Tại sao giá dầu âm nhưng giá xăng dầu ở Việt Nam vẫn cao?

Tiến sỹ Nguyễn Minh Phong

Theo dõi Báo Nghệ An trên Google News
(Baonghean.vn) - Giá dầu, hay giá xăng dầu của Việt Nam không chịu tác động từ giá dầu WTI của Mỹ, mà vẫn căn cứ theo giá dầu Brent. Ngày 21/4, giá dầu Brent trên thị trường vẫn giao dịch ở mức trên 25 USD/thùng. Mặt khác giá xăng dầu về Việt Nam còn bao gồm nhiều chi phí.

Giá xăng dầu Việt Nam vẫn cao 

WTI viết tắt của “West Texas Intermediate,” là dầu thô được sản xuất tại Mỹ. Nó còn được gọi là “dầu thô ngọt, nhẹ của Texas”. Giá dầu WTI lần đầu tiên trong lịch sử đã xuống mức giá dưới 0 đồng: Thời điểm đóng cửa thị trường ngày 20/4/2020, giá dầu thô WTI giao tháng 5 đã được chốt giá âm 37,63 USD/thùng và có thời điểm xuống mức âm 40 USD/thùng vào phiên giao dịch đêm 20/4/2020.

Hiện nay, giao dịch dầu thô trên thị trường gồm 3 loại: Thị trường tương lai, thị trường quyền chọn và thị trường giao ngay. Giá dầu âm trên là thuộc thị trường tương lai, là giá hợp đồng kỳ hạn giao tháng 5/2020.

Tại sao giá dầu âm nhưng giá xăng dầu ở Việt Nam vẫn cao? ảnh 1
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Theo đại diện PVN, 21/4 là ngày chốt hợp đồng kỳ hạn giao tháng 5/2020. Vào ngày này, người mua hợp đồng này phải đưa ra quyết định có nhận lô dầu này hay không. Nếu nhận thì họ phải đóng hợp đồng và sẽ nhận lô dầu vật chất, bên mua phải thực hiện việc giao nhận và thanh toán tiền hàng thật, tốn thêm chi phí chuyên chở, kho bãi… Do vậy, một số người sở hữu hợp đồng này đã quyết định “bán tháo” với mọi giá tại 2 giây cuối cùng của phiên giao dịch và giá khớp tại 2 giây cuối cùng này được coi là giá chốt phiên. Như vậy, thực chất giá (-) 37,63 USD/thùng là mức giá được giao dịch giữa các trader trên sàn giao dịch chứ không phải là giá giao dịch giữa nhà sản xuất dầu thô và người sử dụng cuối cùng (nhà máy lọc dầu). Hơn nữa, số lượng dầu giao dịch ở mức (-) 37,63 USD/thùng này chỉ vào khoảng 600 ngàn thùng, không đáng kể trong tổng số giao dịch dầu mỏ của thế giới trung bình là khoảng 100 triệu thùng/ngày. Nghĩa là, giá âm không phản ánh giá mua - bán thời điểm thực tại của thị trường dầu mỏ thế giới…

Giá dầu, hay giá xăng dầu của Việt Nam không chịu tác động từ giá dầu WTI của Mỹ, mà vẫn căn cứ theo giá dầu Brent. Ngày 21/4, giá dầu Brent trên thị trường vẫn giao dịch ở mức trên 25 USD/thùng. Mặt khác, giá dầu WTI không ảnh hưởng trực tiếp đến giá sản phẩm tại Singapore, trong khi giá xăng dầu trong nước lại sử dụng giá tham chiếu từ thị trường Singapore.

Ngoài ra, theo liên Bộ Tài chính - Công Thương, giá xăng RON 95 thành phẩm bình quân trên thế giới 15 ngày trước kỳ điều chỉnh 29/3/2020 là 25,668 USD/thùng. Như vậy, một lít xăng RON 95 nhập về cảng có giá gốc 0,16 USD, tương đương 3.827 đồng/lít.

