thô sơ, thủ công, nhưng trên trang web, doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức lại mô tả đã lắp đặt thiết bị máy móc hiện đại của Nhật Bản(?)
 
Tìm gặp đại diện ban cán sự xóm 7, các ông Xóm trưởng Nguyễn Văn Hoàng, Bí thư chi bộ Đàm Huy Lý rất ngạc nhiên khi biết xã nhà xuất hiện doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức. Ông Nguyễn Văn Hoàng nói: “Đây là lần đầu tiên tôi được nghe đến doanh nghiệp này. Không biết gì về doanh nghiệp Tỏi Tâm Đức nhưng tôi chắc chắn là xóm 7 không có ai trồng tỏi cho họ, và cũng không có người dân xóm 7 nào có tên là Vĩnh". Theo ông, xóm có 122 hộ dân, sống chủ yếu bằng nghề nông, chăn nuôi và các nghề phụ như làm bánh, kẹo; đời sống nhân dân còn khó khăn, rất cần việc làm có thu nhập ổn định. Thế nên, nếu như có một doanh nghiệp nào về tạo ra cơ hội việc làm, thì hẳn chính quyền xã cũng sẽ phổ biến để cán bộ, nhân dân toàn xã biết. Vì vậy, theo cả hai ông Nguyễn Văn Hoàng và Đàm Huy Lý, thì đây có thể là tin đồn thất thiệt vì một động cơ nào đó. Khi chúng tôi đưa ra gói Tỏi đen Tâm Đức đã mua ở Thành phố Vinh, các ông tiếp tục khẳng định đây là lần đầu tiên được nhìn thấy, đồng thời đề nghị phải làm rõ, công bố trên các phương tiện truyền thông về nguồn gốc, chất lượng mặt hàng này để người dân không bị mắc lừa.
 
Tìm về xóm 11, xã Thanh Tiên, người dân ở đây cũng khẳng định không có ai trồng tỏi để làm hàng hóa. Gặp xóm trưởng, dù từ chối làm việc vì lý do "phải có xã giới thiệu", nhưng ông vẫn xác nhận trong xóm có một cơ sở làm tỏi có tên hiệu Tâm Đức. Xóm trưởng xóm 11 nói: "Ở đây có cơ sở Tâm Đức làm tỏi. Họ là người của xóm, sản xuất tại nhà riêng gần Nhà văn hóa xóm. Tôi chỉ biết vậy vì cũng không mấy khi đến. Còn nói rằng người dân ở đây trồng tỏi hàng hóa thì không phải...". 
 
Không công nghệ chế biến!?
 
Theo chỉ dẫn của vị Xóm trưởng xóm 11, chúng tôi tìm được nơi đứng chân của doanh nghiệp tư nhân Tâm Đức. Đó là một hộ có gia cảnh tầm trung bình. Vào nhà, chẳng thấy thiết bị, máy móc, chỉ có vài chục khay nhựa khá rộng, trên đó bày la liệt những củ tỏi một nhánh màu sẫm, không ít củ bị cháy sém (hình như do qua quá trình hấp sấy). Nêu rõ lý do của cuộc viếng thăm, một thanh niên trẻ cho chúng tôi biết anh ta là Lê Ngọc Thi - Giám đốc doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức. Theo lời của Thi, đây là nghề đang "hót"; anh ta đã mất 2 năm mày mò thí nghiệm, hiện nay đã thành công và đưa ra thị trường sản phẩm tỏi đen. Tỏi ban đầu có màu trắng, qua 6 tháng thực hiện quy trình lên men thì trở thành tỏi đen.
 
Chúng tôi hỏi: 
 
- Máy móc doanh nghiệp nhập từ đâu? Quy trình thực hiện có những công đoạn nào? Có thể cho chúng tôi được biết một số thông tin không? 
 
Lê Ngọc Thi đáp:
 
- Máy móc, thiết bị để làm tỏi đen phải nhập của Hàn Quốc. Quy trình thực hiện hết sức phức tạp, không thể nói được.
 
- Có phải doanh nghiệp có website Tỏi đen Tâm Đức?
 
- Đúng như vậy!
 
- Chúng tôi đã đọc các thông tin trên đó. Nghe nói quy trình sản xuất tỏi đen là của Nhật Bản, tại sao doanh nghiệp mình lại mua máy móc của Hàn Quốc?
 
- Máy Hàn Quốc nhưng kỹ thuật sản xuất thì của Nhật Bản.
 
- Chúng tôi có thể tham quan hệ thống máy móc, thiết bị được không?
 
- Không được. Chúng tôi đang thực hiện quy trình lên men, bây giờ mở ra xem là hỏng ngay.
 
- Chúng tôi chỉ muốn được tận mắt thấy thiết bị thôi mà?
 
- Cũng không được. Hơn nữa, máy móc cũng không đặt tại đây!
 
Tiếp tục đề nghị Lê Ngọc Thi cho xem các loại giấy tờ liên quan, anh ta chỉ đưa ra được Giấy phép đăng ký kinh doanh, phiếu Kết quả thử nghiệm 1 mẫu thử và Giấy xác nhận có kiến thức về an toàn thực phẩm. Thi thừa nhận chưa được cơ quan có thẩm quyền là Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cấp các loại giấy tờ công nhận chất lượng sản phẩm và cho biết đang làm hồ sơ thủ tục. - Nguồn nguyên liệu để làm tỏi đen nhập từ đâu? Khác với trên website, Thi nói rằng nguyên liệu để làm là tỏi Lý Hòa, có giá 350.000 đồng/kg. Sau khi hoàn tất, 1 kg tỏi đen có giá 1.600.000 đồng/kg. - Vậy có giấy tờ mua bán chứng minh nguyên liệu được mua ở Lý Sơn hay không? Theo Thi, có giấy tờ thu mua. Tuy nhiên tìm không thấy. Anh ta gọi cho một ai đó để hỏi, nhưng cũng không tìm được. Lại hỏi rằng: Sao trên trang web viết rõ Tỏi Tâm Đức có vùng nguyên liệu tại Thanh Tiên? Thi trả lời: Đang trồng thử nghiệm, nhưng chưa đạt kết quả như ý muốn...(!?).
 
