Tăng cường tiết kiệm điện trong sinh hoạt và sản xuất
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 và hoàn thành chỉ tiêu tiết kiệm điện theo Kế hoạch 315 của UBND tỉnh, việc sử dụng điện an toàn, hiệu quả đang trở thành yêu cầu cấp bách. Vấn đề này đòi hỏi sự chung tay quyết liệt từ mỗi gia đình đến các cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Thay đổi thói quen để tiết kiệm điện
Theo thống kê, điện sinh hoạt hiện chiếm khoảng 30- 35% tổng sản lượng điện tiêu thụ toàn hệ thống. Tuy nhiên, dư địa tiết kiệm tại các hộ gia đình và khu vực kinh doanh nhỏ lẻ vẫn còn rất dồi dào, dao động từ 15- 30%. Nguyên nhân gây lãng phí chủ yếu xuất phát từ thói quen sử dụng chưa hợp lý và việc tiếp tục duy trì các thiết bị cũ có hiệu suất thấp. Dưới áp lực của biểu giá điện bậc thang khi hóa đơn tăng mạnh, cùng nguy cơ chập cháy do quá tải trong những ngày nền nhiệt chạm ngưỡng 40 - 43 độ C, nhiều hộ dân và cơ sở kinh doanh đã chủ động tìm giải pháp thích ứng.
Bà Nguyễn Thị Thành, ở khối 4 Dùng, xã Đại Đồng không giấu được sự lo lắng trước tình trạng hóa đơn tiền điện tăng vọt trong những tháng cao điểm nắng nóng. Bà cho biết, gia đình phải lập tức điều chỉnh thói quen: "Dịp này tiền điện tăng cao lắm, tăng gấp 3 lần so với các tháng bình thường. Cả nhà không dám bật đồng thời nhiều thiết bị nữa. Cứ luân phiên nhau. Mấy bóng ngoài sân thì lắp điện mặt trời để giảm sử dụng điện lưới".

Không chỉ tại các khu dân cư, gánh nặng chi phí năng lượng tại các phân xưởng sản xuất, kinh doanh dịch vụ cũng là bài toán khó, tác động trực tiếp đến tiến độ đơn hàng và biên độ lợi nhuận. Tại Công ty TNHH Thương mại Dệt may thời trang Chiến Thắng, hàng chục máy móc công nghiệp vận hành liên tục khiến chi phí tiền điện trước đây lên tới 25 - 30 triệu đồng/tháng. Hơn 1 năm qua, nhờ mạnh dạn vay vốn đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ, công suất 50 kWp và triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm trong từng ca kíp, chi phí tiền điện của công ty đã giảm ấn tượng từ 50 - 70%.

Hiệu quả thực tế từ việc tối ưu hóa chi phí năng lượng đang là động lực để nhiều cơ sở đổi mới. Công ty TNHH XNK Thảo dược Hằng Moon ở xã Bạch Ngọc đã đầu tư thay mới hàng loạt thiết bị, nồi nấu thế hệ mới tiêu hao ít năng lượng. Công đoạn nấu thảo dược, chiết sản phẩm và đóng gói thực hiện theo lô mẻ. Nhà xưởng thiết kế mở nên tận dụng được ánh sáng tự nhiên nhiều giờ trong ngày. Nhờ vậy, đã tiết giảm được chi phí tiền điện ở mức thấp nhất.

Tại các hộ kinh doanh thương mại, dịch vụ, việc duy trì nguồn điện liên tục để trưng bày, chạy thử thiết bị và vận hành kho đòi hỏi lượng điện năng rất lớn. Để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo an toàn tuyệt đối, nhiều cơ sở đã chủ động phối hợp với ngành Điện kiểm tra tủ đấu nối, thay thế dây chuyền đạt chuẩn và cam kết không vận hành đồng thời thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm để cắt giảm chi phí và phòng, chống cháy, nổ.

Đồng bộ nhiều giải pháp đáp ứng nhu cầu sử dụng điện
Từ những mô hình thiết thực tại hộ gia đình và xưởng sản xuất, phong trào sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả tại Nghệ An đang tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, áp lực cung ứng điện trong các đợt nắng nóng là rất lớn. Tại hầu hết các địa bàn đều ghi nhận mức tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước. Tại Điện lực Thanh Chương mức tăng trưởng điện thương phẩm vượt mức 100%, Điện lực Đô Lương trên 50%.
Trước tình hình lưới điện luôn trong trạng thái vận hành căng thẳng, ngành Điện đã buộc phải linh hoạt điều chỉnh phương thức vận hành để đảm bảo dòng điện thông suốt. Ông Nguyễn Văn Bình - Trưởng Điện lực Thanh Chương cho biết: “Chúng tôi đã rà soát, xử lý dứt điểm tình trạng vi phạm hành lang an toàn lưới điện, các trạm biến áp, đường dây có nguy cơ quá tải nhằm đảm bảo an toàn cấp điện trong mùa Hè. Đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình đầu tư xây dựng để đóng điện sớm nhất có thể, với tiêu chí: đóng điện sớm ngày nào, phục vụ nhân dân hiệu quả ngày đó”.

Cùng chung bối cảnh đó, để sẵn sàng kịch bản cấp điện an toàn, ông Nguyễn Văn Sỹ- Trưởng Điện lực Đô Lương nhấn mạnh: “Chúng tôi thường xuyên duy trì lực lượng trực 24/24h để đảm bảo việc cung ứng điện, cũng như xử lý kịp thời các sự cố phát sinh trên lưới điện hạ thế và trung thế. Những khu vực có phụ tải tăng cao luân chuyển máy biến áp, kết hợp cân pha, đo dòng vào các khung giờ cao điểm nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng nhảy aptomat và quá tải cục bộ. Song song với đó, khuyến khích phát triển điện mặt trời nhằm giảm tải cho hệ thống”.

Ở góc độ hoạch định chính sách, việc giải bài toán năng lượng không chỉ dừng lại ở nỗ lực của riêng ngành Điện mà cần sự thay đổi tư duy của người sử dụng. Theo ông Hoàng Minh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển công thương (Sở Công Thương Nghệ An), việc khai thác dư địa tiết kiệm năng lượng từ mỗi mái nhà đến từng dây chuyền sản xuất là chìa khóa quan trọng nhất để đảm bảo an ninh năng lượng. Về định hướng trong thời gian tới, ông Hoàng Minh Tuấn khẳng định: "Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đóng vai trò rất quan trọng đối với đời sống dân sinh cũng như hoạt động sản xuất. Do đó, người dân và các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng sao cho hiệu quả và an toàn nhất. Hành động này mang lại lợi ích thiết thực cho người sử dụng điện và góp phần ổn định điện năng trên toàn hệ thống".
Triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm, kết hợp ứng dụng công nghệ năng lượng mới không chỉ giúp giảm áp lực tức thời cho lưới điện quốc gia trong mùa nắng nóng, mà còn tạo lập nền tảng vững chắc để đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Theo Kế hoạch 315 của UBND tỉnh, phải tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ. Trong những tháng nắng nóng cao điểm, phải đạt từ 10% trở lên nhằm bảo vệ an toàn hệ thống lưới điện.