Tại sao giá dầu âm nhưng giá xăng dầu ở Việt Nam vẫn cao? ảnh 2
Cơ cấu giá xăng chịu thêm 4 sắc thuế. Đồ họa: Lâm Tùng

Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu chỉ ra cơ cấu giá xăng phải “cõng” 4 sắc thuế gồm thuế nhập khẩu 20% (tương ứng 765 đồng), thuế tiêu thụ đặc biệt 10% (tương ứng 383 đồng), VAT 10% (tương ứng 383 đồng) và thuế bảo vệ môi trường cố định 4.000 đồng/lít.

Ngoài ra, mỗi lít xăng còn phải cộng thêm chi phí kinh doanh định mức (1.050 đồng/lít), lợi nhuận định mức (tối đa 300 đồng/lít), mức trích lập quỹ bình ổn (tại kỳ điều chỉnh 29/3 với xăng RON 95 là 1.150 đồng/lít) và lợi nhuận của doanh nghiệp. Tổng của 4 sắc thuế và các loại phí là 8.031 đồng. Trong khi đó, mỗi lít xăng RON 95 hiện có giá bán lẻ trên thị trường là 12.560 đồng. Như vậy, tổng các khoản thuế, phí trong giá thành một lít xăng đã chiếm khoảng 64%, còn tính riêng các loại thuế chiếm 44%.

Xăng dầu. Ảnh minh họa
Giá dầu, hay giá xăng dầu của Việt Nam không chịu tác động từ giá dầu WTI của Mỹ. Ảnh minh họa

Hiện nay, hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đáp ứng 70-80% nhu cầu trong nước. Nhà máy lọc dầu Dung Quất chế biến dầu thô từ mỏ Bạch Hổ - có chất lượng tốt và các mỏ khác trong nước như Rồng, Chim Sáo, Đại Hùng cùng một lượng nhỏ dầu nhập khẩu. Còn lọc dầu Nghi Sơn chế biến dầu thô nhập khẩu từ Kuwait. Vì vậy, mức biến động của giá dầu WTI kể trên không làm ảnh hưởng nhiều đến giá xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, thời gian tới, nếu nhu cầu không cải thiện, dịch bệnh còn chưa được đẩy lùi thì giá xăng dầu vẫn sẽ duy trì ở mức thấp.

Nhìn tổng thể, giá dầu mỏ thế giới đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm gắn với khủng hoảng kinh tế hoặc bị chính trị hóa. Song, sự sụt giảm giá dầu thế giới âm lần này là do dự cảm chênh lệch tổng cung lớn hơn tổng cầu trên thị trường dầu mỏ thế giới sẽ kéo dài và đây là kết quả cộng hưởng của 2 sức ép: Cuộc chiến giá dầu và giành giật thị phần dầu mỏ giữa các nhà cung cấp dầu mỏ lớn nhất trên thế giới là OPEC, Nga (đại diện cho nguồn cung dầu mỏ khai thác theo công nghệ truyền thống) và Mỹ (đại diện cho nguồn cung mới từ công nghệ khai thác dầu khí đá phiến); Đồng thời, đây còn là hệ quả trực tiếp của tổ  hợp các biện pháp phong tỏa  biên giới, cách ly y tế, cách ly và giãn cách xã hội, đóng băng hoặc thu hẹp các hoạt động kinh tế -xã hội gắn với đại dịch Covid-19, cả trên phạm vi quốc gia, cũng như quốc tế.

Giá xăng dầu có ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp lớn đến các chi phí đầu vào và mặt bằng giá cả trong nước, cũng như tới mức lạm phát và túi tiền của người tiêu dùng. Vì vậy, điều hành linh hoạt giá xăng dầu có ý nghĩa quan trọng ở nước ta.