Khi được hỏi tại sao chưa có các giấy tờ hợp pháp để sản xuất, kinh doanh mà đã xuất hàng cho các đại lý ở Thành phố Vinh, TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Lê Ngọc Thi giải thích, đó là doanh nghiệp đưa ra một số mẫu thử để thăm dò thị trường...
 
Giám đốc DNTN Tỏi Tâm Đức (trái) giới thiệu sản phẩm tỏi sơ chế.
 
“Tỏi đen Tâm Đức” là giả!
 
Trưởng phòng Y tế huyện Thanh Chương, ông Nguyễn Viết Kiên cho biết đã nhận được công văn của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm và đang cho người kiểm tra cơ sở Tỏi Tâm Đức. "Chỉ khi có công văn của Chi cục chúng tôi mới biết đến doanh nghiệp này. Trước đó họ có bao giờ qua lại đây đâu!" - ông Kiên nói. Trao đổi những điều đã nghe, đã thấy ở xã Thanh Tiên, đồng thời đưa ra sản phẩm Tỏi đen Tâm Đức, ông Kiên đã yêu cầu cán bộ làm văn bản đề nghị huyện cho thành lập đoàn về kiểm tra. "Chúng tôi rất mừng khi báo chí có những thông tin trao đổi như vậy. Chúng tôi sẽ đề nghị huyện cho kiểm tra ngay".
 
Đại diện Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm cho biết, trong tháng 11/2014, có người của doanh nghiệp Tỏi Tâm Đức tìm đến đề nghị cho được tập huấn kiến thức an toàn vệ sinh thực phẩm. Sau khi được tập huấn, doanh nghiệp này đã được Chi cục cấp giấy chứng nhận. Một thời gian sau đó, Chi cục nhận được đơn thư của công dân tố cáo doanh nghiệp này sản xuất thực phẩm chức năng và đem bán trên thị trường. Chính vì vậy, ngày 18/12/2014, Chi cục đã có Công văn số 132/ATTP.CNSP gửi Phòng Y tế, Trung tâm Y tế huyện Thanh Chương yêu cầu kiểm tra làm rõ vụ việc. 
 
Làm việc với phóng viên, ông Đào Trọng Dũng - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý ATVSTP cho biết, trước khi ban hành Công văn 132, Chi cục đã xác định doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức có vi phạm, dù họ có Giấy phép đăng ký kinh doanh nhưng chưa có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm và bản công bố phù hợp quy định an toàn vệ sinh thực phẩm và Giấy xác nhận nội dung quảng cáo do Cục An toàn thực phẩm cấp. Trước những thông tin từ phóng viên, ông Dũng khẳng định: "Khoản 10, Điều 5, Luật An toàn vệ sinh thực phẩm quy định về những hành vi bị cấm là: "Sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại cơ sở không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật"; Khoản 2, Điều 3 của Nghị định số 38 quy định: "Sản phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật phải được công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm và đăng ký bản công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm đối với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường"; Khoản 1, Điều 3, Thông tư số 08 của Bộ Y tế quy định các hành vi bị cấm trong hoạt động quảng cáo thực phẩm là: "Quảng cáo thực phẩm khi chưa có giấy xác nhận nội dung quảng cáo của cơ quan y tế có thẩm quyền". 
 
Như vậy, việc quảng bá sản phẩm; đưa sản phẩm ra thị trường của doanh nghiệp Tỏi Tâm Đức đã vi phạm các quy định của pháp luật. Tới đây, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh sẽ về Thanh Chương, phối hợp với các cơ quan chức năng làm rõ doanh nghiệp này đã tung bao nhiêu sản phẩm ra thị trường, yêu cầu thu hồi sản phẩm và xử lý theo quy định. Kể cả các đại lý ở TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh cũng phải thu hồi. Có thể khẳng định: Sản phẩm Tỏi Tâm Đức là hàng giả! Hoạt động của doanh nghiệp tư nhân Tỏi Tâm Đức là vi phạm luật pháp! 
 
Ông Hoàng Văn Hảo, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An: "Các thực phẩm chức năng là những sản phẩm được sản xuất từ những những loại vitamin hoặc khoáng chất có tác dụng hỗ trợ, bồi bổ cho sức khỏe và điều trị một số loại bệnh mãn tính, bệnh về tim mạch, hoặc bệnh về chuyển hóa. Tuy nhiên, các loại thực phẩm chức năng không phải là thuốc; không thể thay thế các loại thuốc điều trị bệnh.
Nếu có nhu cầu mua, sử dụng thực phẩm chức năng thì nên cẩn trọng, chỉ mua tại những cơ sở đảm bảo tính pháp lý; thực phẩm chức năng được sản xuất bởi những nhà sản xuất có uy tín. Không nên mua các sản phẩm trôi nổi, thiếu tin tưởng về chất lượng kẻo "tiền mất, tật mang". Với các cơ sở kinh doanh, cần nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật khi kinh doanh các loại thực phẩm chức năng...".
 
Nhật Lân - Việt Long