Cân nhắc việc ngừng nhập khẩu xăng dầu

Trước tình trạng giảm sâu giá xăng dầu thế giới, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) vừa có văn bản kiến nghị gửi lên Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đề nghị một số giải pháp, trong đó có việc ngừng nhập khẩu xăng dầu để giảm tình trạng tồn kho tại nhà máy lọc dầu Dung Quất và nhà máy lọc dầu Nghi Sơn; đồng thời, bỏ các sản phẩm chế biến từ dầu thô ra khỏi nhóm hàng chịu thuế giá trị gia tăng khi xuất khẩu…

Việc đề nghị dừng nhập khẩu xăng dầu cần thân trọng vì việc giảm giá dầu mỏ thế giới không phải là xu hướng vững chắc xét về góc độ lợi ích kinh tế. Hơn nữa, giá xăng dầu thành phẩm bán lẻ trong nước có hơn giá thế giới nhiều do có sự khác nhau về cơ cấu thành phần và chi phí khai thác, chế biến như đã nêu trên. Đặc biệt, xăng dầu là tài nguyên không thể phục hồi, cần ưu tiên nhập khẩu khi giá rẻ, thay vì tận khai thác nguồn ít ỏi trong nước và buộc người tiêu dùng tiêu thụ theo giá cao.

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 8/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 8/12

(Baonghean.vn) - Hôm nay Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khoá XVIII bước vào ngày làm việc thứ hai. Thu hút sự quan tâm của dư luận là hai nhóm nội dung chất vấn và trả lời chất vấn về phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai và chính sách đầu tư vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Giám đốc Sở Tài chính Nghệ An trả lời chất vấn về bố trí vốn đối ứng cho các Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi

Giám đốc Sở Tài chính Nghệ An trả lời chất vấn về bố trí vốn đối ứng cho các Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi

(Baonghean.vn) - Trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh, khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021-2026, Giám đốc Sở Tài chính Nghệ An Trịnh Thanh Hải khẳng định: Việc bố trí vốn đối ứng của Nghệ An cho các chương trình mục tiêu quốc gia hoàn toàn đảm bảo. 
Một số vấn đề cần tập trung nguồn vốn để thực hiện tốt trong thời gian tới

Cần tuân thủ các quy định của luật khi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc và miền núi

(Baonghean.vn) - Kết luận phiên chất vấn, trả lời chất vấn nhóm vấn đề về nguồn vốn đối ứng thực hiện các chương trình, dự án, chính sách đầu tư vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Bí thư Tỉnh uỷ Thái Thanh Quý yêu cầu UBND tỉnh và các sở, ngành, địa phương tập trung các giải pháp thực hiện 
SLNA gặp Hà Nội FC trên sân Vinh. Ảnh tư liệu: Hải Hoàng

V. League và cuộc đua quyết liệt ngoài sân cỏ

(Baonghean.vn) - V.League những mùa gần đây đang có sự chuyển động đáng chú ý với sự xuất hiện của những “đại gia bóng đá mới” như Hải Phòng, Bình Định và mới nhất là Nam Định, cùng với sự giải thể cũng rất đáng quan tâm của Quảng Ninh, có thể cả Sài Gòn FC hoặc Cần Thơ ở giải hạng Nhất
Cử tri sẽ theo dõi, trông chờ kết quả thực hiện những nội dung mà đại biểu nêu tại kỳ họp

Cử tri sẽ theo dõi, trông chờ kết quả thực hiện những nội dung mà đại biểu nêu tại kỳ họp

(Baonghean.vn) - Nhiều cử tri cho rằng, phiên chất vấn, trả lời chất vấn đã giúp người dân hiểu rõ hơn về tình hình thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia. Cử tri sẽ theo dõi, trông chờ kết quả thực tế, đề nghị các cấp ngành thực hiện sớm nhất các giải pháp đã nêu tại kỳ họp.
Quỹ Bảo trợ

Hơn 2.000 trẻ em khuyết tật, hoàn cảnh khó khăn ở Nghệ An được khám, cấp thuốc miễn phí

(Baonghean.vn) - Chiều 8/12, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Nghệ An phối hợp với Bệnh viện Đại học Y khoa Vinh tổ chức khám, cấp phát thuốc miễn phí cho trẻ em khuyết tật và trẻ em miền núi khó khăn tại Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề người khuyết tật tỉnh và các huyện Thanh Chương, Đô Lương, Quỳ Hợp.
Gần 77.000 xe Kia Sportage 2023 bị triệu hồi do lỗi túi khí

Gần 77.000 xe Kia Sportage 2023 bị triệu hồi do lỗi túi khí

Đây không phải lần đầu tiên chủ sở hữu Kia Sportage 2023 tại Mỹ nhận được thông báo triệu hồi xe từ nhà sản xuất và nguyên nhân của đợt triệu hồi này được cho là bởi túi khí rèm bên có thể đã không được lắp ráp đúng cách.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh giải trình vấn đề phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai và vận hành hồ, đập trong mùa mưa lũ

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giải trình vấn đề phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai và vận hành hồ, đập trong mùa mưa lũ

(Baonghean.vn) - Trong phiên trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 11 - HĐND tỉnh Nghệ An khoá XVIII về công tác phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt và quản lý, vận hành các hồ, đập thuỷ lợi, thủy điện trong mùa mưa lũ, ông Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã tham gia giải trình.
Bí thư Tỉnh ủy Thái Thanh Quý nêu 5 vấn đề liên quan đến công tác khắc phục hậu quả thiên tai và bảo đảm an toàn hồ, đập

Bí thư Tỉnh ủy Thái Thanh Quý nêu 5 vấn đề liên quan đến công tác khắc phục hậu quả thiên tai và bảo đảm an toàn hồ, đập

(Baonghean.vn) - Liên quan đến nội dung chất vấn, trả lời chất vấn nhóm vấn đề công tác khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt và quản lý hồ, đập thuỷ lợi, thuỷ điện, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý đã nêu 5 vấn đề các sở, ban ngành, địa phương cần quan tâm.

Kiểm tra quản lý bệnh nhân HIV. Ảnh: Thành Chung

Đoàn liên ngành Trung ương đánh giá cao công tác điều trị HIV của Bệnh viện Đa khoa thành phố Vinh

(Baonghean.vn) - Kiểm tra thực tế, đoàn công tác liên ngành Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm đánh giá cao nỗ lực cố gắng của Bệnh viện Đa khoa thành phố Vinh trong công tác điều trị ARV, điều trị đồng nhiễm Lao/HIV và dự phòng trước phơi nhiễm HIV.
Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Viết Hưng: Chế độ cho cán bộ khối, thôn, bản đã được tỉnh bố trí ở mức lương 'tụt khung' nhưng chưa tương xứng với công việc

Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Viết Hưng: Chế độ cho cán bộ khối, thôn, bản đã được bố trí 'tụt khung' nhưng chưa tương xứng với công việc

(Baonghean.vn) - Giám đốc Sở Nội vụ chia sẻ những khó khăn, vất vả của đội ngũ cán bộ khối, xóm, bản là những người gần dân nhất, "tương, cà, mắm muối gì cũng đến tay”. Sau sáp nhập đơn vị hành chính, diện tích, dân số tăng, công việc nhiều hơn nhưng chế độ hỗ trợ chưa tương xứng với sự cống hiến.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: 3 nhóm tồn tại hạn chế cần tập trung giải quyết trong thời gian tới

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: 3 nhóm tồn tại, hạn chế cần tập trung giải quyết trong thời gian tới

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh cho biết UBND tỉnh sẽ tập trung giải quyết 3 nhóm vấn đề còn tồn tại: Tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; Giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia; Công tác cải cách hành chính.